Cô Nga 56 tuổi, sống ở Nha Trang, ly hôn 8 năm, làm chủ một quán ăn gia đình nhỏ trên đường Nguyễn Thiện Thuật. Chú Tuấn 60 tuổi, sống ở Đà Lạt, goá 6 năm, về hưu từ một công ty du lịch.
Họ quen nhau trên Viyamore tháng 3 năm 2024. Hai năm sau — tháng này — họ vẫn sống hai căn nhà riêng, hai thành phố. Chuyến bay VJ từ Nha Trang đến Đà Lạt (qua Liên Khương) vào thứ Sáu chiều. Chú Tuấn về Nha Trang tuần tiếp theo.
Họ không cưới. Không có kế hoạch cưới. Và họ nói họ chưa bao giờ hạnh phúc như thế.
Tôi đi gặp họ
Tôi bay ra Nha Trang vào một chiều thứ Bảy cuối tháng trước. Chú Tuấn vừa đến. Hai người đón tôi ở quán cô Nga. Cô mặc áo dài lụa màu xanh nhạt, chú mặc áo sơ mi trắng. Không cố gắng, nhưng chỉn chu.
"Em đói không? Để cô nấu cho em một tô mì Quảng. Chú Tuấn sẽ mở chai vang, loại chú đem từ Đà Lạt xuống."
Buổi tối ấy kéo dài bốn tiếng. Tôi ghi lại được phần lớn câu chuyện.
Chuyện cũ của cô Nga
"Cô ly hôn năm 48 tuổi. Chồng cô không phản bội. Nhưng 20 năm qua, hai người đã trở thành hai căn phòng cạnh nhau. Không cãi, không nói. Một sáng cô thức dậy và nghĩ: 'Nếu mình chết hôm nay, anh ấy sẽ buồn không?' Cô không trả lời được. Đó là ngày cô quyết định ly hôn."
Cô giữ lại quán ăn. Chồng cũ giữ căn nhà lớn. Con trai đã vào đại học Sài Gòn. "Cô rộng tay hơn, nhẹ nhàng hơn. Sáu năm cô sống một mình, cô học được một điều: cô không ghét sống một mình. Cô chỉ ghét sống với người không còn yêu cô."
Chuyện cũ của chú Tuấn
"Vợ chú mất năm 2018 vì ung thư vú. Chúng tôi ở bên nhau 26 năm. Tôi không so sánh được chuyện đó với bất cứ gì trong đời tôi."
"Ba năm đầu tôi không nhìn ai. Tôi về hưu sớm, chuyển lên Đà Lạt. Tôi trồng một khu vườn nhỏ trên đồi. Tôi viết thư tay cho bạn cũ. Tôi đọc lại sách. Tôi học tiếng Pháp."
"Năm thứ năm, con gái tôi — đã đi làm ở Singapore — về thăm, nói: 'Ba à, ba không lấy vợ nữa cũng được. Nhưng ba có thể có bạn không? Ba đang một mình nhiều quá.' Câu đó làm tôi ngồi suy nghĩ ba tháng."
Tin nhắn đầu
Cô Nga nhắn chú Tuấn trước. Chú sửng sốt — "ở tuổi chú, phụ nữ ít khi chủ động lắm". Cô nhắn: "Hồ sơ anh viết 'tôi trồng atiso và đọc lại Camus'. Tôi chưa hiểu hết Camus bao giờ. Anh có gợi ý cho tôi cuốn nào bắt đầu không?"
Chú trả lời: "L'Étranger. Nhưng đừng đọc vào tuần có chuyện buồn. Nó sẽ làm chuyện buồn sâu hơn."
Họ nhắn qua lại ba tuần. Chưa gặp. Rồi chú xuống Nha Trang "ghé qua thăm một người bạn cũ" — thực ra là để gặp cô. Uống cà phê một tiếng ở Highland Coffee đường Trần Phú. Cô nói: "Lúc chú đứng dậy chào cô về, cô biết chú là người tử tế."
Tại sao không cưới
"Lúc đầu chú cũng nghĩ đến cưới," chú Tuấn nói. "Nhưng qua một năm, chú với cô Nga cùng bàn ra. Có ba lý do."
Lý do 1: Con cái, tài sản, thừa kế
"Chú có căn nhà Đà Lạt cho con gái. Cô Nga có quán ăn và một căn hộ nhỏ cho con trai. Nếu cưới, luật hôn nhân Việt Nam sẽ làm rối chuyện ấy. Chú không muốn con chú phải ký giấy tờ gì. Cô cũng vậy."
Lý do 2: Hai thành phố, hai nhịp sống
"Cô thích biển buổi sáng. Cô dậy 5 giờ đi bộ ra Trần Phú, về 6 giờ mở quán. Chú thích núi buổi chiều. Chú dậy 7 giờ, chăm vườn đến 10 giờ, đọc sách đến trưa. Ai ép ai chuyển đến thành phố người kia, một người sẽ mất nhịp của mình. Chú không muốn điều đó."
Lý do 3: Yêu ở tuổi này — để làm cả hai giàu hơn, không để làm một trong hai nghèo đi
"Cô đã có 48 năm sống cho chồng và con. Chú đã có 26 năm sống cho vợ. Chúng tôi không muốn lại bắt đầu chu kỳ 'phải đáp ứng'. Chúng tôi muốn có nhau — nhưng không mất chính mình."
Cuộc sống hiện tại
Cuối tuần: hai người ở bên nhau. Thứ Sáu đến Chủ Nhật. Luân phiên — một tuần Đà Lạt, một tuần Nha Trang.
Ngày thường: cô gọi chú 7 giờ sáng, 10 phút. Chú nhắn tin cho cô vài lần trong ngày. Tối thứ Tư và thứ Bảy: video call 30 phút.
"Chúng tôi không nói chuyện nhiều đâu," cô Nga cười. "Nhiều khi chỉ là 'em ăn gì chưa', 'anh ơi nay ở Đà Lạt mưa không'. Vậy thôi."
Tết: cô về nhà con trai ở Sài Gòn. Chú về thăm con gái ở Singapore. Họ không cố gộp Tết. Gia đình ruột thịt vẫn là gia đình ruột thịt.
Giỗ vợ chú Tuấn: cô Nga không dự. "Ngày đó của chú và con chú. Cô không muốn ở đó làm cản trở." Nhưng sáng ngày ấy, cô nhắn: "Anh ơi, em biết hôm nay. Em đã thắp một cây hương trên bàn thờ ông bà em ở Nha Trang để gửi theo. Em chờ anh cuối tuần."
Chú Tuấn kể lại câu đó, mắt rưng.
Con cái nghĩ gì
Con trai cô Nga 26 tuổi, ban đầu không ưng. "Nó nghĩ chú Tuấn là 'người thứ ba'." Cô mời con xuống Nha Trang một cuối tuần, bữa cơm ba người. Con ngồi ăn, quan sát. Sáng hôm sau con nói: "Mẹ ơi, chú ấy đối với mẹ không giống bố đối với mẹ. Chú nghe mẹ. Con OK."
Con gái chú Tuấn: ban đầu lo. Sau lần cô Nga bay qua Singapore thăm — vì con gái chú sinh con — cô không đòi được đón, chỉ ở khách sạn và đến thăm 2 tiếng một ngày. "Cô không muốn chiếm chỗ của ba cháu. Cô là bạn của ba, không phải thay bà." Con gái khóc khi cô bay về. "Ba ơi, cô Nga tử tế quá."
Có bao giờ cảm thấy thiếu?
Tôi hỏi cô: "Cô có khi nào thèm có chú ở nhà mỗi tối không?"
Cô im lặng một lúc. "Có. Khoảng 4% thời gian. Tối mưa lớn, đêm tết Trung thu, ngày cô bệnh. Nhưng 96% còn lại cô thích có nhà riêng. Sự thiếu nhẹ đó làm cô yêu chú hơn khi chú đến thứ Sáu."
Điều họ muốn nói với ai đang đọc
Chú Tuấn: "Đừng nghĩ tình yêu sau 55 phải giống tình yêu năm 25. Khác. Và khác không có nghĩa là ít hơn."
Cô Nga: "Có nhiều cách yêu nhau. Sống chung là một. Không sống chung cũng là một. Ai bảo cách nào đúng hơn — họ đang nhìn qua cửa sổ đời người khác thôi."
Tôi rời Nha Trang sáng Chủ Nhật. Ở sân bay Cam Ranh, chú Tuấn nhắn cho cô: "Em ngủ đi. Anh sẽ nhắn khi lên máy bay." Cô trả lời: "Nhớ nói chào chị tiếp viên từ em."
Đó là hai câu nhắn. Ba mươi chữ. Nhưng mang theo 40 năm gộp lại của hai người đã biết yêu là gì.
