El Nido to małe miasteczko na Palawanie u stóp wapiennych klifów, z widokiem na zatokę lagun i wysp, która co rano zapełnia się łodziami, a co wieczór ludźmi oglądającymi zachód słońca.
Zarejestruj sięEl Nido leży na północnym krańcu Palawanu, długiej i wąskiej wyspy na zachodnim skraju Filipin, i spogląda na zatokę Bacuit – rozsypisko stromych, czarnych wapiennych wysp, ukrytych lagun i zatoczek z białym piaskiem, chronione jako obszar zarządzanych zasobów przyrodniczych. Miasteczko zawdzięcza nazwę gniazdom salangan, zbieranym niegdyś z klifów na zupę z jaskółczych gniazd, a ogromna ściana Taraw Cliff wciąż wznosi się tuż za jego ulicami. Jeszcze niedawno była to wioska rybacka, do której prowadziła tylko długa, wyboista droga; dziś to jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc w kraju, z hostelami, centrami nurkowymi i barami na plaży wzdłuż brzegu, ale skala pozostaje niewielka. Centrum to kilka zatłoczonych uliczek nad wodą, Corong Corong ciągnie się na południe wzdłuż zatoki, a do długich plaż na północy jedzie się tricyklem albo skuterem. Dni płyną tu w prostym rytmie: rano na łódź, po południu powrót, a potem całe miasteczko odwraca się na zachód, by patrzeć, jak słońce zachodzi za wyspami. Ponieważ prawie wszyscy biorą udział w tych samych rejsach i dzielą te same łodzie i te same zachody słońca, El Nido jest jednym z najłatwiejszych miejsc w Azji Południowo-Wschodniej, by poznać innych podróżników.
Dwie laguny wyspy Miniloc to obraz, jaki większość ludzi ma przed oczami, myśląc o El Nido: szmaragdowa woda otoczona pionowymi wapiennymi ścianami. Do Small Lagoon wpływa się przez wąską szczelinę w skale, zwykle kajakiem albo wpław, a Big Lagoon otwiera się w szeroki, spokojny basen, który przepływa się wiosłując. Obie są częścią Tour A, razem z plażami takimi jak Seven Commandos. Liczba odwiedzających jest ograniczona, a wejścia do lagun często przydziela się w przedziałach czasowych, więc w szczycie sezonu warto zarezerwować rejs u zarejestrowanego operatora dzień lub dwa wcześniej.
Tour C wypływa dalej w głąb zatoki, na wyspy Matinloc i Tapiutan, i często nazywany jest najbardziej spektakularną z czterech standardowych tras. Jej największe atrakcje to Hidden Beach – zatoczka niemal całkowicie zamknięta skałami, Secret Beach, do której dociera się, przepływając przez mały otwór w ścianie klifu, oraz opuszczone sanktuarium Matinloc Shrine z punktem widokowym na otwarte morze. Woda jest tu bardziej odsłonięta, więc to właśnie ten rejs najczęściej się odwołuje, gdy wzmaga się wiatr.
Tour B koncentruje się wokół krętej mierzei piaszczystej przy Snake Island, która wyłania się podczas odpływu i wije się w wodzie zgodnie ze swoją nazwą; krótkie podejście prowadzi do punktu widokowego nad nią. Trasa zwykle obejmuje jaskinię Cudugnon, w której znaleziono przedmioty wczesnych mieszkańców, oraz Cathedral Cave – ogromną jaskinię morską oglądaną z łodzi. Jest spokojniejsza niż Tour A i C i pasuje tym, którzy wolą plaże i snorkeling od tłumów.
Około godziny jazdy na północ od miasteczka tricyklem lub skuterem leży Nacpan – długi, łagodnie wygięty pas jasnego piasku z palmami kokosowymi w tle, połączony z sąsiednią plażą Calitang wąskim przesmykiem lądu, który najlepiej widać z niewielkiego wzgórza na jej północnym końcu. Jest na tyle szeroka, że nigdy nie wydaje się zatłoczona, jest tu kilka prostych barów i jadłodajni, a wycieczka tutaj to klasyczny jednodniowy wypad dla każdego, kto ma już dość łodzi.
Na południe od Corong Corong Las Cabanas i sąsiednia plaża Marimegmeg patrzą na zachód, przez zatokę ku wyspom, co czyni je ulubionym miejscem El Nido do oglądania zachodu słońca. Piasek jest miękki, woda spokojna do pływania, a późnym popołudniem bary na plaży wystawiają pufy i stoliki. Z miasteczka to krótka jazda tricyklem, a powrót po ciemku to część wieczoru.
Wapienny klif górujący nad centrum to symbol i tło El Nido, a widok z miejskiej plaży – łodzie bangka wyciągnięte na piasek, wyspa Cadlao po drugiej stronie wody, klif z tyłu – zostaje w pamięci. Wejście na klif jest możliwe tylko z lokalnym przewodnikiem i prowadzi po ostrych skałach, więc traktuj je jako poważne przedsięwzięcie, a nie spacer. Wczesny poranek na plaży, zanim łodzie wypłyną, to pora, kiedy miasteczko jest najpiękniejsze.
Głównym wydarzeniem każdego wieczoru w El Nido jest zachód słońca i bierze w nim udział prawie każdy. Corong Corong, Las Cabanas i Marimegmeg patrzą na zachód, ponad wyspy, a w godzinie przed zachodem bary na plaży wypełniają się ludźmi siedzącymi na piasku z drinkiem. To nic nie kosztuje, nikt się nie spieszy i to najbardziej naturalne miejsce w miasteczku, by zagadać do osoby na sąsiedniej pufie.
Po zmroku pas barów i restauracji wzdłuż miejskiej plaży i w wąskich uliczkach za nią to miejsce, gdzie El Nido wychodzi się bawić. Są koncerty akustyczne, wieczory reggae i bary ze stolikami ustawionymi wprost na piasku. Wszystko jest na tyle blisko, że chodzi się od lokalu do lokalu pieszo, a pod koniec nocy pewnie wciąż będzie się spotykać te same twarze – często ludzi, z którymi płynęło się tego ranka jedną łodzią.
W miasteczku jest mnóstwo towarzyskich hosteli, a wiele z nich organizuje własne wieczory: wspólne kolacje, gry i zorganizowane rundy po barach, które w ruchliwe noce przechodzą przez miasteczko. Nawet jeśli nie nocujesz w hostelu, te wydarzenia są często otwarte dla wszystkich i to najszybszy sposób, by znaleźć grupę do dzielenia prywatnej łodzi albo wycieczki skuterem następnego dnia.
Corong Corong jest spokojniejsze i bardziej rozległe niż centrum, z restauracjami i barami rozciągniętymi wzdłuż brzegu. W kilku gra muzyka na żywo – od lokalnych duetów akustycznych wykonujących filipińskie i zachodnie covery po okazjonalne zespoły – a atmosfera przypomina raczej długą kolację niż imprezę. Dobry wybór, jeśli chcesz być wśród ludzi, ale wciąż słyszeć się nawzajem.
Większość odwiedzających opuszcza Nacpan po południu, ale kilka miejsc na plaży działa do wieczora, a niektórymi nocami na piasku płoną ogniska i gra muzyka. Nocleg w jednym z prostych miejsc przy plaży daje ciemne niebo pełne gwiazd i wschód słońca prawie tylko dla siebie. Jeśli nie planujesz zostać, załatw wcześniej transport powrotny, bo droga nie jest oświetlona.
Cztery standardowe rejsy – A, B, C i D – wypływają rano z miejskiej plaży i wracają późnym popołudniem, zwykle z lunchem grillowanym na plaży i postojami na snorkeling po drodze. Rejsy grupowe to najtańsza i najbardziej towarzyska opcja; prywatna bangka pozwala dopasować trasę i godziny. Tour A i C są najpopularniejsze, D jest krótszy i spokojniejszy, z lagunami i plażami blisko miasteczka. Do ceny rejsu doliczana jest opłata środowiskowa, a przy złej pogodzie straż przybrzeżna odwołuje wypłynięcia.
Droga na północ od miasteczka prowadzi przez pola ryżowe i małe wioski do Nacpan, wodospadów Nagkalit-kalit i plaży Duli, gdzie w miesiącach północno-wschodniego monsunu pojawiają się fale nadające się do surfingu. Skuter daje swobodę zatrzymywania się, gdzie tylko chcesz; jeśli nie jeździsz, wynajmij tricykl na cały dzień. Noś kask, miej przy sobie gotówkę i unikaj jazdy nieznanymi drogami po zmroku.
Zatoka to dobre miejsce, by nauczyć się nurkować albo pójść dalej: są tu rafy z żółwiami, płaszczkami i ławicami ryb, a kilka centrów nurkowych w miasteczku prowadzi kursy i codzienne wyprawy. Snorkeling jest częścią każdego rejsu po wyspach, ale własna maska robi prawdziwą różnicę. Nie stawaj na koralowcach i ich nie dotykaj – są chronione, a duża ich część wciąż się odradza.
Zamiast szybkim promem niektórzy podróżnicy pokonują trasę między El Nido a Coron podczas kilkudniowych wypraw łodzią, które zatrzymują się przy odległych wyspach i nocują w prostych obozach na plażach. To jedna z najbardziej znanych podróży na Filipinach, miejsca szybko się wyprzedają, a przyjaźnie rodzą się błyskawicznie: po kilku dniach na morzu grupa zwykle podróżuje dalej razem.
Z miejskiej plaży i z Corong Corong można wypożyczyć kajak i w spokojny poranek popłynąć ku wyspom położonym najbliżej brzegu. To tania i cicha alternatywa dla rejsów łodzią, a dwuosobowy kajak to naturalny wspólny plan. Przed wypłynięciem zapytaj wypożyczających o warunki i nie odpływaj samotnie zbyt daleko.
Najlepszą porą jest pora sucha, mniej więcej od grudnia do maja. Od grudnia do lutego pogoda jest przyjemna, choć północno-wschodni wiatr czasem wzburza morze i powoduje odwołanie rejsów. Od marca do maja jest najgoręcej, woda jest najspokojniejsza, a widoczność najlepsza, ale to też najbardziej ruchliwy okres, zwłaszcza w okolicach Wielkiego Tygodnia. Od czerwca do października południowo-zachodni monsun przynosi deszcze i ryzyko tajfunów; ceny spadają, a miasteczko jest spokojniejsze, ale rejsy są częściej odwoływane, więc warto zostawić w planie zapasowe dni.
Większość podróżników przyjeżdża busem z Puerto Princesa, co zajmuje około pięciu–sześciu godzin; są też bezpośrednie loty z Manili na małe lotnisko El Nido oraz promy z Coron. W miasteczku głównym środkiem transportu są tricykle, a cenę dłuższych kursów należy ustalić przed odjazdem. Na dalsze wycieczki można wypożyczyć skuter. Rejsy po wyspach wypływają z miejskiej plaży. Bankomatów jest niewiele i może w nich zabraknąć gotówki, więc warto przywieźć wystarczająco dużo pieniędzy i nie polegać na kartach. Internet i zasięg komórkowy się poprawiły, ale wciąż bywają wolne.
Filipiński i angielski są oficjalnymi językami Filipin, a w El Nido po angielsku mówi się prawie wszędzie – od załóg łodzi po kierowców tricykli. Wielu mieszkańców mówi w domu także w języku cuyonon lub innych językach Palawanu. Filipińczycy słyną z serdeczności i poczucia humoru, a uśmiech i kilka słów – salamat znaczy dziękuję – zawsze są mile widziane. Poznawanie innych podróżników przychodzi bez wysiłku: dzieli się łodzie, stoliki i zachody słońca, a większość ludzi podróżuje po kraju podobną trasą.
Backpackerzy skupiają się w centrum i w pobliskich hostelach, gdzie wieczory zaczynają się wcześnie i kończą na plaży. Corong Corong przyciąga nieco starszych podróżników, pary i osoby zostające na dłużej – atmosfera jest tu spokojniejsza, a zachody słońca najpiękniejsze. Niewielka społeczność instruktorów nurkowania, nauczycieli freedivingu i pracowników zdalnych mieszka w El Nido przez część roku i często można ich spotkać w centrach nurkowych i kawiarniach. Grupy tworzą się też naturalnie podczas rejsów po wyspach i wypraw łodzią do Coron.
Tak, bardzo. Wspólne rejsy po wyspach, towarzyskie hostele i wieczorny rytuał zachodu słońca sprawiają, że rzadko mija dzień bez rozmowy z kimś. Wielu samotnych podróżników przyjeżdża samemu, a wyjeżdża z grupą, z którą podróżuje dalej. Miejsce uważa się ogólnie za bezpieczne dla odwiedzających, także dla kobiet podróżujących w pojedynkę.
Cztery dni to dobre minimum: dwa lub trzy na rejsy po wyspach i jeden na Nacpan i północ drogą lądową. Ponieważ pogoda może odwołać rejsy, dodanie jednego lub dwóch dni zapasu znacznie zwiększa szansę, że zobaczy się wszystko, co się chce.
Tour A obejmuje słynne Big Lagoon i Small Lagoon, a Tour C ma najbardziej spektakularne krajobrazy z Hidden Beach i Secret Beach. Jeśli jest czas tylko na jeden, warto wybrać spośród tych dwóch. Tour B jest spokojniejszy i pasuje miłośnikom plaż, a Tour D to krótsza, spokojniejsza opcja blisko miasteczka.
Jak na filipińskie warunki to jedno z droższych miejsc, bo prawie wszystko trzeba przywozić, a popyt jest duży. Wspólne rejsy, jedzenie uliczne i proste lokalne restauracje wciąż są przystępne; największe wydatki to nocleg przy samej plaży i prywatne łodzie. Warto mieć przy sobie wystarczająco dużo gotówki, bo bankomatów jest mało.
Uzupełniają się. El Nido ma więcej plaż, więcej życia nocnego i łatwiej tu poznać ludzi; Coron słynie z nurkowania przy wrakach i jezior słodkowodnych, a wieczorami jest spokojniejszy. Wielu podróżników odwiedza oba miejsca, połączone promem lub kilkudniową wyprawą łodzią.
El Nido to małe, przyjazne miasteczko i obowiązują tu te same proste zasady co wszędzie: na pierwsze spotkanie wybierz ruchliwe miejsce publiczne, na przykład bar na plaży lub kawiarnię, powiedz znajomemu albo w hostelu, dokąd idziesz, i sam zadbaj o transport. Zachowaj ostrożność przy rejsach łodzią i wyprawach na odludne plaże, dopóki nie poznasz tej osoby lepiej, i miej naładowany telefon, bo poza miasteczkiem zasięg bywa słaby.