Alanya to słoneczne śródziemnomorskie miasto na południowym wybrzeżu Turcji, gdzie seldżucka twierdza wieńczy skalisty cypel między dwiema długimi piaszczystymi plażami, a sezon prawie nigdy się nie kończy.
Zarejestruj sięAlanya leży na śródziemnomorskim wybrzeżu południowej Turcji, w prowincji Antalya, około dwóch godzin jazdy samochodem na wschód od miasta Antalya. Centrum rozciąga się wokół skalistego półwyspu, z długą piaszczystą plażą po obu stronach i górami Taurus tuż za nim. W starożytności miasto nazywało się Korakesion i było twierdzą osławioną z powodu piratów. W 1221 roku seldżucki sułtan Alaeddin Keykubad I zdobył miasto, nazwał je od swojego imienia Alaiye i uczynił swoją zimową rezydencją; to on zbudował mury, Czerwoną Wieżę i stocznię, które do dziś kształtują nabrzeże. Obecna nazwa, Alanya, pochodzi z lat 30. XX wieku. Dziś to jeden z najbardziej znanych kurortów Turcji, ale też prawdziwe miasto liczące ponad trzysta tysięcy mieszkańców, które żyje przez cały rok. Łagodne zimy przyciągnęły tu dużą społeczność cudzoziemców – Niemców, Skandynawów, Rosjan, Ukraińców, Holendrów i wielu innych – którzy mieszkają obok tureckich rodzin i letnich gości. Dla podróżnego właśnie ta mieszanka jest największym atutem: ceny są niższe niż w Bodrum, morze jest ciepłe od późnej wiosny do listopada, a między plażami, rejsami i nocnym portem zawsze znajdzie się łatwy pretekst, by zacząć z kimś rozmowę.
Twierdza zajmuje cały szczyt półwyspu, około 250 metrów nad morzem. Jej seldżuckie mury z ponad setką baszt wiją się przez kilka kilometrów po zboczach aż do wody, a w ich obrębie ludzie wciąż mieszkają w starych kamiennych domach wśród ogrodów, cystern i drzew figowych. Warto wejść na İç Kale, wewnętrzną cytadelę, by zobaczyć obie plaże i góry, a po drodze odwiedzić meczet Süleymaniye, dawny kryty bazar i mały bizantyjski kościół. Najlepsza pora to późne popołudnie, gdy niskie światło barwi mury na złoto.
Ośmioboczna Czerwona Wieża powstała w 1226 roku, by strzec portu; nazwę zawdzięcza czerwonej cegle górnych kondygnacji i ma około 33 metrów wysokości. W środku mieści się niewielkie muzeum etnograficzne, a ze szczytu widać z bliska łodzie w porcie. Od wieży ścieżka biegnie wzdłuż murów nadmorskich do Tersane, seldżuckiej stoczni z 1228 roku, której pięć sklepionych łuków otwiera się prosto na wodę. Z pokładu łodzi robi równie duże wrażenie.
Po zachodniej stronie półwyspu Plaża Kleopatry ciągnie się przez około dwa kilometry drobnego piasku i czystej wody, a na jednym jej końcu wznosi się skała twierdzy. Legenda głosi, że kąpała się tu Kleopatra; jakkolwiek było, zachód słońca nad otwartym morzem nigdy nie zawodzi. Przy końcu od strony twierdzy znajduje się jaskinia Damlataş, odkryta w 1948 roku podczas wydobywania kamienia na budowę portu: mała grota pełna stalaktytów, z ciepłym i bardzo wilgotnym powietrzem, które miejscowi od dawna uważają za dobre dla płuc. Kolejka linowa na twierdzę rusza tuż za plażą.
Między portem a twierdzą dzielnica Tophane zachowała tradycyjne domy Alanyi z kamienia i drewna, kryte dachówką i z drewnianymi wykuszami; wiele z nich odnowiono i zamieniono na pensjonaty i kawiarnie. Strome uliczki wspinają się od nabrzeża obok Czerwonej Wieży w głąb dzielnicy, a widokiem na port najlepiej cieszyć się na tarasie ze szklanką herbaty w dłoni.
Około dwunastu kilometrów na wschód od centrum rzeka Dim spływa z gór Taurus zimna, przejrzysta i zielona. Na jej brzegach restauracje zbudowały drewniane podesty tuż nad wodą, gdzie rodziny jedzą grillowanego pstrąga i gözleme, a pod nimi szumi nurt; w upalny sierpniowy dzień to najchłodniejsze miejsce w okolicy Alanyi. Na zboczu nad doliną leży jaskinia Dim, udostępniona do zwiedzania, z kładkami, stalaktytami i małym jeziorkiem na samym końcu.
Około czterdziestu kilometrów na wschód od miasta górska droga pnie się przez wioski u podnóża Taurusu do kanionu Sapadere, wąskiego wąwozu wapiennego, w którym drewniana kładka prowadzi wzdłuż potoku obok wodospadów i głębokich oczek wodnych. Woda jest lodowata nawet w środku lata, a sama droga jest częścią przeżycia. W połączeniu z obiadem w wiejskiej restauracji to łatwa półdniowa wycieczka z dala od plaży i upału.
Nocne życie Alanyi koncentruje się wokół portu i ulic tuż za nim, gdzie bary, kluby z muzyką na żywo i dyskoteki stoją jeden obok drugiego i od wiosny do jesieni działają do późna. Publiczność jest bardzo różnorodna – tureccy studenci, wczasowicze ze Skandynawii i Niemiec, mieszkańcy z całej Europy – a atmosfera swobodna. Wczesnym wieczorem spokojniejsze tarasy nad wodą lepiej nadają się do rozmowy; po północy liczy się głównie taniec.
Pod koniec dnia ludzie wchodzą na mury twierdzy i do kawiarni w pobliżu szczytu, by patrzeć, jak słońce zanurza się w morzu za Plażą Kleopatry. Kosztuje to niewiele, kawiarnie serwują herbatę i świeży sok, a siedząc na starych murach obok nieznajomych, łatwo samemu z siebie zacząć rozmowę.
W sezonie każdego ranka drewniane łodzie przebrane za statki pirackie wypływają z portu na cały dzień wzdłuż wybrzeża, z postojami na kąpiel, obiadem na pokładzie i muzyką. Niektóre są głośne i rozbawione, z imprezami pianowymi i tańcami, inne spokojniejsze i odpowiednie dla rodzin, więc warto zapytać przed rezerwacją. Tak czy inaczej, dzień na wspólnym pokładzie to jeden z najszybszych sposobów w Alanyi, by z nieznajomych stać się przyjaciółmi.
Na wschód od półwyspu wzdłuż plaży Keykubat biegnie długa promenada z palmami, kawiarniami i budkami z lodami. Wieczorem, gdy upał słabnie, wypełnia się rodzinami, parami, biegaczami i rowerzystami, a ludzie długo po zmroku siedzą na ławkach zwróconych ku morzu. To codzienna, lokalna strona życia towarzyskiego Alanyi i przyjemny kontrast z gwarem portu.
Każda dzielnica ma swój cotygodniowy dzień targowy, gdy ulice zapełniają się straganami z pomidorami, cytrusami, ziołami, oliwkami, serem, przyprawami i tkaninami. Miejscowi i cudzoziemcy robią zakupy ramię w ramię, sprzedawcy wykrzykują ceny i dają spróbować, a trochę targowania się to część zabawy. Dobre miejsce, by przećwiczyć kilka tureckich słów.
Kolejka linowa zza Plaży Kleopatry w kilka minut wwozi pod bramę Ehmedek twierdzy i oszczędza długiego, upalnego podejścia. Wjedź na górę kolejką, a potem zejdź powoli przez dzielnicę twierdzy i uliczki Tophane do portu, zatrzymując się tam, gdzie kusi jakiś taras.
Przez cały dzień z portu wypływają małe łodzie na mniej więcej godzinny rejs wokół skały twierdzy. Mijają seldżucką stocznię, Jaskinię Fosforyzującą ze świecącą wodą, Jaskinię Piratów i Jaskinię Kochanków, a zwykle zatrzymują się też na kąpiel. To najlepszy sposób, by zobaczyć, jak twierdzę wbudowano wprost w klify.
Dzięki ciepłemu klimatowi Alanya jest jednym z niewielu miejsc w Turcji, gdzie rosną banany, a na wzgórzach za wybrzeżem uprawia się też awokado i inne owoce tropikalne. Spróbuj małych, słodkich miejscowych bananów, świeżo wyciskanego soku z pomarańczy i granatu z ulicznych straganów oraz długiego tureckiego śniadania z oliwkami, serem, miodem i simitem. Wspólne śniadanie to dobry sposób na spędzenie poranka z kimś nowym.
Morze wokół półwyspu twierdzy jest przejrzyste i pełne skał, grot i małych raf, a kilka centrów nurkowych w porcie oferuje nurkowania próbne i wyprawy dla nurków z certyfikatem. W spokojne dni warto też ponurkować z rurką przy skalistych krańcach plaż.
Niecałą godzinę od wybrzeża góry Taurus wznoszą się ku chłodnym płaskowyżom, sosnowym lasom i wioskom, w których życie wciąż toczy się w rytmie pór roku. Z Alanyi wyruszają jeep safari i wędrówki z przewodnikiem, ale można też wynająć samochód i zwiedzać na własną rękę, zatrzymując się w jakiejś wiosce na gözleme i herbatę.
Najlepsze miesiące to maj, czerwiec, wrzesień i październik – z ciepłym morzem, długimi słonecznymi dniami i mniejszym tłokiem niż w pełni lata. Lipiec i sierpień są gorące i wilgotne, temperatury często sięgają około 35 stopni, a miasto jest wtedy najbardziej zatłoczone. Morze zwykle pozostaje wystarczająco ciepłe do kąpieli aż do drugiej połowy listopada. Zimy są jak na Europę łagodne i słoneczne, i choć część hoteli i barów plażowych zamyka się, miasto pozostaje w pełni żywe – dlatego tak wielu mieszkańców północnej Europy spędza tu zimę.
Lotnisko w Antalyi, z największą liczbą lotów międzynarodowych, leży około 120 kilometrów na zachód, mniej więcej dwie godziny busem, transferem lub autobusem międzymiastowym. Mniejsze lotnisko Gazipaşa-Alanya, około 40 kilometrów na wschód, obsługuje loty ze Stambułu i kilka połączeń międzynarodowych. W mieście miejskie autobusy i minibusy dolmusz kursują tanio wzdłuż wybrzeża na plaże i do sąsiednich dzielnic. Centrum i port łatwo zwiedzić pieszo, ale wzgórze twierdzy jest strome, więc na górę lepiej wjechać kolejką, autobusem lub taksówką. Taksówkę łatwo złapać; warto ustalić cenę z góry albo sprawdzić, czy taksometr jest włączony.
Miejscowym językiem jest turecki. Ze względu na wielu cudzoziemców i turystów w sklepach, restauracjach i hotelach powszechnie mówi się po niemiecku, rosyjsku i angielsku, a na ulicy słychać też szwedzki, norweski, duński i niderlandzki. Kilka słów po turecku, na przykład merhaba na powitanie i teşekkürler na podziękowanie, spotyka się z dużą sympatią. Ludzie są serdeczni i gościnni, a zaproszenie na herbatę to rzecz zwyczajna. Walutą jest lira turecka, a latem wieczory zaczynają się późno.
Turyści na krótki pobyt skupiają się wokół portu, Plaży Kleopatry i plaży Keykubat, gdzie jest większość hoteli, kawiarni i barów. Cudzoziemcy mieszkający tu dłużej i osoby pracujące zdalnie żyją głównie w nadmorskich dzielnicach, takich jak Mahmutlar, Oba, Tosmur, Kestel i Cikcilli, które mają własne kawiarnie, targi i promenady. Duża społeczność międzynarodowa spotyka się dzięki lokalnym grupom towarzyskim, wieczorom wymiany językowej, grupom pieszym i rowerowym, stowarzyszeniom wolontariuszy i sportom plażowym, a nowo przybyli są zwykle szybko przyjmowani.
Tak. Jest bezpieczna, niedroga i łatwo się po niej poruszać, a w centrum jest mnóstwo hoteli i pensjonatów. Rejsy łodzią, twierdza o zachodzie słońca, życie plażowe i bary w porcie same wprowadzają między ludzi, a dzięki dużej społeczności międzynarodowej wielu mieszkańców jest przyzwyczajonych do poznawania nowych osób.
Trzy–cztery dni wystarczą na twierdzę, Czerwoną Wieżę, rejs wokół półwyspu i czas na plażach. Warto dodać dzień lub dwa na rzekę Dim, kanion Sapadere albo góry Taurus – albo po prostu, by zwolnić tempo: Alanya wynagradza dłuższy pobyt.
To jeden z tańszych kurortów na tureckim wybrzeżu. Lokalne restauracje, targi, autobusy i dolmusze są niedrogie, za to restauracje nad morzem i hotele w pełni lata kosztują więcej. Podróż wiosną, jesienią lub zimą pozwala obniżyć wydatki.
Tak, jeśli zamiast plażowego upału szukasz łagodnego słońca. Zimowe dni są często przyjemne na spacery i siedzenie na zewnątrz, twierdza i góry są spokojniejsze, a miasto dzięki licznym mieszkańcom zachowuje codzienne życie. Część hoteli i barów plażowych jest zamknięta, a od grudnia do kwietnia morze jest za chłodne na kąpiel.
Z lotniska w Antalyi do Alanyi kursują busy, transfery zbiorowe i prywatne samochody, a podróż trwa około dwóch godzin. Można też pojechać autobusem na główny dworzec autobusowy w Antalyi i przesiąść się tam w autobus międzymiastowy. Jeśli lot ląduje na lotnisku Gazipaşa-Alanya, droga do miasta jest dużo krótsza.
Alanya jest bezpiecznym miastem i obowiązują tu zwykłe zasady zdrowego rozsądku: na pierwsze spotkanie wybierz ruchliwe miejsce publiczne, powiedz znajomemu, dokąd idziesz, i sam zorganizuj powrót. Ustal cenę, zanim wsiądziesz do taksówki, i pilnuj swojego drinka w zatłoczonych barach. Portowa promenada, Plaża Kleopatry i kawiarnie w Tophane tętnią życiem do wieczora i są naturalnymi miejscami na pierwsze spotkanie.