Chị Lan, 54 tuổi, sống ở quận 7, gọi tôi vào một tối thứ Bảy. "Em ơi, tuần sau chị định mời anh Hùng đến ăn cơm với hai đứa nhỏ. Chị lo lắm. Con gái chị bảo 'sao mẹ vội thế'."
"Vội thế" — ba chữ đó làm chị mất ngủ ba đêm. Thực ra chị đã quen anh Hùng được mười một tháng. Không vội. Chỉ là con gái chưa sẵn sàng.
Sẵn sàng — là ai sẵn sàng?
Câu hỏi đầu tiên không phải "bao lâu thì đủ lâu", mà là "ai cần thời gian hơn". Thường có ba người cần cân nhắc: anh/chị, người bạn đời mới, và các con.
Các con — đặc biệt khi đã trưởng thành — có phản ứng phức tạp hơn chúng ta nghĩ. Chúng không ghen tị kiểu trẻ con. Chúng lo cho anh/chị. Chúng sợ anh/chị bị tổn thương lần nữa. Chúng cũng đang xử lý ký ức về người cha/mẹ ruột, dù người đó đã mất hay đã rời đi.
Khoảng sáu tháng — nhưng không phải luôn luôn
Các nhà tâm lý gia đình ở Việt Nam thường khuyên chờ ít nhất sáu tháng kể từ khi bắt đầu mối quan hệ mới. Không phải vì con số thần kỳ. Mà vì trong sáu tháng ấy, anh/chị đã đủ thời gian để biết người kia có thực sự là người sẽ ở lại, hay chỉ là một chặng tạm thời.
Đưa một người "tạm thời" vào bữa cơm giỗ, vào buổi họp mặt Tết — đó là tổn thương cho cả ba bên.
Cuộc gặp đầu: không phải bữa cơm gia đình
Đây là sai lầm phổ biến nhất. Bữa cơm gia đình là sân khấu quá lớn cho cuộc gặp đầu. Các con sẽ ngồi im, quan sát, phân tích. Người mới sẽ căng thẳng. Anh/chị sẽ bận rộn chuyển đồ ăn.
Hãy chọn một địa điểm trung tính. Một quán cà phê nhỏ ở Thảo Điền. Một buổi đi bộ quanh Hồ Tây vào chiều Chủ Nhật. Một quán chay nhẹ nhàng ở Ba Đình. Ngắn — một tiếng là đủ. Ai cũng có lối thoát.
Ba điều cần thống nhất trước với người bạn đời mới
- Không gọi anh/chị là "vợ/chồng" trước mặt các con. Dù anh chị sẽ cưới trong năm nay — lần gặp đầu, hãy giữ danh xưng đúng mức: "cô Lan", "chú Hùng".
- Không nói về người cũ. Dù bằng giọng tích cực hay tiêu cực. Đây là lãnh thổ riêng của các con.
- Không hứa hẹn về tương lai. "Tôi sẽ lo cho mẹ cháu" — câu này nghe tốt nhưng làm các con khó chịu. Các con chưa xin ai lo cho mẹ họ cả.
Khi con nói "con chưa sẵn sàng"
Một chị bạn ở Đà Nẵng, goá chồng bốn năm, kể: "Con trai chị đã nói 'con không muốn có ba mới'. Chị khóc cả đêm."
Nhưng rồi chị làm đúng. Chị ôm con và nói: "Con không phải có ba mới. Mẹ không tìm ba cho con. Mẹ tìm bạn đời cho mẹ. Hai chuyện khác nhau. Con không cần gọi ai là ba. Nhưng con cần tôn trọng người mẹ chọn, như mẹ đã tôn trọng người con yêu."
Một tháng sau, cậu con trai chủ động hỏi: "Hôm nào mẹ mời chú ấy qua, con muốn gặp."
Tết và giỗ — hai cột mốc nhạy cảm
Đừng đưa người mới về nhà vào Tết đầu tiên. Đừng mời họ dự giỗ ông bà nội/ngoại. Những dịp ấy mang nặng ký ức của người cũ. Các con sẽ thấy lạc lõng.
Hãy tạo dịp mới — một bữa sinh nhật của anh/chị, một chuyến đi Đà Lạt cuối tuần với cả nhà. Dịp mới, ký ức mới.
Khi con trưởng thành phản đối chuyện tài sản
Đây là chủ đề ít ai nói ra nhưng luôn hiện diện. Các con — đặc biệt khi anh/chị đã ngoài 55 — sẽ lo về nhà cửa, thừa kế. Hãy nói chuyện thẳng thắn với luật sư và với con. Một bản thoả thuận trước hôn nhân không làm giảm tình yêu. Nó chỉ làm giảm nỗi lo.
Một việc nhỏ trong tháng này
Nếu anh/chị đang ở tháng thứ tư, thứ năm của một mối quan hệ mới — hãy kể về người ấy với con trước. Không ảnh, không tên đầy đủ. Chỉ một câu: "Mẹ đang có người bạn hay đi cà phê cùng. Mẹ muốn con biết vậy thôi."
Hạt giống cần đất, rồi mới cần ánh sáng. Giới thiệu không phải là sự kiện. Đó là một chuỗi ngày tử tế.