Die Amalfikus is ’n ry steil dorpies, suurlemoenterrasse en kransepaadjies bo die see suid van Napels, waar almal mekaar op dieselfde trappe, pleine en bote raakloop.
RegistreerDie Amalfikus is die suidekant van die Sorrento-skiereiland, ’n strook van sowat vyftig kilometer tussen Positano en Vietri sul Mare waar die Lattari-berge reguit in die Tirreense See inval. Die dorpies is gebou oral waar ’n kloof die water bereik het: Positano opgestapel teen ’n helling, Amalfi in ’n vallei ingedruk, Ravello hoog op ’n rif. In die Middeleeue was Amalfi ’n seerepubliek wat oor die hele Middellandse See handel gedryf het, en die hele kus is sedert 1997 ’n UNESCO-wêrelderfenisgebied vanweë die manier waarop mense ’n onmoontlike landskap in terrasse van suurlemoene en wingerdstokke omskep het. Vandag is dit een van die mees besoekte plekke in Italië, en in die hartjie van die somer wys dit. Maar dit is ook ’n plek met baie min paaie en baie gedeelde ruimte: almal ry met dieselfde blou SITA-busse, wag by dieselfde veerbootkaaie, klim dieselfde trappe en beland saans op dieselfde klein pleintjies. Dit maak dit buitengewoon maklik om met ander reisigers aan die gesels te raak, veral buite Julie en Augustus.
Die kus se mees gefotografeerde dorpie klim van ’n strand met donker sand teen ’n steil helling van pastelkleurige huise op, eerder deur trappe as strate verbind. Onder kyk die kerk Santa Maria Assunta en sy koepel van majolikateëls uit oor die Spiaggia Grande, waar vissersbote steeds die sand met strandstoele deel. John Steinbeck het in 1953 geskryf dat Positano ’n droomplek is wat eers werklik word nadat jy vertrek het, en dit is steeds waar. ’n Kransepaadjie genaamd Via Positanesi d'America lei na die kleiner, rustiger Fornillo-strand.
Die dorp wat die kus sy naam gegee het, was eens ’n seemag wat met Pisa, Genua en Venesië meegeding het, en sy seefront is steeds die knooppunt van die kus, waar busse en veerbote ontmoet. ’n Breë trap klim op na die katedraal van Sant'Andrea, wat die relieke van die apostel Andreas in sy kripte bewaar. Langsaan is die Klooster van die Paradys, ’n klein, stil binnehof met ineengevlegte wit boë uit die dertiende eeu.
Ravello lê op ’n rif sowat driehonderd-en-vyftig meter bo die see, stiller en groener as die dorpies daaronder. Villa Rufolo het terrastuine bo die kus wat Richard Wagner in 1880 besoek het en waarin hy die towertuin van sy opera Parsifal gesien het. ’n Kort wandeling deur stegies en suurlemoenboorde lei na Villa Cimbrone, waarvan die lang tuinlaan eindig by die Terras van die Oneindigheid, ’n balustrade met marmerborsbeelde bo ’n loodregte afgrond na die see. Kom laatmiddag, wanneer die dagbesoekers weg is.
Tien minute se stap oos van Amalfi is Atrani een van die kleinste munisipaliteite in Italië: ’n enkele plein wat op ’n klein strandjie uitloop, ’n doolhof van witgekalkte stegies en trappe en ’n kerk op die krans daarbo. Dit het ’n bewoonde dorpsgevoel behou wat Amalfi in die somer verloor. Kom vir ’n oggendkoffie op die plein of vir aandete in die aand.
Wes van Amalfi verberg die kranse twee natuurwonders. Die Smaraggrot is ’n seegrot waar sonlig wat onder die oppervlak inkom die water gloeiend groen kleur; jy bereik dit van die kuspad af of per boot van Amalfi, en word binne in ’n roeiboot rondgeroei. ’n Bietjie verder is die Furore-fjord ’n nou kloof in die krans, hoog bo oorspan deur die padbrug, met ’n piepklein strandjie onder.
Oos van Amalfi word die kus minder loodreg en meer alledaags. Minori het die oorblyfsels van ’n Romeinse seevilla en ’n reputasie vir gebak, Maiori het die langste strand aan die kus en ’n plaaslike someroes, en Cetara is ’n werkende vissersdorp bekend vir tuna en colatura di alici, ’n amberkleurige ansjovissous wat sedert die Middeleeue hier gemaak word. Hierdie dorpies is goedkoper, rustiger en nader aan Salerno.
Die naglewe aan die Amalfikus speel hoofsaaklik buite en sonder haas af. Ná aandete kom mense op die hoofpleine bymekaar — Piazza Duomo in Amalfi, die pleintjie in Atrani, Piazza Vescovado in Ravello — of langs die strandfront in Positano, met ’n gelato, ’n limoncello of ’n glas plaaslike wyn. Daar is geen groot klubtoneel nie, en dit is juis wat dit maklik maak om met vreemdelinge te praat.
Elke somer bied Ravello ’n fees van klassieke musiek, jazz en dans aan, met die bekendste konserte op ’n verhoog wat oor die krans uitgebou is in die tuine van Villa Rufolo, met die see as agtergrond. Die fees het uit konserte ter ere van Wagner gegroei en gebruik ook die moderne ouditorium wat deur Oscar Niemeyer ontwerp is. Kaartjies vir die hoofkonserte raak uitverkoop, so bespreek vroeg.
Die kus kyk suid, so die mooiste sonsondergange is in die westelike deel, rondom Positano en Praiano, waar die son oor die see en die koppe sak. Mense sit op die mure bo die Spiaggia Grande, by die uitkykpunte langs die pad of op die terrasse van Praiano, wat oorkant na Positano kyk terwyl sy ligte aangaan. Dit is gratis en die natuurlike oomblik van die dag om met iemand te deel.
Elke dorpie het sy beskermheilige, en die feeste is die lewendigste nagte van die jaar. In Amalfi word die standbeeld van Sant'Andrea op 27 Junie en 30 November deur die strate gedra en dan deur sy draers die katedraaltrappe op gehardloop. Op 15 Augustus vier Positano die Hemelvaart van Maria met ’n optog en vuurwerke oor die see, en Ravello vereer San Pantaleone laat in Julie. Verwag orkeste, kosstalletjies en die hele dorpie in die straat.
In die somer bedien die klein strandplekke onder die kranse, van Fornillo tot Marina di Praia en Maiori, middagete en drankies tot in die aand. Nog ’n gewilde plan is ’n aandboottog van Positano of Amalfi af, dikwels met ’n swemstop en ’n drankie aan boord terwyl die lig verdof.
Die Sentiero degli Dei is die kus se bekendste staptog, sowat sewe kilometer langs ’n rotsrand hoog bo die see van Bomerano, bo Amalfi, na Nocelle, bo Positano. Dit neem omtrent drie uur, en die uitsig oor Positano en die oop see is onvergeetlik. Neem die SITA-bus van Amalfi op na Bomerano, stap van oos na wes sodat die uitsig voor jou is, en neem van Nocelle óf die plaaslike bus óf stap die lang trap van ruim meer as duisend treë af na Positano. Begin vroeg en neem water saam.
Ongeveer van April tot Oktober verbind veerbote Salerno, Cetara, Maiori, Minori, Amalfi en Positano, met verbindings na Capri, Sorrento en Napels. Die oortog tussen Amalfi en Positano duur sowat vyf-en-twintig minute, vermy die verkeer en wys jou die dorpies van die water af. Kyk na die seisoen se rooster, koop kaartjies by die kaai en reken op kansellasies wanneer die see onstuimig is.
Die kuspad klou aan die kranse vas in ’n onafgebroke reeks haarnaalddraaie, en die blou SITA-busse is die goedkoopste manier om dit te ry. Die roete tussen Sorrento, Positano en Amalfi is een van die mees skouspelagtige busritte in Europa; sit aan die regterkant op pad na Amalfi vir die seeuitsig. Koop kaartjies voor jy opklim by koerantkiosks, kroeë of tabakwinkels, en verwag toue en vol busse in die somer.
Die groot, geurige sfusato amalfitano-suurlemoen groei langs die hele kus op terrasse onder pergolas van kastaiingpale. Die Suurlemoenpad is ’n maklike wandeling van sowat ’n uur tussen Minori en Maiori deur die boorde, en verskeie familieplase bied toere met ’n proeslag van limoncello en suurlemoennageregte. Amalfi se ander ou ambag is papier: die Papiermuseum, in ’n voormalige meul in die Vallei van die Meulens, wys hoe velle hier al eeue lank met die hand gemaak word.
Agter Amalfi klim ’n paadjie verby vervalle papiermeulens die Valle delle Ferriere in, ’n skaduryke natuurreservaat met strome, klein watervalle en skaars varings wat hier oorleef het sedert ’n veel warmer prehistoriese era. Dit is ’n koel, groen halfdagstap ver van die skares af, en ’n goeie plan vir ’n warm dag. Dra behoorlike skoene, want die paadjie is plek-plek nat en klipperig.
Mei, Junie en September is die beste maande: warm see, lang dae, veerbote wat vaar en minder mense as in Julie en Augustus, wanneer die kus warm, oorvol en op sy duurste is. Laat April en Oktober is aangenaam om te stap, hoewel die weer minder seker is. Van November tot Maart sluit baie hotelle en restaurante, die meeste veerbote hou op vaar en die dorpies word stil en plaaslik: pragtig, maar beperk. Die Pad van die Gode is op sy beste in die lente en herfs.
Die meeste besoekers kom via Napels, die poort na die kus: van daar kan jy die Circumvesuviana-trein na Sorrento neem en dan die SITA-bus langs die kus, ’n seisoenale veerboot reguit na Positano of Amalfi, of ’n trein na Salerno en van daar ’n veerboot of bus. Aan die kus self is busse, veerbote en jou eie voete die beste manier om rond te kom; Amalfi is die knooppunt vir busse na Ravello, Positano en Salerno. Bestuur is stresvol, parkering is skaars en duur, en in die somer is die kuspad dikwels vasgeval.
Italiaans is die taal, en onder mekaar praat die inwoners dikwels Napolitaanse dialek. Engels word wyd gepraat in hotelle, restaurante en winkels, minder in die dorpies bo die kus. ’n Buongiorno wanneer jy ’n winkel binnestap en ’n grazie wanneer jy loop, maak ’n verskil. Mense hier is gewoonlik hartlik en spraaksaam, veral buite die drukste weke. Aandete begin omstreeks agtuur of later, en die aandse passeggiata oor die hoofplein is die maklikste manier om tussen mense te wees.
Reisigers kom bymekaar op Amalfi se Piazza Duomo, op die strandfronte van Positano en Maiori, en by die begin van die Pad van die Gode in Bomerano, waar stappers dikwels in klein groepies saamstap. Baie reisigers met ’n klein begroting bly in Agerola, in die heuwels daarbo, of in die oostelike dorpies, waar pryse laer is. Die buitelandse gemeenskap is klein en seisoenaal: hotel- en restaurantpersoneel, ’n paar kunstenaars en langtermyngaste in Ravello en Positano. Bootuitstappies, kookklasse en groepstappe is die maklikste maniere om mense te ontmoet.
Dit hang af van die reis wat jy wil hê. Positano is die mooiste en die duurste, Amalfi die mees sentrale en best verbinde, Ravello stil en elegant, en Maiori, Minori of Cetara is rustiger, goedkoper en nader aan Salerno. Stappers kies dikwels Agerola of Praiano. As jou tyd beperk is, is Amalfi die mees praktiese basis.
Drie of vier dae laat jou toe om Positano, Amalfi en Ravello sonder haas te sien, die Pad van die Gode te stap en ’n boottog langs die kus te maak. ’n Week maak ruimte vir ’n dagtoer na Capri, ’n staptog in die Valle delle Ferriere en stadige middae in die kleiner dorpies.
Nee, en die meeste besoekers is beter daaraan toe sonder een. Die pad is smal en druk, parkering is beperk en duur, en busse, veerbote en voetpaadjies verbind amper alles. ’n Motor maak net sin as jy die binnelandse heuwels wil verken of iewers afgeleë bly.
Ja. Dit is veilig en kompak, en sy gedeelde roetines — dieselfde busse, veerbote, paadjies en aandpleine — plaas jou die hele dag tussen ander mense. Verblyf is die grootste koste vir alleenreisigers, so bespreek vroeg of bly in die oostelike dorpies of in die heuwels.
Die meeste strande is klein en klipperig, gewoonlik met ’n mengsel van betaalde strandklubs en gratis openbare dele. Die water is skoon en word naby die kus diep. Baie van die beste swemplekke is klein inhamme wat net per boot of met lang trappe bereik kan word. Moenie swem wanneer die see onstuimig is nie, want die golwe slaan hard teen die rotse.
Die Amalfikus is ’n veilige gebied, en dieselfde eenvoudige reëls geld as oral elders: ontmoet die eerste keer op ’n besige openbare plek, sê vir ’n vriend waarheen jy gaan en reël self jou pad huis toe. Kyk na die laaste bus of veerboot voor jy uitgaan, want dienste stop saans en taxi’s langs die kus is duur. Die hoofpleine en waterfronte bly besig tot laat, wat hulle natuurlike plekke vir ’n eerste ontmoeting maak.