Hanoi is 'n duisend jaar oue hoofstad van mere, bromponies en straatkombuise wat die meeste van sy lewe op die sypaadjie deurbring.
RegistreerHanoi was vir die grootste deel van die afgelope millennium die politieke hart van Viëtnam, en dit voel steeds ouer en stadiger as die land se ander groot stede. Mere lê oral oor die stad versprei, Franse koloniale boulevards met bome langs die kante loop naas nou handelaarstrate, en die Ou Kwartier bewaar 'n deurmekaarspul stegies wat eens vernoem is na die goedere wat in elkeen verkoop is. Die lewe speel buite af: ontbyt word op lae plastiekstoeltjies geëet, ou mans speel skaak op die sypaadjie, paartjies sit saans by die water, en 'n eindelose rivier van motorfietse stroom by alles verby. Vir 'n besoeker is die stad bekostigbaar, die kos is van die beste in Asië en die middestad rondom die Hoan Kiem-meer is maklik om te voet te verken. Op die eerste dag kan Hanoi raserig, bedompig en oorweldigend wees, maar geduld word beloon. Gaan sit vir 'n koffie, kyk 'n uur lank na die straat, en Hanoi begin sin maak — en omdat so baie van die daaglikse lewe in die openbaar plaasvind, kom dit hier heel natuurlik om 'n tafel te deel of met vreemdelinge te begin gesels.
Die klein meer in die middel van die stad is waar Hanoi sy dag begin en eindig. Die Skilpadtoring staan op 'n piepklein eilandjie in die middel, en 'n rooi houtbrug, die The Huc-brug, lei na die Ngoc Son-tempel op 'n tweede eiland. Vroegoggend is die oewer vol mense wat tai chi doen, dans en draf; op naweekaande word die strate rondom vir verkeer gesluit en verander dit in 'n reusagtige voetgangergebied in die buitelug. 'n Wandeling om die meer duur sowat 'n halfuur en is die beste inleiding tot die stad.
Noord van die meer lê 'n digte netwerk van nou strate, waarvan baie steeds vernoem is na die ambag wat eens daar beoefen is — Hang Bac vir silwer, Hang Gai vir sy, Hang Ma vir papierware. Hoë, smal buishuise het 'n winkel op straatvlak en die gesin daarbo, en die sypaadjies dien terselfdertyd as kombuis, parkeerterrein en sitkamer. Dit is raserig en druk, en dit is ook waar jy die beste sal eet en die meeste van jou aande sal deurbring. Stap stadig deur, kyk op en loer in by die deure.
Van Mieu is in 1070 gestig, aan Confucius gewy en het later Viëtnam se eerste nasionale universiteit gehuisves. 'n Reeks ommuurde binnehowe, poorte en damme lei na die hooftempel, en klipstelae op gekerfde skilpaaie dra die name van geleerdes wat die koninklike eksamens geslaag het. Studente kom steeds hierheen om vir goeie uitslae te bid voor eksamens, en gegradueerdes poseer in hul togas vir foto's. Gaan soggens, voordat die toergroepe opdaag.
Die grys granietmausoleum staan op die breë plein waar Viëtnam se onafhanklikheid in 1945 verklaar is. 'n Besoek is gratis maar streng formeel: ingetoë klere, geen gepraat en geen hande in die sakke nie, en dit is net soggens op sekere dae oop. Daar rondom is die Presidensiële Paleis, die eenvoudige paalhuis waar Ho Chi Minh gewoon en gewerk het, en die Eenpilaarpagode, 'n klein houtheiligdom wat op 'n enkele kolom gebou is wat uit 'n dam opstyg.
Die Westelike Meer is die stad se grootste meer, en die pad daarom is omtrent sewentien kilometer lank, plat en die beste per fiets. Op 'n smal strook land aan die oostekant staan die Tran Quoc-pagode, wat as die oudste Boeddhistiese tempel in Hanoi beskou word, met 'n hoë toring van rooi baksteen. Die noord- en oosoewer rondom Tay Ho is vol kafees, restaurante en kroeë wat oor die water uitkyk, en met sonsondergang is dit een van die lekkerste plekke in die stad.
Effens buite die middestad vertel hierdie museum die storie van die vier-en-vyftig amptelik erkende etniese groepe in Viëtnam deur middel van klere, gereedskap, handwerk en alledaagse voorwerpe. Die beste deel is die tuin agter die hoofgebou, waar tradisionele huise op volle grootte — 'n hoë gemeenskapshuis, 'n langhuis, 'n graf met gekerfde figure — herbou is en binnegegaan kan word. Dit is stil, goed aangebied en gee die konteks wat die besige middestad nie bied nie.
'n Kort straat in die Ou Kwartier waar kroeë en kosstalletjies elke aand rye piepklein stoeltjies uitsit en die skare op die straat uitstroom. Dit is raserig, goedkoop en vol rugsakreisigers en jong plaaslike mense langs mekaar, en om langs vreemdelinge te gaan sit, is die hele punt. Bia hoi — ligte, vars tapbier wat daagliks gebrou word — word op baie hoeke van die kwartier vir baie min geld verkoop, en 'n glas daarvan is die stad se klassieke manier om 'n aand te begin.
Van Vrydagaand tot Sondagnag is die strate rondom die Hoan Kiem-meer vir motors en motorfietse gesluit. Gesinne, paartjies en groepe studente stap langs die oewer, straatkunstenaars en dansers trek skares, kinders speel tradisionele speletjies en die hele gebied word 'n buitelugse ontmoetingsplek. Dit is gratis, veilig en die maklikste plek in Hanoi om bloot tussen mense te wees.
Waterpoppespel is 'n Noord-Viëtnamese kunsvorm waarin houtpoppe op die oppervlak van 'n poel optree, beheer deur poppespelers wat agter 'n bamboesskerm versteek is, op lewendige tradisionele musiek. Die Thang Long-waterpoppeteater langs die Hoan Kiem-meer bied elke dag verskeie vertonings van sowat vyftig minute aan. Dit is toeristies, maar sjarmant en werklik uniek, en dit is 'n maklike gesamentlike plan vir 'n aand.
Hanoi het 'n klein maar toegewyde lewendige musiektoneel. Jazzklubs naby die Operahuis en in die Ou Kwartier bied die meeste aande plaaslike en besoekende musikante aan, en die Hanoi-operahuis self, 'n teater wat die Franse in 1911 gebou het, bied klassieke konserte, ballet en Viëtnamese opvoerings aan. Tay Ho en die strate rondom die Ou Kwartier het ook kroeë met akoestiese en indie-aande in die week.
Tet, die maan-nuwejaar in Januarie of Februarie, is die belangrikste fees van die jaar: in die weke daarvoor vul die strate met perskebloeisels en kumkwatboompies, en die stad loop leeg wanneer mense na hul families toe gaan. Die Middelherfsfees in September of Oktober is ligter — die Hang Ma-straat vul met lanterns en speelgoed, kinders hou saans optogte en almal deel maankoekies. Albei is onvergeetlike tye om in Hanoi te wees.
Hanoi is die tuiste van pho, die beesvleis- of hoendernoedelsop wat vir ontbyt geëet word, en van bun cha, geroosterde varkvleis met ryspoedels en kruie in 'n soetsuur sous, wat gewoonlik vir middagete geëet word. Voeg banh cuon by, fyn gestoomde rysrolletjies, en cha ca, borrievis wat aan tafel met dille gebraai word. Die beste kos is dikwels by die eenvoudigste plekke met een enkele gereg en 'n skare plaaslike mense. Wys, gaan sit op 'n stoeltjie en eet wat almal anders eet.
Eierkoffie — sterk Viëtnamese koffie met 'n dik, soet room van geklopte eiergeel en suiker bo-op — is in die 1940's in Hanoi uitgevind en word nou oral in die stad bedien. Probeer dit saam met die ander plaaslike klassieke: yskoffie met kondensmelk, klapperkoffie of sommer net 'n glas groen tee op die sypaadjie. Koffie is hier 'n rede om 'n uur stil te sit, en dit is presies hoe die inwoners dit gebruik.
Gaan omtrent sesuur soggens na die meer. Honderde mense is reeds daar en doen tai chi, aerobiese oefeninge, pluimbal en baldans op draagbare luidsprekers voordat die hitte en die verkeer aankom. Dit is die egste en vrolikste uur van die dag in Hanoi, en baie besoekers word graag genooi om saam te doen.
Die kalksteen-karsteilande van Ha Long-baai, 'n UNESCO-wêrelderfenisgebied, is omtrent twee en 'n half tot drie uur se ry weg, en die meeste besoekers gaan op 'n dagtoer of 'n bootvaart met 'n oornagverblyf. Ninh Binh, sowat twee uur suid, bied soortgelyke kalksteenlandskappe op land, met rysvelde en roeibootritte deur die grotte by Trang An. Albei is maklik om vanuit Hanoi te bespreek en 'n uitstekende blaaskans van die stad.
Die verkeer lyk eers onmoontlik, maar die reël is eenvoudig: steek die straat stadig en egalig oor, en die motorfietse sal om jou vloei. Sodra jy dit vertrou, is Hanoi wonderlik om te voet te verken — die Franse Kwartier suid van die meer met sy villas en boulevards, die Long Bien-brug oor die Rooirivier en die stil stegies van Truc Bach. 'n Fietsrit om die Westelike Meer is die beste manier om die stad se kalmer kant te sien.
Oktober tot Desember is oor die algemeen die aangenaamste tyd, met droë, sonnige dae en gemaklike temperature. Maart en April is ook goed, wanneer die weer warmer word ná 'n sagte, dikwels grys winter. Hanoi het vier seisoene: die winter van Desember tot Februarie kan verbasend koel en klam wees, en die somer van Mei tot September is warm, baie bedompig en bring swaar reënbuie en soms storms. Die stad loop leeg en baie besighede sluit vir 'n paar dae rondom Tet, so kyk na die datums as jy in Januarie of Februarie wil kom.
Die middestad rondom die Hoan Kiem-meer en die Ou Kwartier word die beste te voet verken. Vir langer ritte is rygeleentheid-toeps soos Grab goedkoop en algemeen gebruik, vir motors sowel as motorfietstaxi's, en hulle wys die prys vooraf. Stadsbusse bedien die grootste deel van die stad, en metrolyne verbind die middestad met die westelike voorstede. Van Noi Bai-lughawe duur die rit na die middestad omtrent vyf-en-veertig minute tot 'n uur per motor of lughawebus. Om die straat oor te steek, vra 'n kalm, egalige pas — moet nooit hardloop of skielik terugtree nie.
Die taal is Viëtnamees, en dit is 'n toontaal, so 'n paar woorde gaan ver — xin chào vir hallo en cảm ơn vir dankie word baie waardeer. Engels word al hoe meer deur jong mense, studente en op plekke met baie besoekers gepraat, maar minder deur ouer mense en straatsmouse. Inwoners van Hanoi kan eers terughoudend lyk, en ietwat formeler as mense in die suide, maar hulle is nuuskierig en hartlik sodra 'n gesprek begin. Baie studente oefen graag hul Engels met buitelanders rondom die mere.
Rugsakreisigers kom in die Ou Kwartier bymekaar, veral rondom Ta Hien-straat en die jeugherberge in die omgewing. Die gemeenskap van buitelanders wat langtermyn hier woon, onder wie baie Engelse onderwysers en afstandwerkers, is gesentreer in Tay Ho by die Westelike Meer, waar kafees, saamwerkruimtes, internasionale restaurante en joga-ateljees maklik te vind is. Taaluitruilbyeenkomste, draf- en fietsgroepe en naweekuitstappies na die berge in die noorde is algemene maniere om mense te ontmoet, en is maklik te vind deur plaaslike sosiale groepe.
Ja. Hanoi is bekostigbaar, die middestad is maklik om te voet te verken, en die straatkoskultuur beteken dat jy altyd tussen ander mense eet. Die jeugherberge in die Ou Kwartier en die besige kroeë in Ta Hien-straat maak dit maklik om ander reisigers te ontmoet, en geweldsmisdaad teen besoekers is skaars. Die belangrikste dinge om voor op te pas, is die verkeer en af en toe opgeblase pryse.
Drie dae is genoeg vir die Ou Kwartier, die Hoan Kiem-meer, die Tempel van Letterkunde, die omgewing van die Ho Chi Minh-mausoleum en die Westelike Meer, met baie tyd om te eet. Voeg een of twee dae by vir 'n uitstappie na Ha Long-baai of Ninh Binh, en meer as jy na die berge van Sa Pa in die noorde wil gaan.
Nee, dit is een van die mees bekostigbare hoofstede in Asië vir reisigers. 'n Bak pho of 'n bord bun cha kos baie min, plaaslike bier en koffie is goedkoop, en ritte deur die stad met 'n rygeleentheid-toep is billik. Internasionale restaurante en luukse hotelle kos meer, maar 'n gemaklike reis op 'n beskeie begroting is maklik.
Hulle het verskillende persoonlikhede. Hanoi is ouer, meer tradisioneel en groener, met mere, tempels en vier seisoene; Ho Chi Minh-stad in die suide is groter, vinniger, meer kommersieel en die hele jaar warm. Baie reisigers besoek albei, en vlieg in sowat twee uur tussen hulle of reis per trein of bus deur die hele land.
Stap stadig en teen 'n egalige pas, sonder om skielik te stop of te hardloop, en die motorfietse sal om jou beweeg. Kyk na die aankomende verkeer, lig 'n hand as dit jou help om meer sigbaar te voel, en as jy onseker is, steek saam met 'n plaaslike persoon oor. Ná 'n dag of twee word dit natuurlik.
Hanoi is oor die algemeen 'n veilige stad, en dieselfde eenvoudige reëls geld as oral: ontmoet die eerste keer op 'n besige openbare plek, sê vir 'n vriend waarheen jy gaan, en reël jou eie vervoer met 'n rygeleentheid-toep. Die omgewing van die Hoan Kiem-meer, die kafees van die Ou Kwartier en die oewer van die Westelike Meer is tot laat in die aand besig, wat hulle natuurlike plekke vir 'n eerste ontmoeting maak.