Registreer

Split

Split is 'n Dalmatiese hawestad wat binne en rondom die paleis van 'n Romeinse keiser gebou is, waar die daaglikse lewe steeds tussen antieke mure afspeel.

Registreer

Split

Split is Kroasië se tweede grootste stad en die hoofpoort na die eilande van Sentraal-Dalmasië, maar dit is veel meer as 'n veerbootterminaal. Sy hart is die paleis wat die Romeinse keiser Diocletianus omstreeks die jaar 300 vir sy aftrede laat bou het; toe die ryk ineengestort het, het die inwoners binne die mure ingetrek en nooit weer vertrek nie. Vandag is die paleis nie 'n ruïne agter 'n heining nie, maar 'n lewendige buurt van smal klipstraatjies waar wasgoed bo winkels, kafees en kroeë hang, en die hele ou stad is sedert 1979 op UNESCO se Wêrelderfenislys. Voor die paleis strek die Riva, 'n wandelpromenade met palmbome waar die stad ure lank koffie drink, en in die weste rys Marjan op, 'n beboste heuwel met voetpaaie en baaitjies om in te swem. Vir 'n besoeker kombineer Split 'n ware stad met alledaagse lewe, strande binne die stad, maklike uitstappies na die eilande en 'n ontspanne Mediterreense ritme wat die plaaslike mense fjaka noem. In die somer is dit lewendig en stampvol; in die lente en herfs is dit rustiger en is dit baie maklik om mense oor 'n lang koffie by die see te leer ken.

Plekke om te besoek

Diocletianus se paleis en die Peristyl

Die paleis beslaan verskeie stadsblokke en jy kan sonder 'n kaartjie deur enige van sy vier poorte instap. In die middel lê die Peristyl, 'n plein met suilegange waar die keiser hom eens aan sy onderdane vertoon het; vandag sit mense met 'n drankie op die kliptrappe, en in die somer is daar dikwels konserte en vertonings. Raak vroegoggend in die systraatjies verdwaal voordat die groepe opdaag, en let op hoe Middeleeuse huise en Renaissance-vensters reguit in die Romeinse mure ingebou is.

Die Sint-Domnius-katedraal en die kloktoring

Een van die oudste katedraalgeboue ter wêreld wat steeds gebruik word, was oorspronklik Diocletianus se eie mausoleum en is later omskep in 'n kerk gewy aan 'n heilige wat die keiser vervolg het. Langsaan kan jy die Romaanse kloktoring met 'n steil, smal trap uitklim, en die uitsig van bo oor die rooi dakke, die hawe en die eilande is die beste manier om die stad se vorm te verstaan. 'n Gekombineerde kaartjie sluit ook die kripte en die klein Jupitertempel naby in.

Die paleiskelders

Onder die paleis lê groot gewelfde sale wat eens die keiser se vertrekke daarbo gedra het. Eeue lank was hulle vol puin, maar vandag is hulle van die bes bewaarde Romeinse strukture van hul soort en gee hulle 'n duidelike beeld van die grondplan van die gebou daarbo. Die middelste gang, oop sonder kaartjie, is vol stalletjies met handwerk en aandenkings, en die sale is ook gebruik as rolprentlokasie vir die televisiereeks Game of Thrones.

Die Riva

Die breë promenade tussen die paleismure en die hawe is die stad se sitkamer. Aan die een kant kafees, aan die ander palmbome en bankies, en van die oggendkoffie tot die aandwandeling ontmoet Split mekaar hier, sit en kyk na die bote. Dit is die natuurlike beginpunt van enige wandeling en die plek om die plaaslike gewoonte te verstaan om een koffie 'n uur te laat duur.

Marjan-heuwel

'n Beboste skiereiland aan die westelike rand van die stad, as park beskerm en deurkruis deur voetpaaie, trappe en 'n lang pad wat vir die meeste verkeer gesluit is. Klim die kliptrappe uit die Varoš-buurt na die Vidilica-uitkykpunt vir 'n panorama oor die ou stad en die hawe, gaan voort na die kruin vir 'n uitsig oor die eilande, of volg die kus na klein klippiebaaitjies en rotsagtige swemplekke soos Kašjuni en Bene. Hier draf, fietsry en ontvlug die plaaslike mense die somerskares.

Gregorius van Nin en die Meštrović-galery

Buite die paleis se noordelike Goue Poort staan Ivan Meštrović se reusagtige bronsbeeld van Gregorius van Nin, 'n Middeleeuse biskop wat die gebruik van Kroaties in die kerk verdedig het; daar word gesê dat dit geluk bring om sy groottoon te vryf, en daarom blink dit. Om meer van die beeldhouer se werk te sien, besoek die Meštrović-galery in die villa wat hy vir homself teen die hang van Marjan gebou het, met 'n beeldhoutuin wat na die see kyk.

Waar om uit te gaan

Bačvice-strand en picigin

Die stad se sandstrand net oos van die middestad is die sosiale hart van die somer. In die vlak water speel plaaslike mense picigin, 'n spel waarin 'n klein balletjie met spattende, duikende handpalmhoue in die lug gehou word; enigiemand kan kyk, en baie verduidelik dit graag. Saans neem die strandkroeë en klubs langs die baai oor, wat dit een van die vernaamste uitgaanplekke maak.

Kroeë in die paleisstraatjies

Op someraande vul die smal klipstraatjies van Diocletianus se paleis met klein kroeë wat kussings en tafeltjies op die trappe uitsit. Om van die een na die volgende te gaan, is die klassieke aand in Split; die stemming is eerder ontspanne as wild, en die mure self maak die omgewing onvergeetlik.

Split se somerfees

Elke somer bied die stad 'n jarelange fees van opera, teater, konserte en dans aan, met opvoerings in die opelug in die ou stad, ook op die Peristyl self. Om 'n opera in die binnehof van 'n Romeinse keiser se paleis te sien, is 'n ervaring wat min stede kan bied; kyk na die program en bespreek vooraf.

Hajduk Split by Poljud

Sokker is hier 'n passie, en Hajduk Split is meer as 'n klub: sy ondersteuners, die Torcida, is van die oudste georganiseerde ondersteunersgroepe in Europa. 'n Wedstryd in die Poljud-stadion met sy kenmerkende skulpvormige dak is 'n luidrugtige en kleurryke kykie in die plaaslike identiteit. Kaartjies is gewoonlik maklik om te kry, behalwe vir die grootste derbies.

Ultra Europe en somermusiek

In Julie lok die elektroniese musiekfees Ultra Europe 'n groot internasionale gehoor na 'n park langs een van die stad se stadions, en die napartytjies skuif na die eilande. Buite die feesdae bring die somer konserte op pleine en strande regoor die stad; buite die seisoen is die naglewe rustiger en meer plaaslik.

Dinge om te doen

Neem die veerboot na die eilande

Uit die hawe langs die ou stad vertrek motorveerbote en vinniger katamarans na die eilande van Sentraal-Dalmasië. Brač, met die beroemde Zlatni Rat-strand naby Bol, en Šolta is maklike dagtogte; Hvar is lewendiger en 'n oornagverblyf werd; Vis, verder op see, is rustiger en wilder. Kyk vooraf na die skedules en kom in die somer vroeg, wanneer die bote vol raak.

Koop by die Pazar en die vismark

Net buite die paleis se oostelike Silwer Poort verkoop die opelugmark Pazar elke oggend vrugte, groente, kaas, olyfolie en laventel uit die omgewing. Aan die westekant van die ou stad verkoop die vismark die oggend se vangs. Gaan vroeg om die plaaslike lewe op sy besigste te sien en koop 'n piekniek vir die strand.

Dagtogte in die omgewing

Split is 'n goeie basis vir die streek. Trogir, 'n klein Middeleeuse dorpie op 'n eilandjie 'n halfuur weg, is ook 'n UNESCO-wêrelderfenisterrein; die Klis-vesting staan op 'n bergrug bo die stad met wye uitsigte; die Krka Nasionale Park, met watervalle en houtloopplanke, kan in een dag besoek word. Die kloof van die Cetina-rivier by Omiš is gewild vir wildewaterrafting en kloofklim.

Eet in 'n konoba

'n Konoba is 'n tradisionele Dalmatiese taverne, en die beste bedien eenvoudige seisoenskos: geroosterde vis, swart risotto, pašticada (beesvleis stadig gestoof in wynsous) en geregte wat onder 'n peka gaargemaak word, 'n ysterklok wat met warm kole bedek is, en wat dikwels vooraf bestel moet word. Die ou Varoš-buurt aan die voet van Marjan is 'n goeie plek om daarna te soek.

Leer die kuns van fjaka

Fjaka is die Dalmatiese woord vir 'n toestand van aangename, onhaastige ledigheid, en dit is 'n werklike deel van die plaaslike lewe. Sit 'n uur op die Riva met een koffie, swem lank in die middag en stap teen skemer sonder enige plan langs die water. Dit is die beste manier om die stad te verstaan, en dit plaas jou sonder moeite tussen mense.

Wonderlike eerste-afspraak-plekke

Goed om te weet

Beste seisoen

Mei, Junie en September is die beste maande: warm see, lang dae en minder skares as in Julie en Augustus, wanneer die ou stad vol cruisepassasiers en dagbesoekers is en pryse op hul hoogste is. Die swemseisoen duur gewoonlik van Junie tot vroeg in Oktober. Somers is warm en droog. Die winter is sag, maar kan reënerig en winderig wees, baie eilandverbindings vaar minder gereeld en sommige seisoensplekke sluit, maar die stad bly lewendig met sy inwoners en is baie goedkoper.

Om rond te kom

Die ou stad en die Riva is kompak en grotendeels voetgangers, so stap is die vernaamste manier om rond te kom. Stadsbusse verbind die middestad met die voorstede en strande; die lughawe, sowat vyf-en-twintig kilometer wes van die stad, word deur pendelbusse, plaaslike busse en taxi's bedien. Die hoofbusstasie, die treinstasie en die veerboothawe lê langs mekaar aan die oostekant van die hawe. Saamryprogramme word wyd gebruik. Veerbote en katamarans na die eilande vertrek uit dieselfde hawe.

Taal en mense ontmoet

Die taal is Kroaties, en Split se Dalmatiese dialek is landwyd bekend. Engels word wyd gepraat, veral deur jonger mense en in toerisme; 'n eenvoudige hvala (dankie) word altyd waardeer. Mense in Split is oop, direk en trots op hul stad, en die sosiale lewe speel buite af: oor koffie op die Riva, op die strand en op aandwandelinge langs die water. Kroasië gebruik die euro.

Waar reisigers en expats saamkom

Split het 'n gewilde basis vir afstandwerkers geword, gehelp deur Kroasië se verblyfpermit vir digitale nomades, en die gemeenskap is sigbaar in gedeelde werkruimtes, kafees en byeenkomste rondom die middestad. Reisigers kom bymekaar in die kroeë van die ou stad, op Bačvice-strand en in die herberge rondom die paleis. Groepaktiwiteite soos seekajak, boottogte na die eilande, staptogte op Marjan en taaluitruilaande is maklike maniere om mense te ontmoet.

Gereelde vrae

Is Split 'n goeie stad om alleen te besoek?

Ja. Dit is kompak, veilig en baie sosiaal, en sy buitelugroetines — koffie op die Riva, swem by Bačvice, drankies op die paleistrappe — plaas jou sonder moeite tussen mense. Baie alleenreisigers gebruik Split ook as beginpunt om van eiland tot eiland te reis, wat dit maklik maak om langs die pad ander reisigers te ontmoet.

Hoeveel dae het ek in Split nodig?

Twee dae is genoeg vir die paleis, die Riva, Marjan en 'n middag op die strand. Voeg 'n dag of twee by vir 'n veerboottog na Brač of Hvar en 'n dagtog na Trogir of die Krka Nasionale Park.

Is Split duur?

In Julie en Augustus is verblyf en restaurante duur volgens Kroatiese standaarde, en die ou stad is die duurste gebied. Buite die hoogseisoen daal pryse merkbaar. Markte, bakkerye en plaaslike kafees bly die hele jaar bekostigbaar, en om effens buite die middestad te bly, spaar geld.

Moet ek veerbote na die eilande vooraf bespreek?

In die somer is dit verstandig, veral vir katamarans en vir motorveerbote as jy met 'n motor reis, want gewilde vertrekke raak uitverkoop. Buite die hoogseisoen kan jy gewoonlik op die dag self 'n kaartjie koop, maar daar is minder vertrekke, so kyk eers na die skedule.

Kan ek in die stad self swem?

Ja, en dit is een van Split se groot plesiere. Bačvice is 'n paar minute se stap van die ou stad af, en die baaitjies en rotsplatforms rondom Marjan is rustiger. Die water is skoon en die meeste strande bestaan uit klippies of rots, so waterskoene is handig.

Is dit veilig om iemand van 'n toep in Split te ontmoet?

Split is 'n veilige stad en dieselfde eenvoudige reëls geld as oral: ontmoet die eerste keer op 'n besige openbare plek, sê vir 'n vriend waarheen jy gaan en reël jou eie vervoer. Die Riva, die ou stad en die strande is tot laat saans besig, wat hulle natuurlike plekke vir 'n eerste ontmoeting maak.

Ontmoet iemand in Split

Registreer

Ander bestemmings

Pattaya Lissabon Barcelona Phuket Amsterdam Berlin Prague Manila