Udon Thani to pracowite miasto północno-wschodniej Tajlandii, w którym wieczór zaczyna się nad jeziorem, a kończy na nocnym targu.
Zarejestruj sięUdon Thani to jedno z czterech dużych miast Isanu, rozległego, ryżowego płaskowyżu północno-wschodniej Tajlandii, i wcale nie stara się być kurortem. Wyrosło jako stolica prowincji pod koniec XIX wieku, w czasie wojny w Wietnamie mieściło dużą amerykańską bazę lotniczą, a dziś jest ruchliwym ośrodkiem handlowym górnego północnego wschodu i Laosu, którego stolica Wientian leży tuż za Mekongiem, około godziny jazdy samochodem. W mieście nie ma plaż i jest niewiele słynnych zabytków. Jest za to codzienne tajskie życie w spokojnym tempie: biegacze i grupy aerobiku wokół jeziora o zmierzchu, rodziny jedzące grillowanego kurczaka z kleistym ryżem przy plastikowych stolikach, mnisi na porannej kweście i targi czynne do późnej nocy. Miasto od dawna ma też jedną z największych w Tajlandii, poza ośrodkami turystycznymi, społeczności mieszkańców z Zachodu – wielu z nich to emeryci, którzy wżenili się w miejscowe rodziny – więc cudzoziemcy nikogo tu nie dziwią. Ceny są niskie, ludzie się nie spieszą, a w okolicy znajdują się prehistoryczne stanowisko z listy UNESCO i jezioro, które w chłodnej porze pokrywa się różowymi lotosami.
Duży park publiczny wokół jeziora po zachodniej stronie centrum to wspólny salon miasta. Utwardzone ścieżki okrążają wodę, a od późnego popołudnia wypełniają się spacerowiczami, biegaczami i rowerzystami; przy głośnej muzyce zaczynają się zajęcia aerobiku pod gołym niebem, a sprzedawcy rozkładają grillowane przekąski i koktajle owocowe. Najwięcej ludzi i najprzyjemniej jest w godzinie wokół zachodu słońca, kiedy upał słabnie i wydaje się, że całe miasto wychodzi na spacer. W parku zwykle można wypożyczyć rower, a siedzenie nad wodą i obserwowanie życia Udonu nic nie kosztuje.
Obok dworca kolejowego leży UD Town – plenerowy kompleks handlowo-gastronomiczny zbudowany wokół pasaży i małych placyków, z restauracjami, kawiarniami, kinem, a wieczorem rzędami straganów z jedzeniem, ubraniami i drobiazgami. Razem z pobliskim dużym centrum handlowym Central ta część miasta to miejsce, gdzie młodzi mieszkańcy się spotykają, jedzą i spędzają wieczory; dla przyjezdnych to najłatwiejszy sposób, by poczuć nowoczesny Udon. Jest tu gwarno długo po zmroku, a w najgorszym popołudniowym upale przyjemnie chłodzi klimatyzacja.
Na Nong Han Kumphawapi, dużym, płytkim jeziorze mniej więcej godzinę jazdy na południowy wschód od miasta, w chłodnej porze, zwykle mniej więcej od grudnia do lutego, dzikie czerwone lotosy kwitną na rozległej tafli wody. Miejscowi przewoźnicy wożą gości łodziami kanałami wśród kwiatów; najlepsza pora to wczesny ranek, gdy kwiaty są otwarte, a światło miękkie – do południa się zamykają. Poza sezonem jezioro to spokojna wiejska woda, na której niewiele widać, więc przed wyjazdem sprawdź, czy lotosy kwitną.
Około godziny jazdy na wschód od miasta wieś Ban Chiang leży na jednym z najważniejszych prehistorycznych stanowisk Azji Południowo-Wschodniej, wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1992 roku. Wykopaliska odsłoniły tu pochówki, wczesne narzędzia z brązu i charakterystyczną kremową ceramikę malowaną w czerwone spiralne wzory, która jest dziś symbolem prowincji. Muzeum narodowe przejrzyście objaśnia znaleziska po angielsku, a w pobliskiej świątyni Wat Pho Si Nai pozostawiono otwarty wykop, w którym szkielety i naczynia widać dokładnie tam, gdzie je znaleziono. Miejscowe warsztaty wciąż wykonują repliki malowanej ceramiki.
Na wzgórzach dystryktu Ban Phue, na północny zachód od miasta, leśne ścieżki prowadzą między dziwnymi piaskowcowymi formacjami w kształcie grzybów, skalnymi schronieniami z prehistorycznymi malowidłami i dawnymi kamieniami granicznymi z okresu Dvaravati, ustawionymi wokół naturalnych skalnych kapliczek. W 2024 roku park wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. To spokojny półdniowy spacer, rano chłodniejszy, zupełnie inny niż cokolwiek w samym mieście. Załóż porządne buty i zabierz wodę.
Udon ma dużą społeczność tajsko-chińską, a jej sercem jest świątynia Chao Pu-Ya nad mniejszym jeziorem Nong Bua na północy miasta – barwny zespół czerwono-złotych pawilonów z parkiem nad brzegiem. To centrum obchodów chińskiego Nowego Roku w mieście i przyjemne miejsce na spacer o każdej porze. Połącz wizytę z kapliczką dawnego filaru miasta na Thung Si Muang, dużym zielonym placu w centrum, na którym odbywa się wiele miejskich festiwali i jarmarków.
Jedzenie na nocnym targu to główne wieczorne zajęcie w Udonie i niemal każdego wieczoru gdzieś działa jakiś targ. Najbardziej ruchliwe są w okolicach UD Town i dworca; na straganach sprzedaje się grillowane mięso, sałatkę z papai, kleisty ryż, tajskie słodycze, tanie ubrania i akcesoria do telefonów. Ceny są niskie, siada się przy wspólnych długich stołach, a atmosfera jest tak swobodna, że siadanie obok nieznajomych to coś zupełnie normalnego.
Po zmroku brzegi parku Nong Prajak nabierają łagodniejszego charakteru: pary i grupy przyjaciół siadają w prostych restauracjach i kawiarniach przy okolicznych ulicach, wózki z jedzeniem są otwarte do późna, a jezioro jest podświetlone. To nie jest miejsce imprez, ale tu spędza wieczór duża część miasta i to dobre miejsce, by wejść w lokalne życie, zamiast je tylko oglądać.
Tajskie bary z zespołem grającym na żywo tajski pop, rock i piosenki country, często ze sceną i dużymi ogródkami, to ważna część nocnego życia w całym Isanie, a w Udonie jest ich mnóstwo. Grupy zamawiają butelkę i wiaderko lodu i zostają na wiele godzin. Goście są mile widziani, a proszenie zespołu o piosenkę często wręcz się zachęca. Konkretne lokale często się zmieniają, więc zapytaj miejscowych albo sprawdź najnowsze opinie, co jest teraz popularne.
Mor lam, szybka, rytmiczna muzyka ludowa Isanu grana na bambusowych organkach khaen, to prawdziwa ścieżka dźwiękowa regionu. Usłyszysz ją na festynach świątynnych, wiejskich świętach i wielkich koncertach plenerowych z okazałymi scenami i tancerzami. Jeśli zobaczysz ogłoszenie festynu, idź: będą stragany z jedzeniem, gry, muzyka do późnej nocy i tłum, który ucieszy się na widok niezgrabnie tańczącego cudzoziemca.
W połowie kwietnia tajski Nowy Rok, Songkran, zamienia ulice miasta w radosną, kilkudniową bitwę wodną, ze scenami muzycznymi i tłumami w centrum. W chłodnej porze duży plac Thung Si Muang i inne otwarte przestrzenie goszczą jarmarki i imprezy, a obchody chińskiego Nowego Roku wokół świątyni Pu-Ya przynoszą tańce lwów i fajerwerki. To pory roku, kiedy najłatwiej dać się porwać tłumowi.
Kuchnia Isanu jest ognista, kwaśna i ziołowa, a Udon to dobre miejsce, by ją poznać. Zacznij od som tam (sałatka z zielonej papai, tak ostra, jak poprosisz), gai yang (grillowany kurczak), larb (sałatka z mielonego mięsa z limonką, chili i prażonym ryżem) i kleistego ryżu jedzonego ręką. Udon słynie też z kuchni swojej społeczności wietnamskiej, więc spróbuj wietnamskiego śniadania z jajkami smażonymi na małej patelni albo świeżych rolek zawijanych z ziołami. Powiedz mai pet, jeśli chcesz łagodniej – i tak spodziewaj się, że będzie ostro.
Nong Khai, około godziny na północ autobusem lub pociągiem, leży nad brzegiem Mekongu naprzeciw Laosu. Przejdź się nadrzecznym bulwarem i jego targiem, odwiedź park rzeźb Sala Kaew Ku z ogromnymi betonowymi figurami i obejrzyj zachód słońca nad rzeką z Laosem na drugim brzegu. Z paszportem i odpowiednią wizą można pojechać dalej przez Most Przyjaźni Tajsko-Laotańskiej do Wientianu; z Udonu kursują też bezpośrednie autobusy międzynarodowe.
Płaskie ścieżki wokół jeziora są idealne na powolną przejażdżkę późnym popołudniem, a rowery zwykle można wypożyczyć w parku. Dołącz do miejscowych na pętli, zatrzymaj się na koktajl owocowy i – jeśli starczy odwagi – zostań na aerobik pod gołym niebem. To najprostszy sposób, by już pierwszego dnia poczuć się częścią miasta.
Isan to kolebka tajskiej tradycji leśnych klasztorów, a w prowincji jest kilka spokojnych świątyń wśród drzew. Najbardziej znana jest Wat Pa Phu Kon, biała świątynia w rezerwacie leśnym w dystrykcie Na Yung, daleko od miasta, z dużym marmurowym leżącym Buddą. Ubierz się skromnie, z zakrytymi ramionami i kolanami, i zwiedzaj bez pośpiechu.
Dzienne targi Udonu to miejsca, gdzie zaopatruje się cała prowincja: sterty ziół, ryby rzeczne, owady smażone na przekąskę, fermentowane kiełbaski i koszyki kleistego ryżu. Przyjdź wcześnie, gdy jest chłodno i najtłoczniej, i kup śniadanie na straganie – torebka grillowanych szaszłyków wieprzowych z kleistym ryżem kosztuje grosze i smakuje tu lepiej niż gdziekolwiek indziej.
Najlepszy czas to listopad–luty: chłodna, sucha pora przynosi ciepłe dni, przyjemne wieczory i kwitnące Morze Czerwonych Lotosów. Od marca do maja upał narasta, a kwiecień bywa skrajnie gorący, choć Songkran w połowie kwietnia to bardzo żywy czas w mieście. Pora deszczowa trwa mniej więcej od maja lub czerwca do października, z ulewami po południu, zielonymi polami ryżowymi i mniejszą liczbą gości. Udon nie jest miastem turystycznym, więc ceny przez cały rok niewiele się zmieniają.
Z międzynarodowego lotniska Udon Thani często latają samoloty na oba lotniska w Bangkoku, lot trwa około godziny, a do centrum jest niedaleko. Dworzec kolejowy leży na linii Bangkok–Nong Khai, z pociągami dziennymi i nocnymi, a autobusy łączą miasto z resztą Isanu i z Wientianem. W mieście wspólne songthaew jeżdżą stałymi trasami za bardzo niską opłatą, a charakterystyczne udońskie tuk-tuki, nazywane tu skylabami, służą do krótkich kursów – cenę ustal z góry. Aplikacje przewozowe, takie jak Grab, działają dobrze. Wielu dłużej mieszkających wynajmuje skuter, ale w ruchu trzeba uważać.
Językiem urzędowym jest tajski, ale większość ludzi mówi między sobą po isańsku, w języku bardzo bliskim laotańskiemu. Angielski jest ograniczony poza hotelami, centrami handlowymi i miejscami przyzwyczajonymi do cudzoziemców, więc aplikacja do tłumaczenia i kilka tajskich słów bardzo pomagają: sawasdee (dzień dobry), khop khun (dziękuję) oraz khrap lub kha na końcu dla uprzejmości. Ludzie są serdeczni, ciekawi i na ogół niespieszni; uśmiech i cierpliwość dają znacznie więcej niż bezpośredniość. W świątyniach ubieraj się skromnie i unikaj publicznego okazywania czułości poza trzymaniem się za ręce.
Udon ma dużą, od dawna zakorzenioną społeczność mieszkańców z Zachodu, w dużej części emerytów z Europy, Ameryki Północnej i Australii, a w centrum są bary, restauracje i kluby towarzyskie nastawione na nich. Młodych podróżników i cyfrowych nomadów jest mniej niż w Chiang Mai czy Bangkoku; zwykle spotykają się w kawiarniach i restauracjach wokół UD Town i parku Nong Prajak. Grupy towarzyskie ekspatów, kluby sportowe i wymiany językowe organizuje się głównie przez internetowe grupy społecznościowe, gdzie najłatwiej sprawdzić, co się dzieje.
Tak, jeśli chcesz zobaczyć, jak żyje zwykła Tajlandia, zamiast jechać do kurortu. Samo miasto jest raczej przyjemne niż spektakularne, ale ma świetne jedzenie, niskie ceny, życzliwych ludzi i jest dobrą bazą na jednodniowe wycieczki do Ban Chiang, Phu Phrabat, na Morze Czerwonych Lotosów i do Nong Khai nad Mekongiem.
Dwa dni wystarczą na parki, targi i jedzenie w mieście. Dodaj dzień lub dwa na wycieczki do Ban Chiang i Phu Phrabat, a w chłodnej porze – wczesny ranek na Morzu Czerwonych Lotosów. Wielu podróżnych łączy Udon z Nong Khai i przejazdem do Wientianu.
Nie. To jedno z tańszych miast w Tajlandii. Jedzenie uliczne i lokalne restauracje są bardzo tanie, komunikacja publiczna kosztuje niewiele, a dobre hotele i mieszkania są znacznie tańsze niż w Bangkoku czy na wyspach. Budżet podnoszą głównie zachodnie jedzenie i importowane napoje.
Lotosy zwykle kwitną w chłodnej porze, mniej więcej od grudnia do lutego, a najpiękniej często bywa w styczniu. Jedź wcześnie rano, bo kwiaty zamykają się, gdy robi się gorąco. Kwitnienie różni się z roku na rok, więc przed wyjazdem zapytaj na miejscu.
Do Wientianu jest około godziny jazdy. Z Udonu do Wientianu kursują bezpośrednie autobusy międzynarodowe; można też pojechać do Nong Khai i przekroczyć Most Przyjaźni Tajsko-Laotańskiej. Przed wyjazdem sprawdź aktualne zasady wizowe dla swojego obywatelstwa i miej przy sobie paszport.
Udon jest na ogół spokojnym i bezpiecznym miastem, a obowiązują tu te same proste zasady co wszędzie: za pierwszym razem umów się w ruchliwym miejscu publicznym, powiedz znajomemu, dokąd idziesz, i sam zorganizuj sobie transport. Parki nad jeziorami, centra handlowe, kawiarnie i nocne targi tętnią życiem do wieczora, co czyni je naturalnymi miejscami na pierwsze spotkanie. Daj sobie czas na poznanie drugiej osoby, zanim podzielisz się danymi osobistymi lub finansowymi.