Zarejestruj sie

Florencja

Florencja to małe miasto z bardzo wielką przeszłością i życiem wieczornym ukrytym o jeden most dalej.

Zarejestruj sie
Photo: Vyacheslav Argenberg / CC BY 4.0, via Wikimedia Commons

Florencja

Florencja jest mniejsza, niż ludzie się spodziewają — historyczne centrum przejdziesz w dwadzieścia minut — a przez trzy miesiące w roku gości w niej więcej przyjezdnych niż mieszkańców. To połączenie rodzi jedyną prawdziwą pułapkę tego miasta: da się tu spędzić cztery dni, stojąc w kolejkach, jedząc źle i nie poznając nikogo, kto tu mieszka. Lekarstwem jest geografia. Przejdź przez Arno na Oltrarno albo idź dziesięć minut na północ, do Sant'Ambrogio, a Florencja znów staje się pracującym toskańskim miastem, pełnym warsztatów, w których wciąż złoci się ramy i ręcznie oprawia książki, winiarni wielkości salonu i placów, na których latem cała dzielnica je na dworze. Renesans naprawdę tu jest, w zagęszczeniu, z którym nie równa się żadne inne miasto — Michał Anioł, Botticelli, Brunelleschi, wszyscy w obrębie kilku ulic — ale powodem, żeby zostać tydzień, a nie dwa dni, jest zwyczajne życie, które toczy się pod spodem, i pięćdziesiąt tysięcy studentów, dzięki którym wieczory pozostają młode.

Miejsca do odwiedzenia

Duomo i kopuła Brunelleschiego

Wstęp do katedry jest bezpłatny i zwykle wiąże się z długą kolejką; kopuła, dzwonnica, baptysterium i krypta wymagają biletu łączonego, rezerwowanego na konkretną godzinę. Wejście na kopułę to czterysta sześćdziesiąt trzy stopnie spiralą między wewnętrzną a zewnętrzną powłoką — Brunelleschi zbudował ją bez rusztowań, a od środka widać, jak to zrobił. Zarezerwuj pierwszy poranny termin. Dzwonnica Giotta obok ma niemal ten sam widok, obejmujący także samą kopułę, i o wiele łatwiej o miejsce.

Uffizi

Jedna z największych kolekcji świata, w dawnych biurach administracji Medyceuszy: Narodziny Wenus i Primavera Botticellego w jednej sali, Leonardo, Caravaggio, Tycjan i korytarz okien nad Arno. Rezerwuj online na konkretną godzinę — kolejki z ulicy w sezonie ciągną się godzinami. Praktyczna rada brzmi: wejdź na dwie ostatnie godziny przed zamknięciem, zwiedź jedno piętro zamiast dwóch i pogódź się z tym, że nie zobaczysz wszystkiego. Taras kawiarni na dachu jest otwarty dla posiadaczy biletów i prawie zawsze pusty.

Oltrarno

Po drugiej stronie rzeki dzielnica San Frediano i Santo Spirito to miejsce, w którym Florencja trzyma swoich rzemieślników i swoje wieczory. W warsztatach wciąż złoci się drewno, wyprawia skórę, robi papier marmurkowy i odnawia meble, a drzwi stoją otworem na ulicę. Piazza Santo Spirito, z celowo niedokończoną fasadą kościoła, mieści poranny targ, a po zmroku zmienia się w najlepszą w mieście przestrzeń do picia pod gołym niebem, ze studentami siedzącymi na schodach kościoła. Jest pięć minut od Ponte Vecchio i należy do zupełnie innego miasta.

Accademia i Dawid

Dawid Michała Anioła stoi na końcu zbudowanej specjalnie dla niego trybuny — siedemnaście stóp marmuru wykutego, gdy artysta miał dwadzieścia sześć lat — i jest jednym z niewielu słynnych dzieł, które na żywo wypadają lepiej niż na reprodukcji: dłonie są celowo za duże, a wyraz twarzy zmienia się, gdy go obchodzisz. Reszta muzeum jest skromna, więc godzina wystarczy. Zarezerwuj godzinę wejścia. Nieukończeni Niewolnicy w korytarzu prowadzącym do sali, postacie na wpół wyłaniające się z surowych bloków, zasługują na tyle samo uwagi co sam Dawid.

Sant'Ambrogio i San Niccolò

Dziesięć minut na wschód od Duomo i praktycznie bez turystów. W Sant'Ambrogio jest targ spożywczy, na którym florentyńczycy naprawdę robią zakupy, z tanim barem w środku, który od dziesięcioleci karmi handlarzy ze stoisk, oraz plac, który wieczorem wypełnia się miejscowymi rodzinami. Poniżej San Niccolò przylega do starych murów miejskich, z kilkoma barami i schodami prowadzącymi w górę na Piazzale Michelangelo. To ta część centrum, w której przy sąsiednim stoliku usłyszysz włoski, a nie angielski.

Piazzale Michelangelo i San Miniato

Pocztówkowy widok Florencji z tarasu nad południowym brzegiem: kopuła, wieża, rzeka i wzgórza za nią. O zachodzie słońca jest tłoczno i mimo to warto. Wejdź dziesięć minut wyżej, do San Miniato al Monte, jedenastowiecznego kościoła z zielonego i białego marmuru, jednego z najpiękniejszych budynków w Toskanii, gdzie benedyktyni niemal każdego wieczoru śpiewają nieszpory chorałem gregoriańskim. Spacer w górę przez ogród różany od San Niccolò zajmuje dwadzieścia minut.

Gdzie wyjść

Aperitivo na Santo Spirito

Od mniej więcej siódmej plac przed kościołem wypełnia się ludźmi ze spritzem w ręku — siedzą na schodach, przy barach wokół placu albo po prostu na bruku. To najbardziej demokratyczna przestrzeń towarzyska we Florencji: studenci, rzemieślnicy, rodziny i każdy, kto właśnie przyjechał, wszyscy w jednym miejscu i wszyscy na zewnątrz. Drinki kosztują od sześciu do dziewięciu euro i zwykle przychodzą z czymś do jedzenia. Nic tu nie wymaga rezerwacji ani planu, i właśnie dlatego jest to najłatwiejsze miejsce w mieście, żeby wdać się w rozmowę.

Okienka winne i dzielnicowe enoteche

Florencja ma około stu pięćdziesięciu buchette del vino — małych łukowatych okienek w murach pałaców, wyciętych w szesnastym wieku, żeby sprzedawać wino prosto z piwnic — i spora ich część znów działa, podając kieliszek przez otwór w ścianie każdemu, kto zapuka. Poza samą ciekawostką prawdziwą instytucją są małe miejskie enoteche: lada, kilkanaście toskańskich win na kieliszki, crostini i miejsca stojące. Le Volpi e l'Uva i Il Santino to klasyka, obie na południe od rzeki.

Studenckie życie nocne wokół Santa Croce

Pięćdziesiąt tysięcy studentów, wielu z nich na programach wymiany, utrzymuje prawdziwe nocne życie w mieście, które inaczej zamykałoby się o jedenastej. Ulice wokół Santa Croce i Via de' Benci mają najgęstszy ciąg barów: jest głośno, młodo, międzynarodowo i tanio jak na florenckie warunki. To także miejsce, w którym najłatwiej poznasz innych podróżnych. Po coś bardziej miejscowego przejdź do San Frediano, gdzie bary są mniejsze, a ludzie naprawdę tu mieszkają.

Opera i muzyka w kościołach

Opera narodziła się we Florencji i miasto traktuje swoją muzykę poważnie: Maggio Musicale to jeden z najstarszych festiwali we Włoszech, a Teatro del Maggio ma nowoczesną salę z rozsądnie wycenionymi miejscami na górze. Tańsze i bardziej nastrojowe są koncerty odbywające się w kościołach niemal każdego wieczoru — muzyka kameralna w Santo Stefano al Ponte, recitale organowe w Duomo, gregoriańskie nieszpory w San Miniato o zachodzie słońca, na które wstęp jest wolny. Programy wiszą na drzwiach kościołów.

Calcio Storico, jeśli akurat jesteś tu w czerwcu

Szesnastowieczna gra rozgrywana na piasku na Piazza Santa Croce między czterema historycznymi dzielnicami miasta, w strojach z epoki, z zasadami dopuszczającymi uderzenia pięścią, zapasy i ciosy głową. W czerwcu trzy mecze — dwa półfinały i finał dwudziestego czwartego, w święto św. Jana, zwieńczony fajerwerkami nad Arno. Biletów jest mało, a atmosfera jest gorąca i całkowicie miejscowa. Jeśli twoje daty się zgrywają, ułóż plany wokół tego wydarzenia; reszta czerwcowych uroczystości jest bezpłatna i wypełnia ulice.

Rzeczy do zrobienia

Przejdź się po warsztatach Oltrarno

Między Via Maggio, Via Santo Spirito i Borgo San Frediano wciąż działają dziesiątki czynnych pracowni rzemieślniczych — złotnicy ram, introligatorzy, szewcy, konserwatorzy — z otwartymi drzwiami i bez obowiązku kupowania. Większość rzemieślników nie ma nic przeciwko temu, żeby im się przyglądać, i chętnie wyjaśni, co robi, jeśli zapytasz po południu, a nie tuż przed zamknięciem. Nic to nie kosztuje, zajmuje godzinę albo dwie i jest jedyną częścią renesansowej Florencji, którą wciąż się uprawia, a nie wystawia.

Zjedz na stojąco przy wózku z flakami

Kanapka z lampredotto — czwarty żołądek krowy, wolno gotowany, posiekany i włożony do bułki z salsa verde, z wierzchem bułki maczanym w wywarze — to uliczne jedzenie, które Florencja je od pięciuset lat, a z wózka kosztuje około pięciu euro. Stoiska przy Sant'Ambrogio, Mercato Centrale i na Piazza dei Cimatori to te, z których korzystają miejscowi. Zamów con salsa verde e piccante, zjedz na stojąco, a będziesz mieć za sobą najbardziej florencki obiad, jaki istnieje.

Wejdź do San Miniato na nieszpory o zachodzie słońca

Idź w górę przez ogród różany od Piazza Poggi na Piazzale Michelangelo, a potem dziesięć minut dalej do San Miniato al Monte. Widok ze schodów kościoła jest lepszy niż ten z zatłoczonego tarasu poniżej, a około wpół do szóstej zimą albo wpół do siódmej latem mnisi śpiewają w krypcie nieszpory chorałem gregoriańskim. Wstęp jest wolny, trwa to pół godziny i prawie nikt z tych, którzy przyszli po widok, nie wie, że to się właśnie dzieje.

Wsiądź w autobus do Chianti albo w pociąg do Sieny

Florencję otacza wieś, która ją wzbogaciła. Autobus SITA do Greve in Chianti jedzie godzinę przez winnice; pociąg do Sieny jedzie dziewięćdziesiąt minut i zostawia cię w średniowiecznym mieście z placem w kształcie muszli. Lukka, płaska, otoczona murami i najlepiej oglądana z roweru na koronie murów, leży osiemdziesiąt minut stąd. Każde z tych trzech miejsc sprawdza się jako całodniowy wypad, a wszystkie kosztują mniej niż dziesięć euro w jedną stronę.

Zrób zakupy na targu Sant'Ambrogio i ugotuj

Jeśli masz kuchnię, poranek na krytym targu w Sant'Ambrogio to lepszy sposób na spędzenie czasu niż większość muzeów: toskańska biała fasola, pecorino, karczochy wiosną, porcini jesienią i handlarze, którzy powiedzą ci, co z każdym z tych składników zrobić. Na zewnątrz część pod gołym niebem sprzedaje warzywa i owoce o jedną trzecią taniej niż w centrum. Bar z obiadami w środku, Trattoria da Rocco, podaje pełny posiłek za około dwanaście euro przy wspólnych stołach.

Świetne miejsca na pierwszą randkę

Warto wiedzieć

Najlepszy sezon

Od końca kwietnia do początku czerwca oraz od września do października to idealne okna — ciepło, długie wieczory i ogrody w najlepszej formie, choć nigdy naprawdę pusto. Lipiec i sierpień przynoszą upał, który tkwi w kamiennych ulicach do późnej nocy, oraz największe tłumy w roku, a wielu florentyńczyków wyjeżdża. Prawdziwym sekretem jest okres od listopada do marca: zimno, ale rzadko mroźno, muzea do zarezerwowania dzień wcześniej, wolne stoliki w restauracjach i miasto oddane ludziom, którzy w nim mieszkają. Wielkanoc i pierwszy tydzień września to dwa szczyty ścisku.

Transport

Chodź pieszo. Historyczne centrum ma ledwie dwa kilometry szerokości, w większości jest deptakiem albo strefą dostępną tylko dla samochodów mieszkańców, a każdy ważny zabytek dzieli od każdego innego najwyżej dwadzieścia pięć minut. Tramwaj jest sprawny, ale obsługuje głównie przedmieścia; linia druga jedzie z lotniska na dworzec główny w dwadzieścia minut. Pociągi regionalne z Santa Maria Novella docierają tanio i często do Sieny, Pizy, Lukki i Bolonii. Nie wynajmuj samochodu na miasto — strefa ograniczonego ruchu jest pilnowana kamerami, a mandaty przychodzą wiele miesięcy później na twój domowy adres.

Język i poznawanie ludzi

Włoski, przy czym w centrum bardzo powszechnie mówi się po angielsku, ze względu na gospodarkę turystyczną i studentów. Dwie ulice w głąb dzielnicy mieszkalnej i to się zmienia, a kilka słów po włosku od razu robi różnicę w tym, jak jesteś traktowany. Florentyńczycy mają lokalną opinię ludzi ciętych w języku i nieco powściągliwych wobec obcych — mieli ich bardzo wielu — ale ta rezerwa szybko znika przy każdym, kto nie traktuje miasta jak dekoracji. Wita się słowem buongiorno do wczesnego popołudnia, a później buonasera.

Gdzie spotykają się podróżnicy i obcokrajowcy

Amerykańskie i międzynarodowe programy uniwersyteckie skupiają studentów wokół Santa Croce i Via Ghibellina, i to tam podróżni poznają innych podróżnych. Żeby poznać ludzi, którzy tu mieszkają, przejdź na południe od rzeki: wieczorem Santo Spirito i San Frediano albo bary wokół Sant'Ambrogio. Miasto ma aktywną społeczność cudzoziemców mieszkających tu na dłużej, z których wielu pracuje przy konserwacji dzieł sztuki i uczy języków, a wieczory wymiany językowej odbywają się kilka razy w tygodniu w barach koło Santa Croce. Grupy piesze i rowerowe w weekendy ruszają w Chianti.

Często zadawane pytania

Ile dni potrzebuję we Florencji?

Trzy to uczciwe minimum: jeden na zespół Duomo, jeden na Uffizi i Accademię, i jeden zupełnie bez muzeów. Pięć pozwala porządnie dodać Oltrarno i jednodniowy wypad do Sieny albo Lukki. Dwa dni są możliwe, ale oznaczają stanie w kolejce przez większość czasu, czyli najmniej przyjemną wersję tego miasta. Najlepiej sprawdza się rytm: jeden duży zabytek każdego ranka i dzielnice każdego wieczoru.

Czy muszę rezerwować bilety do muzeów z wyprzedzeniem?

Do Uffizi, Accademii i na wejście na kopułę — tak; rezerwuj godziny wejścia online na dni albo tygodnie naprzód w sezonie i zawsze przez oficjalną stronę, a nie przez pośrednika doliczającego wysoką marżę. Do wszystkiego innego, łącznie z samą katedrą, Bargello, Palazzo Vecchio i Pitti, zwykle wejdziesz prosto z ulicy. Muzea państwowe są bezpłatne w pierwszą niedzielę każdego miesiąca, co oznacza bardzo długie kolejki.

Czy Florencja jest droga?

Centrum ma ceny dla przyjezdnych, Oltrarno nie, a różnica jest duża. Kieliszek chianti w dzielnicowej enotece kosztuje cztery euro, a na piazza z widokiem osiem; kanapka z lampredotto pięć, a obiad z turystycznego menu dwadzieścia pięć. Głównym kosztem jest nocleg, który ostro drożeje od kwietnia. Jedzenie tam, gdzie ceny są po włosku, a w menu nie ma zdjęć, rozwiązuje większość problemu.

Jak uniknąć największych tłumów?

Przede wszystkim pora dnia: centrum należy do mieszkańców przed dziewiątą rano i po dziewiątej wieczorem, a autokary z jednodniowymi wycieczkami przyjeżdżają około jedenastej i wyjeżdżają przed piątą. Idź do Duomo na otwarcie, do Uffizi na ostatnie wejście, a środek dnia spędź po drugiej stronie rzeki albo w Sant'Ambrogio. Przyjazd między listopadem a marcem usuwa ten problem niemal całkowicie.

Czy jest bezpiecznie?

Bardzo. Przestępstwa z użyciem przemocy są rzadkie, a centrum jest ruchliwe i dobrze oświetlone do późnego wieczora. Jedynym realnym zmartwieniem są kieszonkowcy wokół Duomo, Ponte Vecchio, dworca i w zatłoczonym autobusie na Piazzale Michelangelo. Okolica bezpośrednio przy dworcu Santa Maria Novella jest nocą bardziej zapuszczona niż reszta centrum, ale nie niebezpieczna.

Gdzie się zatrzymać?

Oltrarno — San Frediano albo Santo Spirito — dla najlepszej równowagi między klimatem, ceną i możliwością dojścia wszędzie pieszo. Sant'Ambrogio na spokojniejszy, bardziej mieszkalny pobyt dziesięć minut od Duomo. Samo centrum jest wygodne, drogie i pozbawione miejscowego życia. Unikaj rezerwacji po drugiej stronie dworca, chyba że różnica w cenie jest znaczna; nocny powrót jest raczej nudny niż niebezpieczny.

Poznaj kogoś w Florencja

Zarejestruj sie

Inne destynacje

Pattaya Lisbon Barcelona Phuket Amsterdam Berlin Prague Manila