Erregistratu

Napoli

Napoli sumendi baten oinetan, badia baten ertzean dagoen hiri zaratatsu eta antzinakoa da, eta bere bizitza kalean egiten du.

Erregistratu

Napoli

Napoli Italiako hirugarren hiririk handiena da, eta biziena. Kolono greziarrek sortu zuten duela bi mila eta bostehun urte baino gehiago —izena Neapolis-etik dator, hiri berria— eta kale zaharren sareak oraindik ere plano greziarrari jarraitzen dio. Gune historikoa UNESCOren Gizateriaren Ondare da 1995etik, baina hemen ezer ez dago museo batean bezala gordeta: motorrak kalezuloetatik estu-estu igarotzen dira, arropa balkoien artean zintzilik dago, aldare txikiek distira egiten dute kale-izkinetan eta denek aldi berean hitz egiten dutela dirudi. Guztiaren gainetik Vesubio dago, K.o. 79an Ponpeia eta Herculano lurperatu zituen eta azkenekoz 1944an erupzioan sartu zen sumendia. Napolik kaosaren ospea du, eta zati bat merezia da, baina bisitari gehienak beste inpresio batekin joaten dira: hiri eskuzabal eta antzerkikoia, arte apartarekin, arratsaldeko ibilaldietarako egindako itsas pasealekuarekin eta munduko pizzarik onenarekin eguneroko prezioetan. Bizitza jendaurrean gertatzen da, ate-aurreetan, plazetan eta kafetegietako barretan, eta horregatik harrigarriro erraza da hemen solasean hastea.

Bisitatzeko lekuak

Spaccanapoli eta gune historikoa

Spaccanapoli, alde zaharra bitan zatitzen duen kale luze eta zuzen-zuzena, antzinako bide greziar baten trazadurari jarraitzen dio. Ibil ezazu mutur batetik bestera, eta gero gauza bera egin paraleloko Via dei Tribunali kalean: urrats gutxitan behin elizak, klaustroak, pizzategiak, okindegiak eta kaleko aldareak igaroko dituzu. Sar zaitez une batez Santa Chiararen maiolika-klaustroan isiltasun pixka bat izateko, eta bisitatu Via San Gregorio Armeno, non tailerrek urte osoan jaiotza-irudiak egiten dituzten.

Cappella Sansevero eta Kristo estalia

Alde zaharreko kapera pribatu txiki bat, Europako eskultura harrigarrienetako bat gordetzen duena: Kristo estalia, Giuseppe Sanmartinok 1753an zizelkatua, zeinaren marmolezko hil-oihala hain mehe eta garden ageri baita ezen ia ezinezkoa dirudien harritik ateratzea. Kapera txiki-txikia da, bisitek ordu finkoa dute eta sarri agortzen dira; erreserbatu sarean egun batzuk lehenago. Barruan ezin da argazkirik atera, eta horrek esperientzia lasaiagoa egiten du.

Arkeologia Museo Nazionala

Munduko antzinako arte bilduma handienetako bat, eta Ponpeiako bisitaren osagarri ezinbestekoa. Ponpeiako eta Herculanoko mosaiko, fresko eta objektu ederrenetako asko hona ekarri zituzten, besteak beste Faunoaren Etxeko Alexandroren mosaiko erraldoia, eskultura klasikoko Farnese bildumarekin batera. Museoa indusketen aurretik ikusteak lagundu egiten du etxe hondatuak garai batean nolakoak ziren irudikatzen. Gutxienez egun erdia hartu.

Lurpeko Napoli

Kaleen azpian bigarren hiri bat dago, greziarrek eta erromatarrek zulatutako tunel, urtegi eta harrobiz osatua, geroago akueduktu gisa eta Bigarren Mundu Gerran aire-erasoetarako babesleku gisa erabilia. Bisita gidatuak alde zaharretik jaisten dira, batzuetan hain pasabide estuetatik non kandela-argitan alboka ibili behar den. Tenperatura freskoa da urte osoan, beraz arratsalde bero batean ere babesleku ona da.

Piazza del Plebiscito eta Errege Jauregia

Hiriko plazarik dotoreena erdizirkulu zabal bat da, alde batetik San Francesco di Paolaren zutabeek eta bestetik Borboi erregeen Errege Jauregiak ixten dutena. Ondoan 1737an ireki zen Teatro di San Carlo dago, eta kalearen bestaldean beirazko kupuladun Galleria Umberto I merkataritza-galeria. Hemendik oinez laster jaisten da itsasora eta igotzen da Espainiar Auzora, beraz abiapuntu ona da.

Vomero, Castel Sant'Elmo eta Certosa di San Martino

Hartu funikularretako bat Vomerora igotzeko, kale zabal eta kafetegiak dituen bizitegi-auzo lasaiagoa, eta ibili Castel Sant'Elmoraino, gailurreko izar-itxurako gotorlekura. Bere harresietatik hiri osoa ikusiko duzu azpian zabalduta: alde zaharra, portua, badia eta Vesubio. Ondoan, San Martinoko monasterio ohiak kapera aberatsak, terrazako lorategiak eta jaiotza-bilduma aipagarria ditu.

Non atera

Piazza Bellini eta alde zaharreko arratsak

Arratsean gune historikoa unibertsitateko ikaslez betetzen da, eta haien topagunea Piazza Bellini da: kafetegi-mahaiak zuhaitzen azpian, harresi greziarren hondarrak plazaren erdiko zulo batean ikusgai eta jendea edaria eskuan kanpora ateratzen berandu arte. Inguruko kaleetan taberna txikiak, liburu-dendak eta musika-lokalak daude. Informala, merkea eta erraza da bertan sartzea.

Chiaiako baretti-ak

Itsas pasealekutik gertu dagoen Chiaia auzo dotorea da hogei eta berrogei urte bitarteko napoliarrek gaua pasatzeko aukeratzen dutena. Hamarnaka taberna txiki daude Vico Belledonne eta Via Bisignano inguruko kale estuetan, eta asteburuetako gauetan auzo osoa aire zabaleko festa luze bihurtzen da, jendea barra batetik bestera ibiltzen dela. Berandu hasten da eta gauerdiaren ondoren dago bizien.

Opera Teatro di San Carlon

San Carlo munduan oraindik martxan dagoen opera-antzoki zaharrenetako bat da, eta bere aretoa, gorria eta urre-kolorekoa, palko-solairuekin, ikuskizun bat da berez. Denboraldia udazkenetik udaberrira doa, opera, balleta eta kontzertuekin, eta goiko solairuetan sarrera merkeagoak egon ohi dira. Emanaldi batera joan ezin baduzu, antzokiko bisita gidatuak ia egunero egiten dira.

Futbola eta Maradona estadioa

Napolin futbola ia erlijio bat da, eta Diego Maradona, 1980ko hamarkadan klubean jokatu zuena, haren zaindari santua: bere aurpegia hiri osoko hormetan margotuta dago, ospetsuena Espainiar Auzoan. Gaur egun bere izena daraman Fuorigrottako estadioan SSC Napoliren partida bat ikustea esperientzia ahaztezina da; sarrerarik lortzen ez baduzu, taberna jendetsu batean ikustea ia bezain zaratatsua da.

San Gennaroren jaia

Napoliko zaindaria irailaren 19an ospatzen da, jendetzak katedrala betetzen duenean santuaren odol lehorra duen anpulu bat likidotzen den ikusteko —napoliarrek urterako zorte onaren seinaletzat hartzen dute. Erritua maiatzean eta abenduan ere egiten da. Erlijiosoa ez bazara ere, Duomoren barruko eta inguruko giroa hiriaren tradizio sakonetara irekitako leiho bat da.

Egitekoak

Egun bat Ponpeian edo Herculanon

Circumvesuviana trena Napoliko erdigunetik abiatzen da eta badia inguratuz bi aztarnategietara iristen da. Ponpeia erraldoia da —erromatar hiri oso bat, kale, antzoki, okindegi eta etxaldeekin— eta egun gehiena merezi du; udan eraman ura eta txanoa. Herculano txikiagoa eta hobeto kontserbatua dago, zurezko habeak eta goiko solairuak oraindik bere lekuan dituela, eta goiz batean ikus daiteke. Goiz joateak beroa eta talde turistikoak saihesten ditu.

Pizza napoliar erara jaten ikasi

Pizzaiuolo napoliarraren artea UNESCOren ondare kultural materiagabearen zerrendan dago, eta hemen pizza azkarra, merkea eta oso serio hartzen den gauza da. Benetako pizza napoliarrak ertz bigun, puztu eta apur bat kiskalia du, eta erdigune hezea; klasikoak margherita eta marinara dira. Kontatu ilarekin Via dei Tribunali eta Forcellako pizzategi ospetsuetan, eta probatu pizza a portafoglio, lautan tolestutako pizza txikia, kalean jateko.

Ferrya hartu Procida, Ischia edo Caprira

Ferryak eta hidrohegalariak erdigunetik gertu dagoen portutik ateratzen dira badiako uharteetara. Capri da ospetsuena eta udan oso jendetsua dago; Ischia handiagoa da eta bere iturri termalengatik ezaguna; Procida, txikiena, arrantzale-uharte koloretsua da, auto gutxirekin eta erritmo lasaian. Edozein da eguneko txango erraza, eta itsasaldia bera, Vesubio atzean duzula, plazerraren parte da.

Rione Sanitàn barrena ibili

Alde zaharraren iparraldean bertan, Sanità langile-auzo trinkoa da, tokiko gazteek bultzatutako komunitate-proiektuei esker berpizten ari dena. Bisitatu San Gennaroren katakonbak, tufo-harrian zulatutako Fontanelle hilerria eta kale-azoken artean ezkutatutako jauregi barrokoak. Tokiko gida edo kooperatiba batekin joateak gehiago ikusteko aukera ematen dizu eta auzoa zuzenean laguntzen du.

Vesubiora igo

Autobusak Napolitik eta badiaren inguruko geltokietatik ateratzen dira sumendiaren goialdeko aparkaleku bateraino, eta handik legar-bide batek ordu erdi inguruan kraterraren ertzeraino igotzen du. Egun garbi batean konoaren barrura eta badia osora begiratzen duzu. Sarrera ordu finkoko txartelarekin da, aldez aurretik sarean erosi beharrekoa, eta bidea itxi egin daiteke eguraldi txarrarekin.

Lehen hitzorduetarako leku bikainak

Jakiteko ondo

Sasoirik onena

Apiriletik ekainera eta iraila-urria dira hilabeterik onenak: egun bero eta eguzkitsuak, itsas pasealekuan arrats atseginak eta jende gutxiago Ponpeian. Uztaila eta abuztua beroak eta hezeak dira, sarri hogeita hamar gradutik nabarmen gora, eta abuztuaren erdialdean napoliar asko hiritik kostaldera joaten dira. Neguak epelak dira baina euritsuak izan daitezke, eta Gabonen aurreko asteek, San Gregorio Armenoko jaiotza-tailerrak lanpetuen daudenean, giro berezia dute. Badian igeri egin daiteke ekainetik irailera.

Nola mugitu

Alde zaharra oinez ezagutzen da ondoen, baina kontuz motorrekin kale estuetan. Metroaren 1. lineak Piazza Garibaldiko geltoki nagusia erdigunearekin eta Vomerorekin lotzen du, eta bere arte-geltokiak —batez ere Toledo— ikusgarriak dira berez. Lau funikularrek muinoetara igotzen dute, Vomerora eta Posillipora. Circumvesuviana trenak Herculano, Ponpeia eta Sorrento zerbitzatzen ditu, eta Alibus autobusak aireportua geltoki nagusiarekin eta portuarekin lotzen du. Hirian gidatzea estresagarria da eta ez da gomendatzen. Abiadura handiko trenek ordubete pasatxoan iristen dira Erromara.

Hizkuntza eta jendea ezagutzea

Italiera da hizkuntza ofiziala, baina bertako askok napoliera ere hitz egiten dute, kanta eta antzerki tradizio aberatseko hizkuntza propioa. Hotel eta gune turistikoetatik kanpo, ingelesa Erroman edo Milanen baino gutxiago hitz egiten da, beraz italierazko hitz batzuek —buongiorno, grazie, per favore— alde handia egiten dute. Napoliarrak beren beroagatik, adierazkortasunagatik eta jakin-minagatik dira ospetsuak; eskuekin ahotsarekin bezainbeste hitz egiten dute eta azkar hasten dira solasean. Afaria berandu izaten da, gutxitan zortziak baino lehen, eta gaua are beranduago hasten da.

Non elkartzen diren bidaiariak eta atzerritarrak

Motxilazaleak eta bakarrik bidaiatzen dutenak gune historikoko aterpetxe eta tabernetan biltzen dira, batez ere Piazza Bellini eta Via dei Tribunali inguruan. 1224an sortutako Napoliko Federico II Unibertsitateak Erasmus eta nazioarteko ikasle-komunitate handia ekartzen du. Chiaia eta Vomero, beren kafetegi eta kale lasaiagoekin, ezagunak dira epe luzerako atzerritarren eta urrunetik lan egiten dutenen artean. Hizkuntza-trukeko arratsak, sukaldaritza-ibilbideak, mendi-taldeak eta badian itsasontzi-txangoak jendea ezagutzeko modu errazak dira.

Ohiko galderak

Segurua al da Napoli bidaiarientzat?

Bisitari gehienentzat, bai. Arrisku nagusia lapurreta txikiak dira: patrikariak autobus beteetan eta geltoki nagusiaren inguruan, eta noizean behin motorretik poltsa kentzea. Eraman gauza baliotsuak bistatik kanpo, telefonoa errepidearen kontrako aldean eta egon adi gauez Piazza Garibaldi inguruan. Gune historikoa, Chiaia, Vomero eta itsas pasealekua bizi-biziak dira arratsaldera arte.

Zenbat egun behar ditut Napolin?

Hiru egun nahikoak dira alde zaharrerako, Arkeologia Museorako, itsas pasealekurako eta Vomerorako. Gehitu egun bat Ponpeiarako edo Herculanorako, eta beste bat uharte baterako edo Vesubiorako. Bidaiari askok Napoli erabiltzen dute eskualde osorako oinarri gisa aste batez.

Oinarri ona al da Napoli Ponpeiarako eta Amalfiko kostalderako?

Ponpeia, Herculano, Vesubio eta uharteetarako aproposa da: guztietara trenez, autobusez edo ferryz iristen da ordubete inguruan edo gutxiagoan. Amalfiko kostaldea urrunago dago: trenez Sorrentoraino eta gero autobusez iristen da, edo udan ferryz; baina zure helburu nagusia bada, pentsatu gau batzuk kostaldean bertan igarotzea.

Non jaten da Napoliko pizzarik onena?

Iritziak sutsuak dira eta ez dago erantzun bakarrik. Via dei Tribunali eta Forcella inguruko pizzategi historikoak dira abiapuntu klasikoa, eta auzoko pizzategi asko bezain onak dira ilara laburragoekin. Bilatu egur-labea eta karta laburra, eta eskatu lehenik margherita bat konparatzeko.

Garestia al da Napoli?

Italiako hiri handi merkeenetako bat da. Pizza, kafea, kaleko janaria eta garraio publikoa merkeak dira, eta barran zutik hartutako espresso bat iparraldeko hirietan baino askoz merkeagoa da. Gastu handiena udako eta oporretako ostatua da, eta uharteak hiria baino nabarmen garestiagoak dira.

Segurua al da Napolin aplikazio bateko norbaitekin geratzea?

Bai, edonon balio duten arau sinple berak betetzen badituzu: lehen aldian geratu leku publiko eta jendetsu batean, esan lagun bati nora zoazen eta antolatu zeure garraioa. Itsas pasealekua, Piazza Bellini eta kafetegi historikoak jendez beteta egoten dira berandu arte, eta horrek lehen hitzordurako leku natural bihurtzen ditu. Jende askoko guneetan, eduki telefonoa eta poltsa gertu.

Ezagutu norbaitekin Napoli-n

Erregistratu

Beste helmugak

Pattaya Lisboa Bartzelona Phuket Amsterdam Berlin Praga Manila
AAren laguntzaz egindako edukia
Orri hau adimen artifizialaren laguntzaz prestatu da, eta MyTripDate taldeak argitaratu du.