Die beste reël vir etiket in die buiteland is eenvoudig: kyk mooi, vra en doen wat die plaaslike mense doen. Groete, fooitjies, tafelmaniere en kleredrag verskil van land tot land, soms selfs binne dieselfde land, so daar is geen enkele reël wat oral werk nie. Leer ’n paar basiese woorde soos hallo en dankie, kyk na die gebruike van jou bestemming voordat jy gaan, let op hoe die plaaslike mense optree wanneer jy daar aankom en, as jy onseker is, vra beleefd. Die meeste mense waardeer die moeite baie meer as ’n perfekte vertoning.
Klein gebare bepaal hoe mense op jou reageer. ’n Groet in die plaaslike taal, die regte manier om geld oor te gee of om te weet wanneer om jou skoene uit te trek, kan ’n kort gesprek in ’n vriendelike een verander. Hierdie gids dek die algemene beginsels en ’n paar bekende voorbeelde. Gebruike kan meer uiteenlopend wees as wat enige gids voorstel, so kyk altyd ter plaatse.
Hoekom maak etiket saak wanneer jy reis?
Etiket gaan nie daaroor om reëls ter wille van reëls te volg nie. Dit is ’n manier om respek te toon vir die mense wie se tuiste jy besoek. Wanneer jy moeite doen om mense reg te groet of gepas aan te trek by ’n heilige plek, wys jy dat jy hulle en hul kultuur raaksien, nie net die uitsig nie. In ruil daarvoor is mense dikwels meer oop, meer behulpsaam en meer gewillig om te gesels. Om af en toe iets verkeerd te doen is normaal; wat saak maak, is om te probeer, verskoning te vra wanneer nodig en te leer.
Hoe verskil groete regoor die wêreld?
Groete is een van die eerste dinge wat jy in ’n nuwe land opmerk, en hulle verskil baie. ’n Paar bekende voorbeelde:
- Buig in Japan. ’n Buiging is ’n algemene groet in Japan, en hoe diep dit is, kan die vlak van formaliteit aandui. Daar word gewoonlik nie van besoekers verwag om perfek te wees nie; ’n beleefde knik of ’n klein buiging word dikwels waardeer.
- Wangsoene in dele van Europa en Latyns-Amerika. In Frankryk, Spanje, Italië en baie Latyns-Amerikaanse lande groet vriende en kennisse mekaar dikwels met soentjies op die wang. Die aantal soentjies en wie wie so groet, verskil van land tot land en selfs van streek tot streek, so volg die ander persoon se voorbeeld.
- Die wai in Thailand. Om jou handpalms teen mekaar te druk met ’n ligte buiging is ’n tradisionele Thaise groet. Baie Thai skud ook sommer net blad met buitelandse besoekers.
- Handskud. In baie lande is ’n handdruk die standaardgroet, veral in sakekringe of by ’n eerste ontmoeting. Hoe ferm en hoe lank dit is, kan verskil.
Fisiese kontak tussen mans en vroue is nie oral gepas nie. In sommige kulture verkies mense dalk om nie hande te skud met iemand van die ander geslag nie. ’n Eenvoudige manier om dit te hanteer, is om te wag en te sien of die ander persoon eerste ’n hand uitsteek.
Word fooitjies in die buiteland verwag?
Gebruike rondom fooitjies is van die mees uiteenlopende van almal. In die Verenigde State is ’n fooitjie in restaurante en vir baie dienste ’n sterk verwagting en ’n belangrike deel van hoe baie dienspersoneel hul inkomste verdien. In Japan, daarenteen, is fooitjies oor die algemeen nie gebruiklik in alledaagse situasies nie, en om geld te probeer agterlaat kan verwarring veroorsaak. Baie lande lê iewers tussenin: ’n klein fooitjie of om die rekening op te rond word waardeer maar is nie verpligtend nie, of ’n diensfooi is reeds by die rekening ingesluit.
Omdat gebruike verskil en kan verander, kyk voordat jy gaan en kyk mooi na die rekening: as daar staan dat diens ingesluit is, is ’n ekstra fooitjie gewoonlik opsioneel. As jy twyfel, is dit heeltemal in orde om die personeel by jou verblyf te vra wat plaaslik gebruiklik is. Oorweeg ook of fooitjies by kaartbetalings gevoeg kan word of eerder in kontant gelaat moet word.
Alledaagse maniere: etes, huise en openbare plekke
Baie klein gebruike kom in die daaglikse lewe voor. ’n Paar algemene punte wat die moeite werd is om te weet:
- Skoene. In baie lande, insluitend Japan, Korea en Thailand, trek mense hul skoene uit wanneer hulle huise en sommige ander binneruimtes binnegaan. Kyk vir skoene by die deur en doen wat ander doen.
- Etes. Wag om te sien of daar ’n ritueel voor die ete is, soos ’n heildronk of ’n kort frase. Op sommige plekke is dit beleefd om ’n bietjie te proe van alles wat aan jou aangebied word.
- Gebruik die regterhand. In sommige kulture word die linkerhand tradisioneel as onrein beskou, so mense gebruik die regterhand om te eet en om dinge te gee en te ontvang. As jy nie seker is nie, kyk hoe ander dit doen.
- Volume en ruimte. Sommige plekke heg meer waarde aan stilte in openbare vervoer of restaurante as ander. Let op hoe hard mense praat en hoeveel persoonlike ruimte hulle hou.
- Toue. Hoe mense toustaan verskil, maar om voor in te druk word selde enige plek verwelkom.
Heilige plekke en kleredrag
Godsdienstige en heilige plekke het dikwels hul eie reëls, en dié word gewoonlik by die ingang vertoon of deur personeel verduidelik. Baie tempels, moskees en kerke vra besoekers om hul skouers en knieë te bedek, en sommige vra vroue om hul hare te bedek. In baie tempels en moskees moet skoene uitgetrek word. Fotografie kan beperk wees, en sommige plekke het areas wat vir besoekers gesluit is, of tye wanneer besoekers gevra word om nie in te gaan nie. Dra ’n ligte serp of ’n laag wat jy kan aantrek, lees die kennisgewings, hou jou stem sag en volg die instruksies wat jy kry.
Hoe kan jy plaaslike gebruike vinnig leer?
Jy hoef nie weke lank te studeer nie. ’n Paar eenvoudige gewoontes werk amper oral:
- Lees ’n bietjie voordat jy gaan. ’n Bygewerkte reisgids of jou land se amptelike reisadvies vir die bestemming dek gewoonlik die belangrikste gebruike.
- Leer vyf woorde. Hallo, asseblief, dankie, jammer en totsiens in die plaaslike taal maak baie deure oop.
- Kyk voordat jy optree. Neem op ’n nuwe plek ’n oomblik om te sien hoe mense groet, betaal, bestel of toustaan.
- Vra vriendelik. “Is dit reg as ek hier ’n foto neem?” of “Hoe doen mense dit gewoonlik?” word byna altyd verwelkom.
- Praat met plaaslike mense en ander reisigers. Mense wat die plek ken, kan dinge verduidelik wat geen gids dek nie.
Op mytripdate kan jy sien wie op dieselfde datums in dieselfde stad sal wees en vir hulle ’n boodskap stuur, wat ’n goeie manier kan wees om mense te ontmoet wat die plaaslike gebruike ken of dit ook nog leer. Gesels eers op die webwerf, kyk of die profiel geverifieer is en ontmoet op ’n openbare plek.
Algemene vrae
Wat moet ek doen as ek ’n kulturele fout maak?
Vra eenvoudig en opreg verskoning, en doen dit volgende keer anders. Die meeste mense verstaan dat besoekers nie elke gebruik ken nie.
Hoe vind ek uit wat die fooitjiegebruik in ’n land is?
Kyk in ’n onlangse reisgids voordat jy gaan, kyk of diens by die rekening ingesluit is, en vra die personeel by jou verblyf wat gebruiklik is.
Moet ek mense in hul eie taal groet?
As jy kan, ja. Selfs ’n eenvoudige hallo of dankie in die plaaslike taal word gewoonlik waardeer, wat ook al jou aksent is.
Kortom
Goeie maniere in die buiteland kom neer op nuuskierigheid en respek. Kyk na die basiese dinge voordat jy gaan, leer ’n paar woorde, kyk hoe die plaaslike mense optree en vra wanneer jy onseker is. Gebruike verskil en verander, so beskou enige reël wat jy lees as ’n beginpunt en kyk dit ter plaatse na. Klein gebare, met sorg gedoen, is dikwels wat mense die beste onthou van die besoekers wat hulle ontmoet.
