Kaş is ’n klein, boheemse hawedorp aan Turkye se Likiese kus, waar antieke grafte, kristalhelder water en rustige aande dit maklik maak om reisigers, duikers en plaaslike mense te ontmoet.
RegistreerKaş lê aan ’n rotsagtige stuk Middellandse See-kus in die suidweste van Turkye, tussen Fethiye en Antalya, oorkant die klein Griekse eiland Kastellorizo, in Turks Meis, net anderkant die water. In die oudheid was dit die Likiese hawe Antiphellos, en die verlede is oral sigbaar: ’n Hellenistiese teater kyk oor die see uit, rotsgrafte is in die kranse bo die huise uitgekap, en ’n Likiese sarkofaag staan in die middel van ’n winkelstraat. Vandag is Kaş ’n witgekalkte dorpie met smal straatjies, bougainvillea, klein boetieks en terrasse, sonder groot hotelle, en die bevolking groei in die somer net effens. Dit word beskou as een van die mees ontspanne en kreatiewe plekke aan die Turkse kus. Kunstenaars, skrywers, duikers, joga-onderwysers en mense van Istanbul wat ’n stadiger lewe gekies het, woon hier saam met vissers en families wat al geslagte lank hier is. Die see is die hoofsaak: die water is van die helderste in die Middellandse See, en Kaş is bekend as Turkye se duikhoofstad, met skeepswrakke, grotte en riwwe naby die kus. Sandstrande is daar skaars in die dorp; mense swem van houtplatforms wat op die rotse gebou is, uit klein klippiebaaitjies of van bote af. Die aande is gesellig maar sonder haas: aandetes op terrasse, lewendige musiek in klein kroeë en lang gesprekke wat by een tafel begin en by die volgende voortgaan. Dit is maklik om hier mense te ontmoet, want die dorp is klein, almal loop in dieselfde paar strate en die atmosfeer is oop en vriendelik. Die seisoen duur van April tot November, en selfs in die winter bly Kaş ’n lewendige dorp met kafees en restaurante wat oop is vir die mense wat die hele jaar hier woon.
Die hart van Kaş is ’n doolhof van steil, smal straatjies met witgekalkte huise, houtbalkonne en bougainvillea. Die hoofstraat, Uzunçarşı, klim van die hawe af verby boetieks, galerye en kafees tot by ’n Likiese sarkofaag wat die Koningsgraf genoem word en in die middel van die straat staan. Dit is heerlik om hier laatmiddag en saans rond te loop, wanneer die winkels laat oop is.
Net wes van die middedorp lê die Hellenistiese teater van Antiphellos teen ’n helling met uitsig oor die see en die eiland Kastellorizo. Dit is klein, goed bewaar en gratis, en saans kom plaaslike mense en reisigers hierheen om die sonsondergang oor die water te kyk. ’n Versierde rotsgraf naby is ’n kort ompad werd.
Oos van Kaş verberg die eiland Kekova die ruïnes van ’n antieke stad wat ná aardbewings gedeeltelik in die see weggesak het; onder die helder water sien jy mure, trappe en fondamente. Swem bo die ruïnes is verbode, maar boot- en seekajak-uitstappies gly reg oor hulle. Oorkant die baai het die dorpie Kaleköy, die antieke Simena, ’n klein kasteel met ’n pragtige uitsig en Likiese grafte wat half in die water staan.
Veerbote steek die seestraat na Kastellorizo, in Turks Meis, in sowat twintig minute oor; dit is een van die kortste internasionale oorvaarte in die Middellandse See. Die eiland het ’n kleurvolle hawe vol tavernas, ’n rustige atmosfeer en ’n beroemde blou seegrot. ’n Dag op Kastellorizo met middagete by die water en ’n swem is ’n klassieke uitstappie van Kaş af; onthou jou paspoort.
Sowat twintig minute se ry wes van Kaş lê Kaputaş, ’n klein baaitjie met fyn klippies en helder turkoois water aan die mond van ’n nou kloof. Dit is een van die mees gefotografeerde strande in Turkye, en jy klim met ’n lang trap van die kuspad af daarheen. Kom in die somer vroeg, want dit raak gou vol.
Die lang, smal Çukurbağ-skiereiland strek wes van die hawe uit, met villas, klein hotelle en swemplatforms langs sy kus. Nader aan die middedorp is Büyükçakıl en Küçükçakıl klein klippiestrande en rotsbaaitjies met sonstoele en helder water, gewild vir ’n oggendswem. ’n Wandeling of fietsrit langs die pad om die skiereiland bied wye uitsigte oor die see en Kastellorizo.
Kaş het nie groot klubs nie, maar wel ’n lewendige naglewe in klein kroeë wat in die straatjies van die ou dorp en om die hawe versteek is. In baie speel lewendige musiek, van Turkse volksmusiek en rock tot jazz en akoestiese stelle, en mense beweeg die aand deur van kroeg tot kroeg. Die atmosfeer is ontspanne en gemeng: plaaslike mense, duikers, kunstenaars en reisigers deel dieselfde tafels.
Kaş se restaurante bedien Mediterreense en Turkse kos op terrasse met uitsig oor die hawe of in stil binnehowe onder die bome. Vars vis, meze met kruie en olyfolie en ’n glasie rakı, anys-brandewyn, maak van aandete ’n lang, stadige saak. Om klein bordjies aan ’n groot tafel te deel, is ’n natuurlike manier om iemand te leer ken.
Om die sonsondergang te kyk, is in Kaş ’n daaglikse ritueel. Baie mense kom op die trappe van die antieke teater of op die rotse van die Çukurbağ-skiereiland bymekaar, dikwels met ’n drankie in die hand, om die lug agter Kastellorizo oranje te sien word. ’n Eenvoudige, gesellige oomblik wat dikwels tot aandeteplanne lei.
Aan die rotsagtige kus neem houtplatforms met sonstoele, lere in die see en klein kroeë die plek van sandstrande in. Dit is ontspanne plekke om die dag met swem en gesels deur te bring, en party word teen sonsondergang musiekplekke. ’n Paar is net met ’n kort bootrit van die hawe af bereikbaar.
Kaş bied ’n jazzfees, kunsuitstallings, opelugfliek en ’n weeklikse mark aan waar dorpenaars vrugte, kaas, kruie en olyfolie verkoop. Die duik- en jogagemeenskappe bied ook praatjies, werkswinkels en byeenkomste aan wat vir besoekers oop is. Dit is maklike maniere om die mense wat hier woon, te leer ken.
Met sigbaarheid wat dikwels meer as dertig meter is, is Kaş een van die beste duikplekke in die Middellandse See. Duiksentrums bied proefduike, kursusse en uitstappies na wrakke, grotte en riwwe aan, en die duikgemeenskap is vriendelik en internasionaal. Snorkel van die platforms af is ook die moeite werd: visse en rotsbodem is net onder die oppervlak.
Seekajak-uitstappies na Kekova laat jou stadig oor antieke ruïnes roei, klein baaitjies verken en vir middagete in Kaleköy stilhou. ’n Rustige, onvergeetlike dag op die water en ’n goeie aktiwiteit om met iemand nuuts te deel. Die meeste uitstappies sluit vervoer van Kaş af in.
Tandem-valskermsweefvlugte vertrek van die berg agter Kaş en land naby die hawe, met ’n asemrowende uitsig oor die kus, die skiereiland en Kastellorizo. Die vlugte is kort maar intens, en geen ondervinding is nodig nie. Baie mense sê dit was die hoogtepunt van hul reis.
Die lang Likiese stappaadjie loop naby Kaş verby, en verskeie dele daarvan is maklike dagstappe langs kranse, deur olyfboorde en verby antieke ruïnes. Dit is veral lekker om in die lente en herfs te stap, wanneer die heuwels groen is en die lug sag. Plaaslike gidse en stapgroepe neem graag reisigers saam.
Sowat ’n uur wes het Patara een van die langste sandstrande in Turkye en die ruïnes van ’n belangrike Likiese stad, insluitend die gerestoureerde vergadergebou van die Likiese Bond. Langs die pad is die elegante dorpie Kalkan ideaal vir koffie of ’n aandete met ’n uitsig. ’n Gedeelde dagrit langs die kus is ’n lekker volgende stap ná ’n eerste ontmoeting.
Mei, Junie, September en Oktober is die beste maande: die see is warm, die dae sonnig en daar is minder mense as in die middel van die somer. Julie en Augustus is warm en besig, maar steeds rustiger as die groot oorde. Die see bly warm tot November, en Kaş is ook in die winter aangenaam, wanneer die dorp stil maar lewendig is en baie kafees oop is.
Die naaste lughawens is Dalaman, sowat twee en ’n half uur se ry, en Antalya, sowat drie en ’n half uur; van albei ry busse en oordragdienste. Die middedorp is klein en die beste te voet verken. Dolmuş-minibusse verbind Kaş met nabygeleë strande, Kalkan en die Kekova-gebied, en bote vertrek van die hawe na baaie, Kekova en Kastellorizo.
Die plaaslike taal is Turks, en Engels word wyd gepraat in kafees, duiksentrums en gastehuise; sommige praat ook Duits of Russies. ’n Paar woorde Turks, soos “merhaba” om te groet en “teşekkürler” vir dankie, word baie waardeer. Die mense van Kaş is oop en nuuskierig, en baie het van elders hierheen getrek, so hulle is gewoond daaraan om nuwelinge te leer ken. Die geldeenheid is die Turkse lira, en jy het ’n paspoort nodig vir die uitstappie na Kastellorizo.
Die kroeë in die ou dorp, die kafees by die hawe en die swemplatforms is die vernaamste ontmoetingsplekke. Duiksentrums, jogastudio’s en stapgroepe bring mense van baie lande bymekaar, en Kaş het ’n aansienlike gemeenskap van Turke uit die groot stede en buitelanders wat ’n deel van die jaar of die hele jaar hier woon. Om by ’n bootrit, kajak-uitstappie of duik aan te sluit, is een van die maklikste maniere om vriende te maak.
Ja. Dit is veilig, kompak en baie gesellig, met gastehuise, klein hotelle en volop groepaktiwiteite soos duik, kajak en boottogte. Baie mense kom alleen en vertrek met nuwe vriende.
Vier of vyf dae is genoeg om die dorp te verken, van die platforms af te swem, Kekova en Kastellorizo te besoek en duik of valskermsweef te probeer. Baie mense bly langer, want dit is moeilik om die rustige ritme agter te laat.
Nie in die dorp self nie. Mense swem van rotsplatforms af en in klein klippiebaaitjies met baie helder water. Kaputaş is ’n kort rit weg, en die lang sandstrand by Patara sowat ’n uur.
Ja. In die seisoen maak veerbote die kort oorvaart ’n paar keer per dag. Neem jou paspoort saam en kyk voor jy reis of jy ’n visum vir Griekeland nodig het.
Van Junie tot September, wanneer die kroeë, platforms en duikbote die besigste is en die dorp feeste en geleenthede aanbied. Mei en Oktober is rustiger en ideaal vir stadiger, persoonliker ontmoetings.
Kaş is ’n baie veilige dorp en die gewone reëls van gesonde verstand geld: ontmoet die eerste keer op ’n besige openbare plek soos die hawe of die ou dorp, sê vir iemand wat jy vertrou waarheen jy gaan, en reël jou eie vervoer terug. Vir aktiwiteite op see, soos ’n boottog of ’n duik, kies ’n uitstappie wat deur kundiges gelei word. Die middedorp bly tot laat lewendig en is ’n natuurlike plek vir ’n eerste ontmoeting.