Zarejestruj sie

Ateny

Ateny noszą swoje pięć tysięcy lat lekko, a wieczory spędzają na dworze.

Zarejestruj sie
Photo: Giles Laurent / CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Ateny

Ateny to dwa miasta ułożone jedno na drugim na tej samej ziemi. Pierwsze to Ateny Akropolu: marmur, pocztówki i opowieść o początkach połowy Europy. Drugie to hałaśliwa, niepoukładana, bez końca towarzyska nowoczesna stolica czterech milionów ludzi, którą większość przyjezdnych całkowicie pomija, bo wyjeżdża po dwóch dniach. To właśnie drugie jest powodem, by zostać. Od czasu kryzysu finansowego miasto odbudowało swoje życie towarzyskie wokół rzeczy, które kosztują bardzo niewiele: kawy, która kupuje ci trzy godziny przy stoliku, butelki wina na dachu, placu, na którym po dziewiątej pojawia się cała dzielnica. Nic nie zamyka się wcześnie. Nikt nie je przed dziesiątą. Klimat pozwala żyć na zewnątrz przez osiem miesięcy w roku, a grecki zwyczaj parei — grupy przyjaciół, z którą się wychodzi i która zawsze jest otwarta na jeszcze jedną osobę — sprawia, że niezwykle łatwo wylądować w środku czyjegoś wieczoru. Dodaj do tego ruiny pośrodku ulic mieszkalnych, górę na końcu linii metra i wybrzeże czterdzieści minut dalej, a Ateny okazują się jedną z najbardziej przyjaznych do życia stolic Europy.

Miejsca do odwiedzenia

Akropol i jego zbocza

Partenon stoi na tej skale od dwudziestu pięciu wieków i żadne zdjęcie nie przygotuje cię na jego skalę z bliska. Idź na otwarcie albo w ostatnie dwie godziny przed zamknięciem — latem południowe słońce na nagim marmurze jest bezlitosne, a tłumy osiągają szczyt między dziesiątą a drugą. Bilet obejmuje zbocza, gdzie znajdują się Teatr Dionizosa i Odeon Heroda Attyka, a bilet łączony pokrywa sześć innych antycznych stanowisk za kilka euro więcej. Wejście przez Plakę i zejście deptakiem Dionysiou Areopagitou są częścią przeżycia w takim samym stopniu jak sam szczyt.

Muzeum Akropolu

Szklany budynek wsparty na słupach nad odkopaną antyczną dzielnicą, po której przechodzisz po przezroczystej podłodze, zanim zobaczysz choćby jedną rzeźbę. Najwyższe piętro to przeszklona galeria w skali jeden do jednego, ustawiona dokładnie w osi Partenonu kilkaset metrów dalej, mieszcząca fryz w kolejności, w jakiej go wykuto, z gipsowymi odlewami w miejscu części przechowywanych w Londynie. Tłumaczy to, na co przed chwilą wszedłeś, lepiej niż jakikolwiek przewodnik. Taras kawiarni na drugim piętrze ma jeden z najlepszych widoków w mieście i jest otwarty dla wszystkich.

Plaka i Anafiotika

Plaka to stare miasto pod Akropolem i owszem, jest turystyczna, ale wyżej położone uliczki pozostają piękne, a tawerny pod bugenwillami nie są złym sposobem na spędzenie wieczoru. Wspinaj się dalej, a dotrzesz do Anafiotiki — skupiska bielonych wapnem domów w stylu wyspiarskim, zbudowanych w latach czterdziestych XIX wieku przez budowniczych z Anafi tęskniących za Cykladami. Uliczki mają tam metr szerokości, na każdym stopniu siedzi kot, a cisza jest zupełna. To najdziwniejsze i najpiękniejsze dziesięć minut w centrum Aten.

Exarchia i wzgórze Strefi

Anarchistyczna i studencka dzielnica miasta, pokryta muralami, pełna księgarni, tanich tawern i barów otwartych do świtu. Jej zagraniczna reputacja jest zupełnie nieproporcjonalna do tego, co naprawdę zastaniesz: żywej dzielnicy z najciekawszym street artem w Europie i najlepszymi cenami w centrum Aten. Wejdź na wzgórze Strefi na jej szczycie, by za darmo zobaczyć zachód słońca nad całą kotliną, z podświetlonym Akropolem po prawej. Po zmroku zwykła ostrożność, a poza tym idź i korzystaj.

Koukaki i Pangrati

Dwie dzielnice mieszkaniowe, w których przyjezdni nocują dziś zamiast w Place, i to z dobrych powodów. Koukaki leży tuż pod Akropolem, z ulicami wysadzanymi drzewami, małymi piekarniami i barami pełnymi ludzi, którzy tam mieszkają. Pangrati, po drugiej stronie centrum przy marmurowym Stadionie Panatenajskim, jest jeszcze spokojniejsze, zbudowane wokół Plateia Varnava, gdzie rodziny i studenci co wieczór dzielą ten sam plac. Żadna z nich nie ma ani jednego obowiązkowego zabytku i właśnie dlatego obie są dobrymi miejscami, by zrozumieć, jak Ateny naprawdę żyją.

Ateńska Riwiera

Tramwaj zjeżdża z centrum na wybrzeże w jakieś czterdzieści minut, a od Palaio Faliro po Voulę ciągną się publiczne plaże, nadmorskie kawiarnie i kąpieliska, z których ateńczycy korzystają jako ze zwykłej części tygodnia. Plaże zorganizowane biorą kilka euro za leżak; między nimi leżą darmowe odcinki. Pojedź dalej na przylądek Sunion, półtorej godziny autobusem, gdzie Świątynia Posejdona stoi na klifie nad morzem i daje najpiękniejszy zachód słońca w Attyce. Latem to właśnie robią miejscowi w każdy dzień, w którym nie pracują.

Gdzie wyjść

Trzygodzinna kawa

Grecy piją kawę powoli i towarzysko, a jedno freddo espresso — zimne, ubite, trzy euro — całkiem legalnie wynajmuje ci stolik na całe popołudnie. Nikt cię nie popędzi i nikt nie przyniesie rachunku, o który nie prosiłeś. To fundament ateńskiego życia towarzyskiego i najłatwiejszy zwyczaj do przejęcia przez przyjezdnego: wybierz plac z ogródkami z trzech stron, usiądź na zewnątrz zamiast w środku i pozwól popołudniu przeminąć. Plateia Agias Irinis, Plateia Mavili i uliczki wokół Petralony to miejsca, gdzie miejscowi robią dokładnie to.

Bary na dachach pod Akropolem

Ponieważ skała jest nocą podświetlana od dołu i widać ją z większości centrum, Ateny mają więcej barów na dachach niż jakakolwiek porównywalna stolica. Bywają nimi zarówno tarasy hoteli z cenami koktajlowymi, jak i małe bary nad zwykłymi kamienicami, w których piwo kosztuje sześć euro. Widok jest z każdego taki sam. A Is for Athens, Couleur Locale i taras Athens Was to te pewne. Idź w godzinie po zachodzie słońca, kiedy zapalają się reflektory, a temperatura wreszcie spada.

Psyrri i Monastiraki po zmroku

Psyrri było dzielnicą warsztatów i w dzień nadal tak wygląda; po dziewiątej staje się najgęstszym skupiskiem barów, mezedopoleionów i muzyki na żywo w mieście. Ulice są wąskie, stoliki wylewają się na nie, a publiczność jest przytłaczająco grecka, mimo że to pięć minut od głównej osi turystycznej. Sąsiednie Monastiraki ma w dzień pchli targ, a nocą dachy. Po obu chodzi się pieszo, są chaotyczne, tanie i pełne do trzeciej albo czwartej nad ranem, zwłaszcza od czwartku.

Rebetiko i muzyka na żywo

Rebetiko to muzyka uchodźców, którzy przybyli z Azji Mniejszej w latach dwudziestych — buzuki, złamane serca, haszysz i wygnanie — i wciąż grywa się je na żywo w małych salach, gdzie publiczność zna każde słowo. Lokale w Psyrri i Exarchii wystawiają je mniej więcej od jedenastej wieczorem, zwykle bez opłaty wstępu, jeśli jesz. Spodziewaj się długiego stołu, dzielonych talerzy i śpiewu. To jedna z niewielu naprawdę lokalnych tradycji nocnych, która przyjmuje obcych bez przepakowywania się dla nich, a jeden taki wieczór nauczy cię o Grecji więcej niż muzeum.

Letnie kino pod gwiazdami

Kina plenerowe to ateńska instytucja: ogrodzony murem ogród, leżaki, bar z piwem i ekran z filmami w oryginale z greckimi napisami. Cine Paris na Place ma za ekranem Akropol; Cine Thision, najstarsze w mieście, działa od 1935 roku. Sezon trwa od maja do października, dwa seanse na wieczór, i nikomu nie przeszkadza, jeśli rozmawiasz półgłosem. Na pierwsze wspólne wyjście jest to niemal idealnie zaprojektowane: wspólne przeżycie, żadnej presji, by mówić, i oczywiste miejsce, dokąd pójść potem.

Rzeczy do zrobienia

Wejdź na Likawit o zachodzie słońca

Najwyższy punkt w centrum Aten, stromy stożek sosen i skały wyrastający ze środka miasta. Z Kolonaki na szczyt jedzie kolejka linowo-terenowa, ale wejście pieszo przez sosny zajmuje dwadzieścia pięć minut i jest znacznie przyjemniejsze. Na górze są bielona kapliczka, kawiarnia i widok obejmujący całą kotlinę, Akropol pod tobą i morze za nim. Idź jakąś godzinę przed zachodem. Latem weź wodę, a potem zejdź przez Kolonaki na drinka.

Przejedz się przez targ Warwakios

Targ centralny przy ulicy Athinas to dziewiętnastowieczna żelazna hala pełna rzeźników i handlarzy ryb, głośna, mokra i zupełnie pozbawiona sentymentalizmu, otoczona uliczkami z oliwkami, serami, ziołami i orzechami. W środku jest kilka tawern, które od stu lat karmią pracowników targu od świtu, serwując patsas i rybę z grilla przy długich wspólnych stołach. Idź rano dla samego targu albo o drugiej w nocy po wyjściu — to druga pora, o której idą tam wszyscy.

Przejdź antyczną oś od końca do końca

Ciągły deptak biegnie od Stadionu Panatenajskiego obok Świątyni Zeusa Olimpijskiego, pod Akropolem, wokół Antycznej Agory i wychodzi na Keramejkos — jakieś trzy kilometry marszu bez samochodów przez pięćset lat klasycznej historii. Zrób to wczesnym wieczorem, kiedy marmur robi się złoty, a na ulice wychodzą grajkowie. Nic nie kosztuje, na samą ulicę nie trzeba biletu, a kończy się w Thissio, gdzie ogródki patrzą prosto na skałę, którą właśnie obszedłeś.

Popłyń promem na pobliską wyspę

Z Pireusu godzina szybkim statkiem wystarczy, by dotrzeć na Eginę, Agistri albo Hydrę, a każda z tych trzech sprawdza się jako wycieczka jednodniowa. Hydra jest tą piękną: żadnych samochodów, tylko osły i kamienny port. Egina jest tą praktyczną, z gajami pistacjowymi i znakomitą świątynią. Latem kup bilet powrotny z wyprzedzeniem, wsiądź na najwcześniejszy rejs i wróć do Aten przed dziewiątą na kolację. Zamienia zwykły dzień w jeden z tych, które się pamięta.

Idź na derby piłkarskie albo koszykarskie

Panathinaikos i Olympiakos toczą jedną z najzaciętszych rywalizacji w europejskim sporcie, zarówno w piłce, jak i w koszykówce, a atmosfera w obu halach jest niezwykła: race, bębny i dziewięćdziesiąt minut hałasu. Na koszykówkę w OAKA albo w Hali Pokoju i Przyjaźni łatwiej się dostać niż na piłkę, a publiczność siedzi bliżej parkietu. Kup bilety przez klub, zostaw barwy gości w domu i licz się z tym, że zaadoptuje cię ten, kto siedzi obok.

Świetne miejsca na pierwszą randkę

Warto wiedzieć

Najlepszy sezon

Kwiecień, maj, końcówka września i październik to miesiące idealne — dość ciepłe na wybrzeże, dość chłodne, by wygodnie wejść na Akropol, i bez letnich tłumów. Lipiec i sierpień regularnie przekraczają czterdzieści stopni, antyczne stanowiska niemal nie dają cienia, a wielu ateńczyków wyjeżdża na wyspy, choć morze jest wtedy najlepsze, a wieczory cudowne. Zima jest łagodna, około dwunastu do piętnastu stopni, często słoneczna, czasem mokra, a muzea niemal puste. Wielkanoc, która zwykle wypada tydzień po zachodniej, to najbardziej klimatyczny czas w roku.

Transport

Trzy linie metra sprawnie obsługują centrum, są czyste i tanie; linia trzecia dowozi wprost na lotnisko w czterdzieści minut. Bilet dziewięćdziesięciominutowy obejmuje metro, autobus, trolejbus i tramwaj, a pięciodniowy bilet turystyczny z lotniskiem to dobra cena. Skasuj bilet przed wejściem — kontrole są prawdziwe, a mandaty wysokie. Historyczne centrum jest zwarte i najlepiej zwiedzać je pieszo, choć chodniki bywają nierówne, a podjazdy stromsze, niż sugeruje mapa. Taksówki są tanie i liczne; użyj aplikacji Uber, by wezwać licencjonowaną taksówkę po cenie z taksometru. Tramwaj dojeżdża do morza.

Język i poznawanie ludzi

Językiem jest grecki, a alfabet bywa nieoswojony, ale po angielsku mówi się bardzo powszechnie, zwłaszcza wśród osób poniżej pięćdziesiątki, a tabliczki w centrum są transliterowane. Nauczenie się kalimera, efcharisto i jamas jest naprawdę doceniane. Grecy są serdeczni, bezpośredni i ekspresyjni fizycznie; rozmowy toczą się głośno, przerywanie jest normalne, a zaproszenie do stolika bywa raczej szczere niż grzecznościowe. Pojęcie parei — otwartej grupy przyjaciół — oznacza, że obcy, którego raz się przedstawi, zwykle jest od tej pory włączany.

Gdzie spotykają się podróżnicy i obcokrajowcy

Koukaki i Pangrati skupiają najwięcej gości długoterminowych i osób pracujących zdalnie, z odpowiadającymi im kawiarniami. Exarchia i okolice Politechniki są pełne studentów i to najtańsze miejsca na wieczór. Psyrri i Monastiraki po zmroku mieszają wszystkich ze sobą. Istnieje duża i dobrze zorganizowana społeczność wymian językowych, grupy górskie wchodzące w weekendy na Hymet i grupy pływackie na Riwierze latem — do każdej z nich łatwiej tu dołączyć niż w większości stolic, bo zaproszenie zwykle pada, zanim się o nie poprosi.

Często zadawane pytania

Ile dni potrzeba na Ateny?

Dwa dni wygodnie obejmują antyczne stanowiska i muzea. Cztery dają ci dzielnice, jeden albo dwa wieczory na mieście i dzień na wybrzeżu lub na pobliskiej wyspie — i właśnie wtedy większość ludzi stwierdza, że miasto im się podoba, zamiast jedynie je podziwiać. Sprawdzają się też jako baza: Delfy, przylądek Sunion, Egina i Hydra to wszystko wycieczki jednodniowe.

Czy Ateny są bezpieczne?

Tak, przy zwykłym miejskim rozsądku. Przestępczość z użyciem przemocy jest rzadka, a centrum tętni życiem do bardzo późna. Prawdziwym ryzykiem są kieszonkowcy: na trzeciej linii metra na lotnisko, wokół Monastiraki i na zatłoczonych placach. Omonia i ulice bezpośrednio na północ od niej po północy wyglądają bardziej zaniedbanie. Reputacja Exarchii to w dużej mierze mit — to dzielnica studencka, nie strefa zakazana — choć zdarzające się tam demonstracje potrafią zrobić się napięte i łatwo się od nich oddalić.

Czy jest drogo?

To jedna z najtańszych stolic Europy Zachodniej. Freddo espresso kosztuje około trzech euro, pełny posiłek z winem w osiedlowej tawernie piętnaście do dwudziestu, bilet metra nieco ponad jedno, a łączony bilet archeologiczny obejmuje siedem stanowisk za trzydzieści. Wyjątkiem są hotele w pełni lata, a ceny na Place i na dachowych tarasach ustawione są pod przyjezdnych — przejdź dwie ulice dalej, a spadają o połowę.

O której ludzie naprawdę wychodzą?

Późno, nawet jak na południowoeuropejskie standardy. Kolacja zaczyna się o wpół do dziesiątej albo o dziesiątej. Bary zapełniają się od jedenastej, kluby po pierwszej, a ateńczycy nie widzą nic dziwnego w rozpoczynaniu wieczoru o północy. Jeśli zjawisz się na kolację o ósmej, tawerna będzie twoja. Latem wszystko przesuwa się jeszcze później, bo nikt nie chce być na dworze, zanim zajdzie słońce.

Czy trzeba rezerwować Akropol z wyprzedzeniem?

Latem tak. Obowiązuje wejście na konkretną godzinę, a poranne okna wyprzedają się na kilka dni naprzód w lipcu i sierpniu. Rezerwuj przez oficjalną stronę biletową, nie przez pośrednika. Poza sezonem zwykle można po prostu przyjść. Niezależnie od miesiąca pierwsze okno dnia i dwie ostatnie godziny przed zamknięciem są nieporównanie przyjemniejsze niż środek dnia.

Gdzie się zatrzymać?

W Koukaki dla najlepszej równowagi — mieszkaniowo, bezpiecznie, pięć minut od Muzeum Akropolu i pełno dobrych małych miejsc na jedzenie. W Pangrati, jeśli chcesz ciszej i jeszcze bardziej lokalnie. W Psyrri albo Monastiraki, jeśli chodzi o życie nocne i godzisz się na hałas. Plaka jest urocza i centralna, ale droga i uboga w codzienne życie. Omijaj najbliższe okolice placu Omonia, chyba że cena jest wyjątkowo dobra.

Poznaj kogoś w Ateny

Zarejestruj sie

Inne destynacje

Pattaya Lisbon Barcelona Phuket Amsterdam Berlin Prague Manila