Alanya is een zonnige mediterrane stad aan de zuidkust van Turkije, waar een Seltsjoekse burcht een rotsachtige landtong tussen twee lange zandstranden bekroont en het seizoen eigenlijk nooit voorbij is.
RegistrerenAlanya ligt aan de Middellandse Zeekust van Zuid-Turkije, in de provincie Antalya, ongeveer twee uur rijden ten oosten van de stad Antalya. Het centrum ligt rond een rotsachtig schiereiland, met aan elke kant een lang zandstrand en het Taurusgebergte er vlak achter. In de oudheid heette de stad Korakesion, een vesting die berucht was om haar piraten. In 1221 veroverde de Seltsjoekse sultan Alaeddin Keykubad I de stad, noemde haar naar zichzelf Alaiye en maakte er zijn winterresidentie van; hij liet de muren, de Rode Toren en de scheepswerf bouwen die de waterkant nog altijd bepalen. De huidige naam, Alanya, stamt uit de jaren dertig van de vorige eeuw. Tegenwoordig is het een van de bekendste vakantieplaatsen van Turkije, maar ook een echte stad met meer dan driehonderdduizend inwoners die het hele jaar door leeft. De milde winters hebben een grote gemeenschap van buitenlandse inwoners aangetrokken – Duitsers, Scandinaviërs, Russen, Oekraïners, Nederlanders en vele anderen – die naast Turkse families en zomergasten wonen. Voor reizigers is juist die mix de charme: de prijzen liggen lager dan in Bodrum, de zee is warm van eind voorjaar tot november, en tussen de stranden, de boottochten en de haven bij nacht is er altijd een makkelijke aanleiding om met iemand aan de praat te raken.
De burcht beslaat de hele top van het schiereiland, zo'n 250 meter boven zee. De Seltsjoekse muren, met ruim meer dan honderd torens, kronkelen kilometers lang langs de hellingen naar beneden tot aan het water, en binnen de muren wonen mensen nog altijd in oude stenen huizen tussen tuinen, waterbassins en vijgenbomen. Klim naar de İç Kale, de binnenburcht, voor het uitzicht over beide stranden en de bergen, en bekijk onderweg de Süleymaniye-moskee, de oude overdekte bazaar en het kleine Byzantijnse kerkje. Het mooiste moment is de late middag, wanneer het lage licht de muren goud kleurt.
De achthoekige Rode Toren werd in 1226 gebouwd om de haven te beschermen, dankt zijn naam aan de rode baksteen van de bovenste verdiepingen en is ongeveer 33 meter hoog. Binnen zit een klein etnografisch museum, en vanaf de top kijk je van dichtbij op de boten in de haven. Vanaf de toren loopt een pad langs de zeemuren naar de Tersane, de Seltsjoekse scheepswerf uit 1228, waarvan de vijf overwelfde bogen direct op het water uitkomen. Vanaf een boot is hij net zo indrukwekkend.
Aan de westkant van het schiereiland strekt het Cleopatrastrand zich uit over zo'n twee kilometer fijn zand en helder water, met aan één kant de burchtrots. Volgens de legende zwom Cleopatra hier; wat er ook van waar is, de zonsondergang boven open zee stelt nooit teleur. Aan de burchtkant ligt de Damlataş-grot, in 1948 ontdekt toen er steen werd gewonnen voor de haven: een kleine grot vol stalactieten, met warme, zeer vochtige lucht waarvan de inwoners al lang geloven dat die goed is voor de longen. De kabelbaan naar de burcht vertrekt vlak achter het strand.
Tussen de haven en de burcht heeft de wijk Tophane de traditionele Alanya-huizen van steen en hout bewaard, met pannendaken en houten erkers; veel ervan zijn gerestaureerd tot pensions en cafés. Steile straatjes klimmen vanaf de kade langs de Rode Toren de wijk in, en het uitzicht over de haven geniet je het best op een terras met een glas thee.
Zo'n twaalf kilometer ten oosten van het centrum stroomt de rivier de Dim koud, helder en groen uit het Taurusgebergte omlaag. Langs de oevers hebben restaurants houten platforms vlak boven het water gebouwd, waar families gegrilde forel en gözleme eten terwijl de stroom onder hen door raast; op een hete augustusdag is het de koelste plek in de buurt van Alanya. Op de helling boven het dal ligt de Dim-grot, een toeristische grot met looppaden, stalactieten en een klein meertje helemaal achterin.
Zo'n veertig kilometer ten oosten van de stad slingert een bergweg door dorpen aan de voet van het Taurusgebergte omhoog naar de Sapadere-kloof, een smalle kalksteenkloof waar een houten looppad de beek volgt langs watervallen en diepe poelen. Het water is ijskoud, zelfs midden in de zomer, en de rit ernaartoe hoort er gewoon bij. Gecombineerd met een lunch in een dorpsrestaurant is het een makkelijke halve dag weg van het strand en de hitte.
Het nachtleven van Alanya concentreert zich rond de haven en de straten er direct achter, waar bars, livemuziekzalen en clubs naast elkaar liggen en van het voorjaar tot de herfst tot laat open zijn. Het publiek is heel gemengd – Turkse studenten, Scandinavische en Duitse vakantiegangers, inwoners uit heel Europa – en de sfeer is informeel. Vroeg op de avond zijn de rustigere terrassen aan het water beter om te praten; na middernacht draait het vooral om dansen.
Aan het eind van de dag klimmen mensen naar de burchtmuren en de cafés bovenaan om de zon in zee te zien zakken achter het Cleopatrastrand. Het kost weinig, de cafés schenken thee en vers sap, en naast vreemden op de oude muren zitten maakt een gesprek vanzelfsprekend.
In het seizoen vertrekken elke ochtend houten boten, verkleed als piratenschepen, uit de haven voor een dag langs de kust, met zwemstops, lunch aan boord en muziek op het dek. Sommige zijn luid en uitgelaten, met schuimfeesten en dansen, andere rustiger en geschikt voor gezinnen, dus vraag het even voordat je boekt. Hoe dan ook is een dag op een gedeeld dek een van de snelste manieren in Alanya om van vreemden vrienden te worden.
Ten oosten van het schiereiland wordt het Keykubatstrand begrensd door een lange boulevard met palmbomen, cafés en ijskraampjes. 's Avonds, als de hitte breekt, loopt die vol met gezinnen, stelletjes, hardlopers en fietsers, en mensen blijven nog lang na het donker op de bankjes met uitzicht op zee zitten. Het is de alledaagse, lokale kant van het sociale leven in Alanya, en een prettig contrast met de drukte van de haven.
Elke wijk heeft een eigen wekelijkse marktdag, waarop de straten vollopen met kramen vol tomaten, citrusvruchten, kruiden, olijven, kaas, specerijen en stoffen. Inwoners en buitenlandse bewoners doen naast elkaar boodschappen, de verkopers roepen hun prijzen en laten je proeven, en een beetje afdingen hoort erbij. Een goede plek om een paar woorden Turks te oefenen.
De kabelbaan achter het Cleopatrastrand brengt je in een paar minuten naar de Ehmedek-poort van de burcht en bespaart je een lange, hete klim. Ga met de kabelbaan omhoog en wandel daarna rustig naar beneden door de burchtwijk en de straatjes van Tophane naar de haven, en stop waar een terras je aanlacht.
De hele dag door vertrekken kleine boten uit de haven voor een tocht van ongeveer een uur rond de burchtrots. Ze varen langs de Seltsjoekse scheepswerf, de Fosforgrot met haar oplichtende water, de Piratengrot en de Geliefdengrot, en stoppen meestal voor een duik. Het is de beste manier om te zien hoe de burcht direct in de kliffen is gebouwd.
Dankzij het warme klimaat is Alanya een van de weinige plekken in Turkije waar bananen groeien, net als avocado's en ander tropisch fruit op de heuvels achter de kust. Proef de kleine, zoete lokale bananen, vers sinaasappel- en granaatappelsap van kraampjes op straat en een uitgebreid Turks ontbijt met olijven, kaas, honing en simit. Samen ontbijten is een fijne manier om een ochtend met iemand nieuws door te brengen.
De zee rond het burchtschiereiland is helder en vol rotsen, grotten en kleine riffen, en verschillende duikcentra in de haven bieden introductieduiken en tochten voor gebrevetteerde duikers aan. Op rustige dagen is snorkelen vanaf de rotsachtige uiteinden van de stranden ook de moeite waard.
Binnen een uur van de kust rijst het Taurusgebergte op naar koele hoogvlakten, pijnbossen en dorpen waar het leven nog de seizoenen volgt. Vanuit Alanya vertrekken jeepsafari's en begeleide wandelingen, of je huurt een auto en gaat zelf op ontdekking, met een stop voor gözleme en thee in een dorp.
Mei, juni, september en oktober zijn de beste maanden, met warm zeewater, lange zonnige dagen en minder drukte dan hartje zomer. Juli en augustus zijn heet en vochtig, vaak met temperaturen rond de 35 graden, en dan is de stad op haar drukst. De zee blijft meestal tot ver in november warm genoeg om te zwemmen. De winters zijn naar Europese maatstaven zacht en zonnig, en hoewel sommige hotels en strandbars sluiten, blijft de stad volop leven – daarom overwinteren hier zoveel Noord-Europeanen.
De luchthaven van Antalya, met de meeste internationale vluchten, ligt zo'n 120 kilometer naar het westen, ongeveer twee uur met een shuttlebus, transfer of intercitybus. Het kleinere vliegveld Gazipaşa-Alanya, zo'n 40 kilometer naar het oosten, heeft vluchten uit Istanbul en enkele internationale routes. In de stad rijden gemeentebussen en dolmuş-minibusjes goedkoop langs de kust naar de stranden en naburige wijken. Het centrum en de haven zijn goed te voet te doen, maar de burchtheuvel is steil, dus neem de kabelbaan, een bus of een taxi naar boven. Taxi's zijn makkelijk te vinden; spreek de prijs af of controleer of de meter loopt.
De lokale taal is Turks. Door de vele buitenlandse inwoners en bezoekers worden Duits, Russisch en Engels veel gesproken in winkels, restaurants en hotels, en op straat hoor je ook Zweeds, Noors, Deens en Nederlands – je kunt hier dus regelmatig gewoon je eigen taal spreken. Een paar woorden Turks, zoals merhaba voor hallo en teşekkürler voor dank je, worden zeer gewaardeerd. De mensen zijn hartelijk en gastvrij, en een kopje thee aangeboden krijgen is heel gewoon. De munteenheid is de Turkse lira, en in de zomer beginnen de avonden laat.
Kortverblijvers trekken naar de haven, het Cleopatrastrand en het Keykubatstrand, waar de meeste hotels, cafés en bars zijn. Buitenlanders die langer blijven en digitale nomaden wonen vooral in de wijken langs de kust, zoals Mahmutlar, Oba, Tosmur, Kestel en Cikcilli, met hun eigen cafés, markten en boulevards. De grote internationale gemeenschap ontmoet elkaar via lokale sociale groepen, taaluitwisselingsavonden, wandel- en fietsgroepen, vrijwilligersverenigingen en strandsport, en nieuwkomers worden meestal snel opgenomen.
Ja. Het is veilig, betaalbaar en makkelijk om je te verplaatsen, met veel hotels en pensions in het centrum. Boottochten, de burcht bij zonsondergang, het strandleven en de havenbars brengen je vanzelf tussen de mensen, en dankzij de grote internationale gemeenschap zijn veel inwoners gewend om nieuwkomers te leren kennen.
Drie tot vier dagen zijn genoeg voor de burcht, de Rode Toren, een boottocht rond het schiereiland en tijd op de stranden. Voeg een of twee dagen toe voor de rivier de Dim, de Sapadere-kloof of het Taurusgebergte, of gewoon om het rustiger aan te doen – Alanya beloont een langer verblijf.
Het is een van de betaalbaardere badplaatsen aan de Turkse kust. Lokale restaurants, markten, bussen en dolmuş-minibusjes zijn goedkoop, terwijl restaurants aan zee en hotels hartje zomer meer kosten. Wie in het voorjaar, de herfst of de winter reist, houdt de kosten laag.
Ja, als je milde zon zoekt in plaats van stranddrukte en hitte. Winterdagen zijn vaak heerlijk om te wandelen en buiten te zitten, de burcht en de bergen zijn rustiger en de stad houdt dankzij haar vele inwoners haar dagelijkse leven. Sommige hotels en strandbars sluiten, en van december tot april is de zee fris om in te zwemmen.
Shuttlebussen, gedeelde transfers en privéauto's rijden van de luchthaven van Antalya naar Alanya en doen er ongeveer twee uur over. Je kunt ook een bus nemen naar het centrale busstation van Antalya en daar overstappen op een intercitybus. Landt je vlucht op de luchthaven Gazipaşa-Alanya, dan is de rit naar de stad veel korter.
Alanya is een veilige stad en de gebruikelijke regels van gezond verstand gelden: spreek de eerste keer af op een drukke openbare plek, vertel een vriend waar je naartoe gaat en regel je eigen vervoer terug. Spreek de prijs af voordat je in een taxi stapt en houd je drankje in drukke bars in de gaten. De havenboulevard, het Cleopatrastrand en de cafés van Tophane blijven tot in de avond levendig en zijn natuurlijke plekken voor een eerste ontmoeting.