De beste regel voor etiquette in het buitenland is eenvoudig: kijk om je heen, vraag het en doe wat de lokale bevolking doet. Begroetingen, fooien, tafelmanieren en kledingvoorschriften verschillen per land, soms zelfs binnen hetzelfde land, dus er is geen regel die overal werkt. Leer een paar basiswoorden zoals hallo en dank je, zoek vóór vertrek uit wat de gewoontes op je bestemming zijn, let na aankomst op hoe de mensen daar zich gedragen en vraag het beleefd als je twijfelt. De meeste mensen waarderen de moeite veel meer dan een perfect optreden.
Kleine gebaren bepalen hoe mensen op je reageren. Een groet in de lokale taal, de juiste manier om geld aan te geven of weten wanneer je je schoenen uittrekt, kan van een kort contact een vriendelijk moment maken. Deze gids behandelt de algemene principes en een paar bekende voorbeelden. Gewoontes kunnen gevarieerder zijn dan welke gids ook doet vermoeden, dus check het altijd ter plekke.
Waarom doet etiquette ertoe als je reist?
Etiquette gaat niet over regels volgen omdat het regels zijn. Het is een manier om respect te tonen voor de mensen bij wie je te gast bent. Als je moeite doet om mensen goed te begroeten of je gepast te kleden op een heilige plek, laat je zien dat je hen en hun cultuur ziet, en niet alleen het uitzicht. In ruil daarvoor zijn mensen vaak opener, behulpzamer en eerder bereid een praatje te maken. Af en toe iets verkeerd doen is normaal; waar het om gaat, is dat je het probeert, sorry zegt als dat nodig is en ervan leert.
Hoe verschillen begroetingen over de wereld?
Begroetingen zijn een van de eerste dingen die je opvallen in een nieuw land, en ze lopen sterk uiteen. Een paar bekende voorbeelden:
- Buigen in Japan. Een buiging is in Japan een gangbare begroeting, en hoe diep je buigt kan de mate van formaliteit aangeven. Van bezoekers wordt meestal geen perfectie verwacht; een beleefd knikje of een kleine buiging wordt vaak gewaardeerd.
- Kussen op de wang in delen van Europa en Latijns-Amerika. In Frankrijk, Spanje, Italië en veel Latijns-Amerikaanse landen begroeten vrienden en kennissen elkaar vaak met kussen op de wang. Het aantal kussen en wie wie zo begroet, verschilt per land en zelfs per regio, dus volg het voorbeeld van de ander.
- De wai in Thailand. De handpalmen tegen elkaar leggen met een lichte buiging is een traditionele Thaise groet. Veel Thai geven buitenlandse bezoekers ook gewoon een hand.
- Handen schudden. In veel landen is een handdruk de standaardbegroeting, vooral in zakelijke situaties of bij een eerste kennismaking. Hoe stevig en hoe lang, kan verschillen.
Lichamelijk contact tussen mannen en vrouwen is niet overal gepast. In sommige culturen geven mensen liever geen hand aan iemand van het andere geslacht. Een eenvoudige manier om hiermee om te gaan, is afwachten of de ander zelf eerst een hand uitsteekt.
Wordt er in het buitenland fooi verwacht?
Fooigewoontes behoren tot de meest uiteenlopende gewoontes die er zijn. In de Verenigde Staten wordt fooi in restaurants en voor veel diensten nadrukkelijk verwacht en vormt die een belangrijk deel van het inkomen van veel mensen in de dienstverlening. In Japan daarentegen is fooi in het dagelijks leven meestal niet gebruikelijk, en geld achterlaten kan verwarring veroorzaken. Veel landen zitten er ergens tussenin: een kleine fooi of de rekening naar boven afronden wordt gewaardeerd maar is niet verplicht, of de bediening is al bij de rekening inbegrepen.
Omdat gewoontes verschillen en kunnen veranderen, kun je het het beste vóór vertrek nagaan en de rekening goed bekijken: staat erop dat de bediening is inbegrepen, dan is extra fooi meestal vrijblijvend. Twijfel je, dan kun je het personeel van je accommodatie gerust vragen wat daar gebruikelijk is. Kijk ook of je de fooi bij een kaartbetaling kunt optellen of dat je hem beter contant geeft.
Dagelijkse omgangsvormen: eten, thuis en openbare ruimtes
Veel kleine gewoontes kom je in het dagelijks leven tegen. Een paar algemene punten om te weten:
- Schoenen. In veel landen, waaronder Japan, Korea en Thailand, trekken mensen hun schoenen uit als ze een huis en sommige andere binnenruimtes binnengaan. Let op schoenen bij de deur en doe wat anderen doen.
- Maaltijden. Wacht af of er een ritueel is voor het eten, zoals een toost of een korte zin. Op sommige plekken is het beleefd om van alles wat je wordt aangeboden een beetje te proeven.
- De rechterhand gebruiken. In sommige culturen geldt de linkerhand van oudsher als onrein, dus gebruikt men de rechterhand om te eten en om iets te geven of aan te nemen. Weet je het niet zeker, kijk dan hoe anderen het doen.
- Volume en ruimte. Op sommige plekken wordt stilte in het openbaar vervoer of in restaurants meer gewaardeerd dan elders. Let op hoe hard mensen praten en hoeveel persoonlijke ruimte ze aanhouden.
- Wachtrijen. Hoe mensen in de rij staan verschilt, maar voordringen wordt bijna nergens gewaardeerd.
Heilige plekken en kledingvoorschriften
Religieuze en heilige plekken hebben vaak hun eigen regels, die meestal bij de ingang staan of door het personeel worden uitgelegd. Veel tempels, moskeeën en kerken vragen bezoekers hun schouders en knieën te bedekken, en sommige vragen vrouwen hun haar te bedekken. In veel tempels en moskeeën moeten de schoenen uit. Fotograferen kan beperkt zijn, en sommige plekken hebben ruimtes die gesloten zijn voor bezoekers, of tijden waarop bezoekers wordt gevraagd niet naar binnen te gaan. Neem een dunne sjaal of een extra laag mee die je kunt aantrekken, lees de borden, praat zacht en volg de aanwijzingen die je krijgt.
Hoe leer je snel de lokale gewoontes?
Je hoeft niet wekenlang te studeren. Een paar eenvoudige gewoontes werken bijna overal:
- Lees vooraf een beetje. Een actuele reisgids of het officiële reisadvies van je eigen land voor de bestemming behandelt meestal de belangrijkste gewoontes.
- Leer vijf woorden. Hallo, alsjeblieft, dank je, sorry en tot ziens in de lokale taal openen veel deuren.
- Kijk eerst, doe dan. Neem op een nieuwe plek even de tijd om te zien hoe mensen groeten, betalen, bestellen of in de rij staan.
- Vraag het vriendelijk. "Mag ik hier een foto maken?" of "Hoe doen mensen dit hier meestal?" wordt bijna altijd op prijs gesteld.
- Praat met de lokale bevolking en andere reizigers. Mensen die de plek kennen, kunnen dingen uitleggen die in geen enkele gids staan.
Op mytripdate zie je wie er op dezelfde data in dezelfde stad is en kun je diegene een bericht sturen. Dat kan een goede manier zijn om mensen te ontmoeten die de lokale gewoontes kennen of ze net als jij aan het leren zijn. Chat eerst op de site, kijk of het profiel geverifieerd is en spreek af op een openbare plek.
Veelgestelde vragen
Wat doe ik als ik een culturele fout maak?
Bied eenvoudig en oprecht je excuses aan en doe het de volgende keer anders. De meeste mensen begrijpen dat bezoekers niet elke gewoonte kennen.
Hoe kom ik erachter wat de fooigewoonte in een land is?
Kijk vóór vertrek in een recente reisgids, controleer of de bediening bij de rekening is inbegrepen en vraag het personeel van je accommodatie wat gebruikelijk is.
Moet ik mensen in hun eigen taal begroeten?
Als je dat kunt, ja. Zelfs een simpel hallo of dank je in de lokale taal wordt meestal gewaardeerd, met welk accent dan ook.
Kortom
Goede manieren in het buitenland komen neer op nieuwsgierigheid en respect. Zoek vooraf de basis op, leer een paar woorden, kijk hoe de lokale bevolking zich gedraagt en vraag het als je twijfelt. Gewoontes verschillen en veranderen, dus zie elke regel die je leest als een vertrekpunt en controleer hem ter plekke. Kleine gebaren, met zorg gemaakt, zijn vaak wat mensen het best onthouden van de bezoekers die ze ontmoeten.
