Penang to tropikalna wyspa, na której historia malajska, chińska, indyjska i kolonialna dzieli te same kilka ulic — a najlepsze jedzenie w Malezji podaje się na plastikowych stolikach pod gołym niebem.
Zarejestruj sięPenang to niewielka wyspa u północno-zachodnich wybrzeży Malezji, połączona z lądem dwoma długimi mostami i promem, a jej stolica, George Town, należy do najciekawszych miast Azji Południowo-Wschodniej do zwiedzania pieszo. Została założona jako brytyjski port handlowy w 1786 roku i przez dwa stulecia przybywali tu kupcy i robotnicy z Chin, Indii, Sumatry, Tajlandii i jeszcze dalszych stron. Budowali domy klanowe, świątynie, meczety i kościoły zaledwie kilka ulic od siebie, a w 2008 roku historyczne centrum wraz z Malakką wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Efektem jest miasto wyblakłych kamienic handlowych z malowanymi okiennicami, kadzidła unoszącego się z dziedzińców i sztuki ulicznej na starych murach. Jedzenie to drugi powód przyjazdu: Penang słynie w całej Azji z ulicznych straganów, a kolacja to tu wspólne, głośne i tanie wydarzenie. Poza miastem są porośnięte dżunglą wzgórza, plaże i spokojne wioski rybackie, wszystko w zasięgu godziny, a wyspa ma swobodny, niespieszny rytm, dzięki któremu łatwo się zadomowić i poznać ludzi.
Stare centrum to siatka dwupiętrowych kamienic handlowych z zadaszonymi przejściami, zwanymi tu five-foot ways, które chronią zarówno przed słońcem, jak i deszczem. Spacerując po Armenian Street, Lebuh Chulia i Lebuh Cannon, mija się świątynie klanowe, stare domy kupieckie, kawiarnie i małe warsztaty, które wciąż robią szyldy, kadzidełka i rattanowe kosze. Cała przyjemność polega na włóczeniu się bez planu — wcześnie rano, zanim zrobi się gorąco, i ponownie wieczorem, gdy ulice się ochładzają i zapalają się światła.
Na jednym odcinku Jalan Masjid Kapitan Keling stoją kościół anglikański, świątynia Bogini Miłosierdzia, hinduistyczna świątynia Sri Mahamariamman i meczet Kapitan Keling — wszystkie wciąż codziennie używane. Wokół rozciąga się Little India ze sklepami z przyprawami, girlandami kwiatów, sklepami z sari i bollywoodzką muzyką płynącą z drzwi. Odwiedzający są mile widziani wszędzie; warto ubrać się skromnie, zdjąć buty tam, gdzie się o to prosi, a w meczecie w razie potrzeby wypożyczyć szatę przy wejściu.
Khoo Kongsi to najwspanialszy z chińskich domów klanowych George Town, bogato rzeźbiona i złocona świątynia ukryta za wąskim zaułkiem, zbudowana przez jedną z rodzin hokkien, które ukształtowały miasto. Niedaleko, wzdłuż Weld Quay, leżą pomosty klanów — drewniane osady na palach nad wodą, każda zbudowana przez inny ród. Chew Jetty jest najbardziej znany i najbardziej zatłoczony; sąsiednie pomosty są spokojniejsze, a w domach wciąż mieszkają ludzie, więc warto spacerować z szacunkiem.
Dwie odrestaurowane rezydencje pokazują, jak niegdyś żyli najbogatsi kupcy Cieśnin. Rezydencja Cheong Fatt Tze, pomalowana na intensywny indygo, łączy chiński układ z wewnętrznym dziedzińcem z europejskim żeliwem i witrażami, a zwiedza się ją z przewodnikiem. Pinang Peranakan Mansion jest pełna mebli, biżuterii i porcelany społeczności Peranakan, czyli Chińczyków z Cieśnin, których mieszanka kultury chińskiej i malajskiej dała Penangowi również charakterystyczną kuchnię nyonya.
Kolejka szynowo-linowa wspina się stromo z dolnej stacji w Air Itam na szczyt Penang Hill, ponad osiemset metrów nad poziomem morza, gdzie powietrze jest wyraźnie chłodniejsze, a widok obejmuje George Town, mosty i ląd. Na górze są bungalowy z czasów kolonialnych, ogrody, krótkie ścieżki spacerowe i kładka w koronach lasu deszczowego w The Habitat. Najlepiej wjechać późnym popołudniem i zostać na światła miasta po zmroku; w weekendy i święta kolejki są długie.
Na zboczu wzgórza w Air Itam, w pobliżu Penang Hill, stoi Kek Lok Si — jeden z największych buddyjskich kompleksów świątynnych w Azji Południowo-Wschodniej. Jej siedmiopiętrowa pagoda łączy style chiński, tajski i birmański, a nad nią wznosi się ogromny brązowy posąg Guanyin, bogini miłosierdzia. Sale modlitewne, stawy z żółwiami i tarasy wspinają się schodkowo po zboczu. W okolicach chińskiego Nowego Roku cały kompleks rozświetlają tysiące lampionów i warto połączyć go z Penang Hill tego samego dnia.
Jedzenie na mieście to główna rozrywka na Penangu. Nadmorskie hawker centre przy Gurney Drive, stragany na New Lane i tłoczne food courty w całym mieście co wieczór wypełniają się rodzinami, parami i grupami przyjaciół, którzy dzielą stoliki. Zamawia się przy różnych straganach, płaci każdemu osobno i siada tam, gdzie jest miejsce. Jest tanio, swobodnie i to jedno z najłatwiejszych miejsc, by zacząć rozmowę — wystarczy zapytać sąsiada, co poleca.
Ten zakątek starego miasta to miejsce, gdzie wieczorami wychodzą backpackerzy, podróżni na dłuższy pobyt i młodzi mieszkańcy. Małe bary, pensjonaty i stragany z jedzeniem czynne do późna stoją obok siebie, z otwartych witryn płynie muzyka, a ludzie przechodzą z miejsca na miejsce. Atmosfera jest raczej luźna niż szalona, a mieszanka ludzi z całego świata sprawia, że łatwo dosiąść się do stolika.
Dawna zajezdnia autobusowa przerobiona na przestrzeń sztuki, Hin Bus Depot, organizuje wystawy, pokazy filmów i weekendowy targ lokalnych twórców, artystów i sprzedawców jedzenia. W całym George Town inne odrestaurowane magazyny i kamienice mieszczą galerie, muzykę na żywo i spotkania. To dobre miejsce, by zobaczyć współczesne oblicze wyspy i poznać ludzi, którzy tu mieszkają i pracują.
Wzdłuż głównej drogi plażowego pasa Batu Ferringhi wieczorem rozkłada się długi nocny targ ze straganami z ubraniami, pamiątkami, przekąskami i rękodziełem. Potem bary i restauracje przy plaży to spokojne miejsce na drinka nad morzem, często przy akustycznej muzyce na żywo. Jest tu bardziej turystycznie niż w George Town, ale przyjemnie na niezobowiązujący wieczór.
Mieszanka społeczności Penangu oznacza kalendarz pełen świąt. Chiński Nowy Rok wypełnia ulice lampionami i tańcami lwa, Thaipusam prowadzi ogromną hinduistyczną procesję do świątyni na wzgórzu przy Waterfall Road, a Hari Raya, Deepavali i Boże Narodzenie obchodzi się otwarcie. Organizowany co roku George Town Festival przynosi do historycznego centrum spektakle, sztukę i muzykę. Przyjazd w czasie jednego z tych świąt to niezapomniany sposób, by poczuć charakter wyspy.
Sztandarowe dania Penangu to powód, dla którego wielu podróżnych wraca: char kway teow, płaski makaron ryżowy smażony na dużym ogniu z krewetkami i sercówkami; assam laksa, kwaśna i pikantna zupa rybna z makaronem; nasi kandar, ryż polany wybranymi curry; oraz cendol, zimny deser z kruszonego lodu, mleka kokosowego i cukru palmowego. Każdy sprzedawca ma swoich wiernych fanów, a porównywanie ulubionych miejsc to lokalna rozrywka. Idź z kimś i dzielcie się wszystkim.
W 2012 roku artysta Ernest Zacharevic namalował na murach George Town serię murali, w tym dwoje dzieci jadących na prawdziwym rowerze, i stały się one symbolami miasta. Obok nich dziesiątki karykatur z kutego żelaza opowiadają historie ulic, na których wiszą. Chodzenie od jednego dzieła do drugiego to dobry sposób na odkrycie zaułków, które inaczej łatwo przeoczyć; warto wyjść wcześnie, by uniknąć kolejek przy najsłynniejszych pracach.
Na północno-zachodnim krańcu wyspy jeden z najmniejszych parków narodowych Malezji ma ścieżki przez dżunglę prowadzące do spokojnych plaż, w tym Monkey Beach i Kerachut, gdzie gniazdują żółwie morskie. Wędrówki trwają od godziny do kilku godzin i bywają gorące i wilgotne, więc warto wyruszyć wcześnie i zabrać wodę. Łodzie z wioski rybackiej Teluk Bahang mogą odwieźć z powrotem, jeśli nie chcesz iść w obie strony.
Prom między George Town a Butterworth na lądzie przewozi pasażerów przez cieśninę od ponad stu lat. Przeprawa jest krótka i tania, a widok z wody na nabrzeże George Town i most Penang to najlepszy sposób, by zobaczyć, jak wyspa leży w cieśninie. Z Butterworth odjeżdżają też pociągi do Kuala Lumpur i południowej Tajlandii.
Kilka szkół gotowania w George Town i okolicach zaczyna od spaceru po lokalnym targu ze świeżymi produktami, by kupić składniki, a potem uczy przyrządzania dań nyonya i malajskich, takich jak curry, laksa czy sałatka kerabu. Grupy są małe i towarzyskie, zajęcia trwają zwykle pół dnia i kończą się wspólnym posiłkiem, co czyni je przyjemnym sposobem na poznanie innych podróżnych.
Na Penangu jest ciepło i wilgotno przez cały rok, a temperatury w ciągu dnia zwykle oscylują wokół trzydziestu stopni. Najsuchsze i najprzyjemniejsze miesiące to na ogół od grudnia do lutego, kiedy przypadają też Boże Narodzenie, Nowy Rok i często chiński Nowy Rok — najbardziej ruchliwy i świąteczny czas na wyspie. Ulewy po południu są częste przez większą część roku, a okres od września do listopada jest zwykle najbardziej deszczowy, choć deszcz często pada krótko i intensywnie, a poranki pozostają pogodne. Warto zabrać parasol, lekkie ubrania i ochronę przed słońcem.
Międzynarodowe lotnisko Penang leży na południu wyspy, mniej więcej od pół godziny do godziny jazdy od George Town, zależnie od ruchu. W zabytkowym centrum najlepiej poruszać się pieszo, najlepiej rano lub wieczorem. Autobusy Rapid Penang obsługują całą wyspę, a bezpłatny autobus wahadłowy krąży po centrum George Town. Aplikacje przewozowe, takie jak Grab, są powszechnie używane, tanie i stanowią najprostszy sposób, by dotrzeć na plaże, Penang Hill czy do parku narodowego. Na starym mieście można też przejechać się rikszą rowerową, głównie dla przeżycia.
Językiem narodowym jest malajski, ale na Penangu usłyszysz też penangski hokkien, mandaryński, tamilski i dużo angielskiego, którym posługuje się wiele osób i który rozumie się niemal wszędzie. Ludzie są na ogół przyjaźni, ciekawi świata i chętnie polecą swój ulubiony stragan. Malezja to kraj wielowyznaniowy z muzułmańską większością, dlatego w miejscach kultu warto ubierać się skromnie i szanować miejscowe zwyczaje. Publiczne okazywanie czułości lepiej ograniczyć. Proste terima kasih, czyli dziękuję po malajsku, zawsze jest mile widziane.
Backpackerzy i podróżni na dłuższy pobyt spotykają się w okolicach Chulia Street i Love Lane na starym mieście, a cyfrowi nomadzi wolą kawiarnie i coworkingi w odrestaurowanych kamienicach George Town. Wielu długoletnich ekspatów i emerytów mieszka na północnym wybrzeżu, w Tanjung Tokong, Tanjung Bungah i Batu Ferringhi, oraz w okolicach Gurney Drive. Kursy gotowania, grupy wędrowne, studia jogi i wydarzenia społeczności w przestrzeniach sztuki to popularne sposoby na poznawanie ludzi, a lokalne grupy towarzyskie ułatwiają ich znalezienie.
Tak. Penang jest niedrogi, łatwo się po nim poruszać i powszechnie uważa się go za bezpieczny, a po angielsku można się porozumieć niemal wszędzie. Hawker centres ze wspólnymi stolikami, kursy gotowania, pensjonaty i bary wokół Love Lane ułatwiają poznawanie ludzi, a wielu samotnych podróżnych zostaje dłużej, niż planowało.
Trzy dni wystarczą, by zwiedzić George Town, zjeść przy najlepszych straganach i odwiedzić Penang Hill oraz Kek Lok Si. Warto dodać dzień lub dwa na park narodowy, plaże Batu Ferringhi albo po prostu na zwolnienie tempa — wyspa wynagradza niespieszny rytm.
Według międzynarodowych standardów jest bardzo przystępny. Jedzenie uliczne kosztuje bardzo mało, autobusy i aplikacje przewozowe są tanie, a noclegi znajdzie się na każdą kieszeń, od pensjonatów po odrestaurowane zabytkowe hotele. Alkohol w Malezji jest wysoko opodatkowany, więc drinki w barach to główny wydatek, który może zaskoczyć.
Pasują do różnych nastrojów. Kuala Lumpur to duża, dynamiczna stolica z wieżowcami, zakupami i życiem nocnym; Penang jest mniejszy, wolniejszy i bardziej skupiony na dziedzictwie, jedzeniu i morzu. Wielu podróżnych łączy oba miejsca — łączą je krótkie loty, autobusy dalekobieżne i pociągi do Butterworth.
Batu Ferringhi to główny obszar plażowy z hotelami, sportami wodnymi i restauracjami nad morzem, a plaże w parku narodowym są spokojniejsze i bardziej dzikie. Woda w pobliżu miasta nie jest idealna do pływania, a w niektórych porach roku mogą pojawiać się meduzy, więc przed wejściem do wody warto zapytać miejscowych.
Penang jest na ogół bezpiecznym miejscem i obowiązują te same proste zasady co wszędzie: za pierwszym razem umów się w ruchliwym miejscu publicznym, powiedz znajomemu, dokąd idziesz, i sam zorganizuj sobie transport. Hawker centres, kawiarnie na starym mieście i nadmorskie promenady tętnią życiem do wieczora, co czyni je naturalnymi miejscami na pierwsze spotkanie.