De Amalfikust is een rij steile dorpen, citroenterrassen en kliffenpaden boven de zee ten zuiden van Napels, waar iedereen elkaar tegenkomt op dezelfde trappen, pleinen en boten.
RegistrerenDe Amalfikust is de zuidkant van het schiereiland van Sorrento, een strook van ongeveer vijftig kilometer tussen Positano en Vietri sul Mare waar de Lattari-bergen recht in de Tyrreense Zee vallen. De dorpen ontstonden overal waar een kloof het water bereikte: Positano opgestapeld tegen een helling, Amalfi geklemd in een dal, Ravello hoog op een bergkam. In de middeleeuwen was Amalfi een zeerepubliek die over de hele Middellandse Zee handel dreef, en de hele kust staat sinds 1997 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO vanwege de manier waarop mensen een onmogelijk landschap veranderden in terrassen vol citroenen en wijnranken. Tegenwoordig is het een van de meest bezochte plekken van Italië, en hartje zomer merk je dat. Maar het is ook een plek met heel weinig wegen en veel gedeelde ruimte: iedereen neemt dezelfde blauwe SITA-bussen, wacht op dezelfde steigers, beklimt dezelfde trappen en belandt 's avonds op dezelfde kleine pleinen. Daardoor raak je ongewoon makkelijk in gesprek met andere reizigers, vooral buiten juli en augustus.
Het meest gefotografeerde dorp van de kust klimt vanaf een strand met donker zand tegen een steile helling vol pastelkleurige huizen op, eerder verbonden door trappen dan door straten. Beneden kijkt de kerk Santa Maria Assunta met haar koepel van majolicategels uit op de Spiaggia Grande, waar vissersboten het zand nog altijd delen met ligbedden. John Steinbeck schreef in 1953 dat Positano een droomplek is die pas echt wordt als je weer weg bent, en dat klopt nog steeds. Een kliffenpad genaamd Via Positanesi d'America leidt naar het kleinere, rustigere strand van Fornillo.
Het stadje dat de kust haar naam gaf, was ooit een zeemacht die wedijverde met Pisa, Genua en Venetië, en de boulevard is nog altijd het knooppunt van de kust, waar bussen en veerboten samenkomen. Een brede trap loopt omhoog naar de kathedraal van Sant'Andrea, die in haar crypte de relieken van de apostel Andreas bewaart. Ernaast ligt het Klooster van het Paradijs, een kleine, stille binnenplaats met in elkaar grijpende witte bogen uit de dertiende eeuw.
Ravello ligt op een bergkam zo'n driehonderdvijftig meter boven zee, rustiger en groener dan de dorpen eronder. Villa Rufolo heeft terrastuinen boven de kust die Richard Wagner in 1880 bezocht en waarin hij de toverstuin van zijn opera Parsifal zag. Een korte wandeling door steegjes en citroenboomgaarden brengt je naar Villa Cimbrone, waar de lange tuinlaan eindigt bij het Terras van de Oneindigheid, een balustrade met marmeren bustes boven een loodrechte afgrond naar zee. Kom laat in de middag, als de dagjesmensen weer weg zijn.
Tien minuten lopen ten oosten van Amalfi ligt Atrani, een van de kleinste gemeenten van Italië: één plein dat uitkomt op een klein strand, een wirwar van witgekalkte steegjes en trappen en een kerk boven op de klif. Het heeft een bewoonde dorpssfeer behouden die Amalfi in de zomer kwijtraakt. Kom 's ochtends voor een koffie op het plein of 's avonds om te eten.
Ten westen van Amalfi verbergen de kliffen twee natuurwonderen. De Smaragdgrot is een zeegrot waar zonlicht dat onder het wateroppervlak binnenvalt het water stralend groen kleurt; je bereikt haar vanaf de kustweg of met de boot vanuit Amalfi en wordt binnen rondgeroeid. Iets verderop is de fjord van Furore een smalle kloof in de rotswand, hoog overspannen door de brug van de weg, met een piepklein strandje op de bodem.
Ten oosten van Amalfi wordt de kust minder verticaal en alledaagser. Minori heeft de resten van een Romeinse villa aan zee en een naam voor gebak, Maiori heeft het langste strand van de kust en een plaatselijk zomerpubliek, en Cetara is een echt vissersdorp dat bekendstaat om tonijn en colatura di alici, een amberkleurige ansjovissaus die hier sinds de middeleeuwen wordt gemaakt. Deze plaatsen zijn goedkoper, rustiger en liggen dichter bij Salerno.
Het nachtleven aan de Amalfikust speelt zich vooral buiten en zonder haast af. Na het eten verzamelen mensen zich op de grote pleinen — Piazza Duomo in Amalfi, het pleintje van Atrani, Piazza Vescovado in Ravello — of langs het strand van Positano, met een gelato, een limoncello of een glas wijn uit de streek. Een grote clubscene is er niet, en juist daardoor is het makkelijk om met vreemden te praten.
Elke zomer houdt Ravello een festival voor klassieke muziek, jazz en dans, met de bekendste concerten op een podium dat in de tuinen van Villa Rufolo boven de klif uitsteekt, met de zee als decor. Het festival is ontstaan uit concerten ter ere van Wagner en gebruikt ook het moderne auditorium ontworpen door Oscar Niemeyer. Kaarten voor de hoofdconcerten raken uitverkocht, dus boek op tijd.
De kust ligt op het zuiden, dus de mooiste zonsondergangen zijn in het westelijke deel, rond Positano en Praiano, waar de zon ondergaat boven zee en de kapen. Mensen zitten op de muurtjes boven de Spiaggia Grande, bij de uitkijkpunten langs de weg of op de terrassen van Praiano, dat uitkijkt op Positano terwijl daar de lichtjes aangaan. Het is gratis en het natuurlijke moment van de dag om met iemand te delen.
Elk dorp heeft zijn beschermheilige, en de feesten zijn de levendigste nachten van het jaar. In Amalfi wordt op 27 juni en 30 november het beeld van Sant'Andrea door de straten gedragen en daarna door de dragers in looppas de trap van de kathedraal op gebracht. Op 15 augustus viert Positano Maria-Hemelvaart met een processie en vuurwerk boven zee, en Ravello eert eind juli San Pantaleone. Reken op fanfares, eetkraampjes en het hele dorp op straat.
In de zomer serveren de kleine strandtenten onder de kliffen, van Fornillo tot Marina di Praia en Maiori, lunch en drankjes tot in de avond. Een ander populair plan is een boottocht 's avonds vanuit Positano of Amalfi, vaak met een zwemstop en een drankje aan boord terwijl het licht wegzakt.
De Sentiero degli Dei is de beroemdste wandeling van de kust, zo'n zeven kilometer over een richel hoog boven zee, van Bomerano, boven Amalfi, naar Nocelle, boven Positano. Het duurt ongeveer drie uur, en het uitzicht op Positano en de open zee is onvergetelijk. Neem de SITA-bus van Amalfi omhoog naar Bomerano, loop van oost naar west zodat het uitzicht voor je ligt, en neem in Nocelle de lokale bus of daal de lange trap van ruim meer dan duizend treden af naar Positano. Begin vroeg en neem water mee.
Ongeveer van april tot oktober verbinden veerboten Salerno, Cetara, Maiori, Minori, Amalfi en Positano, met aansluitingen naar Capri, Sorrento en Napels. De overtocht tussen Amalfi en Positano duurt zo'n vijfentwintig minuten, vermijdt het verkeer en laat je de dorpen vanaf het water zien. Bekijk de dienstregeling van het seizoen, koop je kaartje op de steiger en houd rekening met afgelaste afvaarten bij woelige zee.
De kustweg klampt zich vast aan de kliffen in een onafgebroken reeks haarspeldbochten, en de blauwe SITA-bussen zijn de goedkoopste manier om hem te rijden. De lijn tussen Sorrento, Positano en Amalfi is een van de spectaculairste busritten van Europa; ga richting Amalfi rechts zitten voor het uitzicht op zee. Koop je kaartje voor het instappen bij krantenkiosken, bars of tabakswinkels, en reken in de zomer op rijen en volle bussen.
De grote, geurige sfusato amalfitano-citroen groeit langs de hele kust op terrassen onder pergola's van kastanjepalen. Het Citroenpad is een makkelijke wandeling van ongeveer een uur tussen Minori en Maiori door de boomgaarden, en verschillende familiebedrijven bieden rondleidingen met een proeverij van limoncello en citroendesserts. Het andere oude ambacht van Amalfi is papier: het Papiermuseum, in een voormalige molen in het Dal van de Molens, laat zien hoe hier al eeuwenlang vellen met de hand worden geschept.
Achter Amalfi klimt een pad langs vervallen papiermolens naar de Valle delle Ferriere, een schaduwrijk natuurreservaat met beekjes, kleine watervallen en zeldzame varens die hier sinds een veel warmer prehistorisch tijdperk overleven. Het is een koele, groene halve dag wandelen ver van de drukte, en een goed plan voor een hete dag. Draag stevige schoenen, want het pad is plaatselijk nat en rotsachtig.
Mei, juni en september zijn de beste maanden: warme zee, lange dagen, varende veerboten en minder mensen dan in juli en augustus, wanneer de kust heet, vol en op haar duurst is. Eind april en oktober zijn prettig om te wandelen, al is het weer onzekerder. Van november tot maart sluiten veel hotels en restaurants, varen de meeste veerboten niet meer en worden de dorpen stil en lokaal: mooi, maar beperkt. Het Pad van de Goden is op zijn best in de lente en de herfst.
De meeste bezoekers komen via Napels, de toegangspoort tot de kust: neem daar de Circumvesuviana-trein naar Sorrento en dan de SITA-bus langs de kust, een seizoensveerboot rechtstreeks naar Positano of Amalfi, of een trein naar Salerno en vandaar een veerboot of bus. Aan de kust zelf zijn bussen, veerboten en je eigen voeten de beste manier om je te verplaatsen; Amalfi is het knooppunt voor bussen naar Ravello, Positano en Salerno. Autorijden is stressvol, parkeren is schaars en duur, en in de zomer staat de kustweg vaak vast.
De taal is Italiaans, en onder elkaar spreken de inwoners vaak Napolitaans dialect. Engels wordt veel gesproken in hotels, restaurants en winkels, minder in de dorpen boven de kust. Een buongiorno als je een winkel binnenloopt en een grazie als je weggaat maken verschil. De mensen hier zijn meestal hartelijk en praatgraag, vooral buiten de drukste weken. Het avondeten begint rond acht uur of later, en de avondlijke passeggiata over het hoofdplein is de makkelijkste manier om tussen de mensen te zijn.
Reizigers verzamelen zich op de Piazza Duomo van Amalfi, langs de stranden van Positano en Maiori en bij het begin van het Pad van de Goden in Bomerano, waar wandelaars vaak in kleine groepjes gaan lopen. Veel budgetreizigers overnachten in Agerola, in de heuvels erboven, of in de oostelijke dorpen, waar de prijzen lager zijn. De buitenlandse gemeenschap is klein en seizoensgebonden: personeel van hotels en restaurants, een paar kunstenaars en langblijvende gasten in Ravello en Positano. Boottochten, kookcursussen en groepswandelingen zijn de makkelijkste manieren om mensen te ontmoeten.
Dat hangt af van de reis die je wilt. Positano is het mooist en het duurst, Amalfi het centraalst en best bereikbaar, Ravello rustig en elegant, en Maiori, Minori of Cetara zijn rustiger, goedkoper en dichter bij Salerno. Wandelaars kiezen vaak Agerola of Praiano. Heb je weinig tijd, dan is Amalfi de praktischste uitvalsbasis.
Met drie of vier dagen zie je Positano, Amalfi en Ravello zonder haast, loop je het Pad van de Goden en maak je een boottocht langs de kust. Een week biedt ruimte voor een dagtrip naar Capri, een wandeling in de Valle delle Ferriere en rustige middagen in de kleinere dorpen.
Nee, en de meeste bezoekers zijn beter af zonder. De weg is smal en druk, parkeerplek is schaars en duur, en bussen, veerboten en voetpaden verbinden bijna alles. Een auto is alleen zinvol als je de heuvels in het binnenland wilt verkennen of op een afgelegen plek verblijft.
Ja. Het is er veilig en overzichtelijk, en de gedeelde gewoontes — dezelfde bussen, veerboten, paden en pleinen in de avond — brengen je de hele dag tussen andere mensen. Onderdak is de grootste kostenpost voor soloreizigers, dus boek op tijd of verblijf in de oostelijke dorpen of de heuvels.
De meeste stranden zijn klein en van kiezels, meestal met een mix van betaalde strandclubs en vrije openbare stukken. Het water is schoon en wordt dicht bij de kant al diep. Veel van de mooiste zwemplekken zijn kleine baaitjes die alleen per boot of via lange trappen te bereiken zijn. Zwem niet bij woelige zee, want de golven slaan hard tegen de rotsen.
De Amalfikust is een veilige streek, en dezelfde eenvoudige regels gelden als overal: spreek de eerste keer af op een drukke openbare plek, vertel een vriend waar je heen gaat en regel zelf je terugweg. Kijk voor je uitgaat hoe laat de laatste bus of veerboot gaat, want de diensten stoppen 's avonds en taxi's langs de kust zijn duur. De grote pleinen en boulevards blijven tot laat druk, wat ze tot natuurlijke plekken voor een eerste ontmoeting maakt.