Amalfi Kıyısı, Napoli'nin güneyinde denizin üstünde sıralanan dik kasabalar, limon terasları ve uçurum patikalarından oluşan bir şerittir; burada herkes aynı merdivenlerde, meydanlarda ve teknelerde karşılaşır.
Kayıt OlAmalfi Kıyısı, Sorrento yarımadasının güney yüzüdür: Positano ile Vietri sul Mare arasında, Lattari dağlarının doğrudan Tiren Denizi'ne indiği yaklaşık elli kilometrelik bir şerit. Kasabaları, bir vadinin suya ulaştığı her yere kurulmuş: Positano bir yamaca yığılmış, Amalfi bir vadiye sıkışmış, Ravello ise yukarıda bir sırtın üstüne yerleşmiş. Orta Çağ'da Amalfi, Akdeniz boyunca ticaret yapan bir denizci cumhuriyetiydi; bütün kıyı da insanların imkânsız bir araziyi limon ve asma teraslarına dönüştürme biçimi nedeniyle 1997'den beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde. Bugün İtalya'nın en çok ziyaret edilen yerlerinden biri ve yaz ortasında bu hissediliyor. Ama aynı zamanda çok az yolu ve çok fazla ortak alanı olan bir yer: herkes aynı mavi SITA otobüslerine biniyor, aynı feribot iskelelerinde bekliyor, aynı merdivenleri tırmanıyor ve geceleri aynı küçük meydanlarda buluşuyor. Bu da özellikle temmuz ve ağustos dışında başka gezginlerle sohbete dalmayı alışılmadık derecede kolaylaştırıyor.
Kıyının en çok fotoğraflanan kasabası, koyu kumlu bir plajdan pastel renkli evlerle kaplı dik bir yamaca tırmanır; evleri sokaklardan çok merdivenler birbirine bağlar. En aşağıda, Santa Maria Assunta kilisesi ve majolika çinileriyle kaplı kubbesi, balıkçı teknelerinin kumu hâlâ şezlonglarla paylaştığı Spiaggia Grande'ye bakar. John Steinbeck 1953'te Positano'nun ancak oradan ayrıldıktan sonra gerçek olan bir rüya yeri olduğunu yazmıştı ve bu söz hâlâ geçerli. Via Positanesi d'America adlı uçurum patikası daha küçük ve sakin Fornillo plajına götürür.
Kıyıya adını veren kasaba bir zamanlar Pisa, Cenova ve Venedik ile yarışan bir deniz gücüydü; sahili hâlâ otobüslerin ve feribotların buluştuğu kıyının merkezidir. Geniş bir merdiven, mahzeninde havari Andreas'ın kutsal emanetlerini saklayan Sant'Andrea katedraline çıkar. Hemen yanındaki Cennet Revakı, on üçüncü yüzyıldan kalma, iç içe geçmiş beyaz kemerlerden oluşan küçük ve sessiz bir avludur.
Ravello, denizden yaklaşık üç yüz elli metre yüksekte bir sırtta oturur ve aşağıdaki kasabalardan daha sakin ve daha yeşildir. Villa Rufolo'nun kıyıya bakan teraslı bahçelerini Richard Wagner 1880'de ziyaret etmiş ve onlarda Parsifal operasındaki büyülü bahçeyi görmüştü. Sokaklar ve limon bahçeleri arasından kısa bir yürüyüş Villa Cimbrone'ye çıkar; uzun bahçe yolu, denize dik bir uçurumun üstünde mermer büstlerle dizili bir korkuluk olan Sonsuzluk Terası'nda biter. Günübirlikçiler gittikten sonra, öğleden sonranın geç saatlerinde gelin.
Amalfi'nin on dakika yürüme mesafesinde doğusundaki Atrani, İtalya'nın en küçük belediyelerinden biridir: küçük bir plaja açılan tek bir meydan, beyaz badanalı ara sokaklar ve merdivenlerden oluşan bir yumak ve yukarıda uçurumun üstünde bir kilise. Amalfi'nin yazın kaybettiği, içinde yaşanan bir köy havasını korumuştur. Sabah meydanda bir kahve için ya da akşam yemeği için gelin.
Amalfi'nin batısında uçurumlar iki doğal güzellik saklar. Zümrüt Mağarası, suyun altından giren güneş ışığının suyu parlak bir yeşile boyadığı bir deniz mağarasıdır; sahil yolundan ya da Amalfi'den tekneyle ulaşılır ve içinde kürekli sandalla gezdirilirsiniz. Biraz ileride Furore fiyordu, uçuruma oyulmuş dar bir boğazdır; çok yukarıdan karayolu köprüsü geçer, dibinde ise minicik bir plaj vardır.
Amalfi'nin doğusunda kıyı daha az dik ve daha gündelik hâle gelir. Minori'de bir Roma sahil villasının kalıntıları vardır ve pastacılığıyla ünlüdür; Maiori kıyının en uzun plajına ve yerel bir yaz kalabalığına sahiptir; Cetara ise ton balığı ve burada Orta Çağ'dan beri yapılan kehribar renkli hamsi sosu colatura di alici ile tanınan, hâlâ çalışan bir balıkçı köyüdür. Bu kasabalar daha ucuz, daha sakin ve Salerno'ya daha yakındır.
Amalfi Kıyısı'nda gece hayatı çoğunlukla açık havada ve acelesizdir. Yemekten sonra insanlar ana meydanlarda — Amalfi'de Piazza Duomo, Atrani'deki küçük meydan, Ravello'da Piazza Vescovado — ya da Positano'da sahil boyunca, ellerinde bir gelato, bir limoncello ya da bir kadeh yerel şarapla toplanır. Büyük bir kulüp sahnesi yoktur ve yabancılarla konuşmayı kolaylaştıran da tam olarak budur.
Ravello her yaz klasik müzik, caz ve dans festivaline ev sahipliği yapar; en bilinen konserler Villa Rufolo bahçelerinde uçurumun üzerine taşan bir sahnede, arka planda denizle verilir. Festival Wagner onuruna verilen konserlerden doğmuştur ve Oscar Niemeyer'in tasarladığı modern oditoryumu da kullanır. Ana konserlerin biletleri tükenir, o yüzden erken ayırtın.
Kıyı güneye bakar, bu yüzden en güzel gün batımları batı kesiminde, Positano ve Praiano çevresinde, güneşin denizin ve burunların üzerinden battığı yerlerde görülür. İnsanlar Spiaggia Grande'nin üstündeki duvarlara, yol boyundaki seyir noktalarına ya da ışıkları yanarken Positano'ya karşıdan bakan Praiano teraslarına oturur. Ücretsizdir ve günün biriyle paylaşılacak en doğal anıdır.
Her kasabanın bir koruyucu azizi vardır ve bayramlar yılın en canlı geceleridir. Amalfi'de 27 Haziran ve 30 Kasım'da Sant'Andrea heykeli sokaklarda dolaştırılır, ardından taşıyıcıları onu koşarak katedral merdivenlerinden yukarı çıkarır. 15 Ağustos'ta Positano Meryem'in Göğe Yükselişi'ni bir alay ve deniz üzerinde havai fişeklerle kutlar; Ravello ise temmuz sonunda San Pantaleone'yi anar. Bandolar, yemek tezgâhları ve sokakta bütün kasaba sizi bekler.
Yazın uçurumların altındaki küçük plaj işletmeleri, Fornillo'dan Marina di Praia'ya ve Maiori'ye kadar, akşama dek öğle yemeği ve içki servis eder. Bir başka sevilen plan da Positano ya da Amalfi'den kalkan, çoğu zaman bir yüzme molası ve ışık sönerken güvertede bir içki içeren akşam tekne turudur.
Sentiero degli Dei kıyının en ünlü yürüyüşüdür: Amalfi'nin yukarısındaki Bomerano'dan Positano'nun yukarısındaki Nocelle'e, denizin çok üstünde bir kaya çıkıntısı boyunca yaklaşık yedi kilometre. Yaklaşık üç saat sürer ve Positano ile açık denizin manzarası unutulmazdır. Amalfi'den Bomerano'ya SITA otobüsüyle çıkın, manzara önünüzde olsun diye doğudan batıya yürüyün ve Nocelle'den ya yerel otobüse binin ya da binden fazla basamaklı uzun merdivenden Positano'ya inin. Erken başlayın ve yanınıza su alın.
Aşağı yukarı nisandan ekime kadar feribotlar Salerno, Cetara, Maiori, Minori, Amalfi ve Positano'yu birbirine bağlar; Capri, Sorrento ve Napoli'ye de bağlantı vardır. Amalfi ile Positano arasındaki geçiş yaklaşık yirmi beş dakika sürer, trafikten kurtarır ve kasabaları denizden gösterir. Sezonun tarifesine bakın, biletinizi iskeleden alın ve deniz dalgalıyken seferlerin iptal olabileceğini hesaba katın.
Sahil yolu kesintisiz bir dizi keskin virajla uçurumlara tutunur ve mavi SITA otobüsleri bu yolu gezmenin en ucuz yoludur. Sorrento, Positano ve Amalfi arasındaki hat Avrupa'nın en etkileyici otobüs yolculuklarından biridir; deniz manzarası için Amalfi yönüne giderken sağ tarafa oturun. Biletleri binmeden önce gazete bayilerinden, barlardan ya da tütüncülerden alın ve yazın kuyruklar ve dolu otobüsler bekleyin.
İri ve mis kokulu sfusato amalfitano limonu, kıyı boyunca kestane direklerinden çardakların altındaki teraslarda yetişir. Limon Patikası, Minori ile Maiori arasında bahçelerin içinden geçen yaklaşık bir saatlik kolay bir yürüyüştür; birkaç aile çiftliği de limoncello ve limonlu tatlı tadımı içeren turlar düzenler. Amalfi'nin öbür eski zanaatı kâğıttır: Değirmenler Vadisi'ndeki eski bir değirmende bulunan Kâğıt Müzesi, burada yüzyıllardır kâğıdın elle nasıl yapıldığını gösterir.
Amalfi'nin arkasında bir patika, yıkık kâğıt değirmenlerinin yanından Valle delle Ferriere'ye tırmanır: dereleri, küçük şelaleleri ve çok daha sıcak bir tarih öncesi çağdan beri burada yaşayan nadir eğrelti otlarıyla gölgeli bir doğa koruma alanı. Kalabalıktan uzak, serin ve yeşil yarım günlük bir yürüyüştür ve sıcak bir gün için iyi bir plandır. Uygun ayakkabı giyin, çünkü patika yer yer ıslak ve kayalıktır.
En iyi aylar mayıs, haziran ve eylüldür: ılık deniz, uzun günler, çalışan feribotlar ve kıyının sıcak, kalabalık ve en pahalı olduğu temmuz ve ağustosa göre daha az insan. Nisan sonu ve ekim yürüyüş için hoştur, ama hava daha belirsizdir. Kasımdan marta kadar birçok otel ve restoran kapanır, feribotların çoğu durur ve kasabalar sessiz ve yerel bir hâl alır: güzel ama sınırlı. Tanrılar Patikası en güzel hâlini ilkbahar ve sonbaharda yaşar.
Ziyaretçilerin çoğu kıyının kapısı olan Napoli üzerinden gelir: oradan Circumvesuviana trenine binip Sorrento'ya, sonra da kıyı boyunca SITA otobüsüne; ya da doğrudan Positano veya Amalfi'ye giden sezonluk bir feribota; ya da Salerno'ya trenle gidip oradan feribot veya otobüse binebilirsiniz. Kıyının kendisinde dolaşmanın en iyi yolu otobüsler, feribotlar ve kendi ayaklarınızdır; Amalfi, Ravello, Positano ve Salerno otobüslerinin merkezidir. Araba kullanmak yorucudur, park yeri az ve pahalıdır, yazın sahil yolu sık sık tıkanır.
Dil İtalyancadır ve yerliler kendi aralarında çoğunlukla Napoli lehçesi konuşur. İngilizce otellerde, restoranlarda ve dükkânlarda yaygın olarak konuşulur, kıyının yukarısındaki köylerde daha az. Bir dükkâna girerken bir buongiorno, çıkarken bir grazie fark yaratır. Buradaki insanlar genelde sıcak ve konuşkandır, özellikle en yoğun haftaların dışında. Akşam yemeği sekiz civarında ya da daha geç başlar ve ana meydanda yapılan akşam passeggiata'sı insanların arasına karışmanın en kolay yoludur.
Gezginler Amalfi'deki Piazza Duomo'da, Positano ve Maiori sahillerinde ve yürüyüşçülerin çoğu zaman küçük gruplar hâlinde yürümeye başladığı Bomerano'daki Tanrılar Patikası başlangıcında toplanır. Bütçe gezginlerinin çoğu yukarıdaki tepelerde, Agerola'da ya da fiyatların daha düşük olduğu doğu kasabalarında kalır. Yabancı topluluk küçük ve mevsimliktir: otel ve restoran çalışanları, birkaç sanatçı ve Ravello ile Positano'da uzun süre kalan konuklar. Tekne turları, yemek kursları ve grup yürüyüşleri insanlarla tanışmanın en kolay yollarıdır.
İstediğiniz yolculuğa bağlı. Positano en güzel ve en pahalı olanı, Amalfi en merkezî ve ulaşımı en iyi olanı, Ravello sakin ve zarif; Maiori, Minori ya da Cetara ise daha sakin, daha ucuz ve Salerno'ya daha yakın. Yürüyüşçüler çoğu zaman Agerola'yı ya da Praiano'yu seçer. Vaktiniz kısıtlıysa en pratik üs Amalfi'dir.
Üç ya da dört gün, Positano, Amalfi ve Ravello'yu acele etmeden görmenize, Tanrılar Patikası'nı yürümenize ve kıyı boyunca tekne gezisi yapmanıza yeter. Bir hafta ise Capri'ye günübirlik bir geziye, Valle delle Ferriere'de bir yürüyüşe ve küçük kasabalarda ağır akan öğleden sonralara imkân tanır.
Hayır, ziyaretçilerin çoğu arabasız daha rahat eder. Yol dar ve sıkışık, park yeri sınırlı ve pahalıdır; otobüsler, feribotlar ve patikalar neredeyse her yeri birbirine bağlar. Araba ancak içerideki tepeleri keşfetmeyi ya da ücra bir yerde kalmayı planlıyorsanız mantıklıdır.
Evet. Güvenli ve derli topludur; ortak rutinleri — aynı otobüsler, feribotlar, patikalar ve akşam meydanları — sizi bütün gün başka insanların arasına sokar. Yalnız gezginler için ana masraf konaklamadır, bu yüzden erken ayırtın ya da doğu kasabalarında veya tepelerde kalın.
Plajların çoğu küçük ve çakıllıdır; genellikle ücretli plaj kulüpleriyle ücretsiz halka açık bölümler bir aradadır. Su temizdir ve kıyıya yakın yerde derinleşir. En güzel yüzme yerlerinin çoğu yalnızca tekneyle ya da uzun merdivenlerle ulaşılan küçük koylardır. Deniz dalgalıyken yüzmeyin, çünkü dalgalar kayalara sert çarpar.
Amalfi Kıyısı güvenli bir bölgedir ve her yerde geçerli olan basit kurallar burada da geçerlidir: ilk seferinde kalabalık, herkese açık bir yerde buluşun, nereye gittiğinizi bir arkadaşınıza söyleyin ve eve dönüşünüzü kendiniz planlayın. Çıkmadan önce son otobüsü ya da feribotu kontrol edin, çünkü seferler akşam sona erer ve kıyı boyunca taksiler pahalıdır. Ana meydanlar ve sahiller geç saate kadar kalabalık kalır, bu da onları ilk buluşma için doğal yerler yapar.