Bodrum Türkiyənin Egey sahilində ağ əhənglə rənglənmiş liman şəhərciyidir; burada səlibçi qalası, firuzəyi körfəzlər və uzun yay gecələri dəniz kənarında insanlarla tanış olmağı asanlaşdırır.
QeydiyyatBodrum Türkiyənin cənub-qərbində təpəli yarımadanın ucunda, suyun o tayındakı Yunanıstanın Kos adasının qarşısında yerləşir. Qədim dövrdə onun adı Halikarnas idi: burada tarixçi Herodot doğulmuş, Qədim dünyanın yeddi möcüzəsindən biri olan Mavzoley ucalmışdı. Bu gün şəhərcik on beşinci əsrdə Müqəddəs İoann cəngavərlərinin tikdiyi Müqəddəs Pyotr qalasının ayırdığı iki körfəzin ətrafında yayılıb; arxada ağ kub formalı evlər təpələrə dırmaşır, liman isə taxta guletlərlə doludur. Şəhərdən kənarda yarımada hər birinin öz xarakteri olan kənd və körfəzlər silsiləsidir: canlı Gümbet, ailələr üçün rahat Bitez, balıqçı kəndi Gümüşlük, Yalıkavakın dəbdəbəli yaxta limanı və Türkbükünün zərif çimərlik klubları. Bodrumu səyyahlar üçün asan edən tarixin, dənizin və ictimai həyatın qarışığıdır. Gündüzlər şəffaf körfəzlərdə üzməklə, qayıq gəzintiləri ilə və ya köhnə şəhərdə dolaşmaqla keçir; axşamlar gec, meze və qril balıqla uzun şam yeməkləri ilə başlayır, yayda isə gecə həyatı səhərə qədər davam edir. Bodrum çoxdandır ki, rəssamları, yazıçıları və azad ruhları cəlb edir, bu gün isə İstanbul və Ankaradan gələn türk istirahətçiləri ilə yanaşı, bütün Avropadan qonaqlar buraya üz tutur. İnsanlar səmimi, maraqlı və qonaqpərvərdir, söhbətlər ortaq süfrə arxasında, su kənarındakı barda və ya qayıqda asanlıqla başlayır. İyul və avqustda yarımada ən sıx və ən bahalı dövrünü yaşayır, yazın sonu və payızın əvvəli isə isti, daha sakit və kimisə izdihamsız tanımaq üçün idealdır. Mövsümdən kənar Bodrum yenidən yerli sakinlər, təqaüdçülər və bütün il burada qalan getdikcə çoxalan uzaqdan işləyənlərlə sakit şəhərciyə çevrilir.
Qalanı on beşinci əsrdə Müqəddəs İoann cəngavərləri qismən dağılmış Mavzoleyin daşlarından tikiblər və hər qülləyə cəngavərlərin gəldiyi ölkələrdən birinin adı verilib. İçəridə dünyanın aparıcı sualtı arxeologiya muzeylərindən biri yerləşir; burada Türkiyə sahilləri yaxınlığında dəniz dibindən çıxarılmış qədim gəmi qalıqları, amforalar və şüşə məmulatlar var. Hər iki körfəzi və limanı görmək üçün qala divarları üzərində gəzin, xüsusən gün batmazdan əvvəlki işıqda.
Qalanın arxasında bugenvillə bəzənmiş dar küçələr, ağ evlər, kiçik butiklər və kafelər sahildən yuxarı qalxır. Yaxta limanı yerli gəmiqayırma emalatxanalarında hazırlanan ənənəvi taxta qayıqlar olan guletlərlə doludur, axşam isə gəzinti yolu gəzən, dondurma yeyən və restoran seçən insanlarla dolur. Səhər balıq bazarı və onun arxasındakı çarşı Bodrumun gündəlik həyatını görmək üçün yaxşı yerlərdir.
Eramızdan əvvəl IV əsrdə kral Mavsol üçün tikilmiş Halikarnas Mavzoleyindən az şey qalıb, lakin ərazi və onun kiçik muzeyi Qədim dünyanın möcüzələrindən birini təsəvvür etməyə kömək edir; o vaxtdan bəri bütün məqbərələr onun adını daşıyır. Şəhərin üstündəki yamacda bərpa olunmuş antik teatr vaxtilə minlərlə tamaşaçı qəbul edirdi və buradan Bodrum körfəzinə və qalaya ən gözəl mənzərələrdən biri açılır.
Yarımadanın qərb ucunda keçmiş balıqçı kəndi Gümüşlük qədim Mindos şəhərinin xarabalıqları üzərində qurulub və suya batmış bənd boyunca suyun içi ilə Dovşan adasına keçmək olar. Balıq restoranları masalarını birbaşa qumun üstünə qoyur, gün batanda isə bütün körfəz narıncı rəngə boyanır. Bodrum mərkəzindən daha sakit və bohem ruhludur, sahilin ən romantik yerlərindən biridir.
Yarımadanın şimal tərəfində Yalıkavakda yaxtalarla dolu böyük liman, dizayner mağazaları və terraslı restoranlar var, Göltürkbükünün bir hissəsi olan Türkbükü isə suyun üzərində taxta platformalarda qurulmuş çimərlik klubları ilə tanınır. Hər ikisi Bodrumun dəbdəbəli üzüdür və insanların görmək və görünmək üçün gəldiyi iyul və avqust aylarında ən canlı vaxtını yaşayır.
Bitez uzun qumlu çimərliyi, sakit suyu, külək sörfü və arxadakı mandarin bağları ilə rahat bir körfəzdir; ailələr və yavaş tempi sevənlər onu xoşlayır. Yaxınlıqdakı Ortakent və Gümbet daha çox çimərlik təklif edir, Gümbet isə gənc qonaqları və canlı barları ilə məşhurdur. Kiçik dolmuş mikroavtobusları bütün gün körfəzləri şəhərlə birləşdirir.
Bodrumun məşhur Barlar küçəsi qalanın arxasında şərq körfəzi boyunca uzanır, yayda gecə yarısından sonra dolan barlar, klublar və musiqi məkanları ilə doludur. Səs-küylü, sıx və beynəlxalqdır, türk və xarici qonaqlar qarışıqdır, bar piştaxtasında və ya rəqs meydançasında söhbətə başlamaq asandır. Axşamın erkən saatlarında sahildəki daha sakit kokteyl barları ilk içki üçün yaxşıdır.
Meyxana dostların uzun axşam boyu çoxlu kiçik meze boşqabları, qril balıq və anisli spirtli içki olan rakını bölüşdüyü ənənəvi türk məkanıdır. Əsas olan söhbətdir, şam yeməyi saatlarla davam edə bilər. Ortaq süfrə arxasında oturmaq, bir-birinin yeməyindən dadmaq və "şərəfə" deyib badə qaldırmaq Bodrumda kimisə tanımağın ən təbii yollarından biridir.
Türkbüküdən Yalıkavak və Gündoğana qədər çimərlik klubları gündüz şezlonqlar, üzmə platformaları, DJ-lər və kokteyllər təklif edir, gün batanda isə əyləncəyə çevrilir. Bəziləri dəbdəbəli və bahalı, bəziləri isə sərbəst və bohem ruhludur. Yayda, xüsusən İstanbuldan qonaqların gəldiyi həftəsonları məşhur görüş yerləridir.
Mövsümdə hər səhər limandan günlük qayıq turları yola düşür, üzmək üçün bir neçə körfəzdə dayanır və göyərtədə nahar verir. Daha uzun istirahət üçün sahil boyu gulet səyahəti, çox vaxt mavi səyahət adlanır, bir neçə gün sakit körfəzlərdə lövbər salır. Eyni qayığı bölüşmək dost qazanmağın ən asan yollarından biridir: günün sonunda bütün göyərtə söhbət edir.
Yayda Bodrumda canlı musiqi həyatı var: antik teatrda və qalada konsertlər, kiçik barlarda caz və akustik axşamlar, açıq havada tanınmış DJ-lər. Şəhər yay və payızda kino, incəsənət və musiqi tədbirlərinə də ev sahibliyi edir. Mövsümdən kənar canlı musiqi yerli sakinlərin toplaşdığı şəhərdəki kiçik məkanlara köçür.
Bodrum ətrafında su şəffaf və sakitdir, onlarla körfəz var, bəzilərinə yalnız qayıqla çatmaq olur. Rahat gün üçün Biteze, büllur kimi su üçün Gümüşlük yaxınlığındakı kiçik körfəzlərə və ya birbaşa qayalardan suya tullanmaq üçün şimal sahilindəki platformalara baş çəkin. Dostlarla kiçik qayıq icarəyə götürmək klassik yay əyləncəsidir.
Gün batımı yarımadanın qərb tərəfində gündəlik ritualdır. Gümüşlükə tez gəlin, sahil boyu gəzin və səma rəngini dəyişərkən su kənarında masa tutun. Bura gün batımı üçün ən məşhur yerdir, amma yenə də sakit kənd ab-havasını qoruyur.
Dolmuş mikroavtobusları Bodrumu demək olar ki, hər körfəz və kəndlə birləşdirir, icarəyə götürülmüş skuter və ya kiçik avtomobil isə daha çox sərbəstlik verir. Körfəzdən körfəzə keçərək, balıqçı kəndində nahar edərək və yarımadanın o biri tərəfində gün batımında bir içki içərək keçirilən gün bölgənin nə qədər rəngarəng olduğunu göstərir.
Egey mətbəxi yüngüldür, zeytun yağı, göyərti və tərəvəzlə zəngindir. Kömür üzərində qızardılmış dəniz levrəki və ya səkkizayaq, limonlu yabanı göyərti, doldurulmuş balqabaq çiçəkləri və qışda Bodrumun kiçik, şirin mandarinlərini dadın. Kulinariya dərsləri və kənd bazarları onu birlikdə kəşf etməyin xoş yollarıdır.
Bərələr Yunanıstanın Kos adasına bir saatdan az müddətə çatır, ölkə daxilində isə Milas, İasos qədim yerlərini və Evromosdakı Zevs məbədini ziyarət edə bilərsiniz. Qayıqla və ya yolla birlikdə keçirilən bir gün ilk görüşdən sonra yaxşı növbəti addımdır.
May, iyun, sentyabr və oktyabr ən yaxşı aylardır: dəniz ilıq, günlər uzun və günəşli, insanlar isə yayın ortasından azdır. İyul və avqust isti və sıxdır: yarımada türk və xarici istirahətçilərlə dolur, qiymətlər ən yüksək həddə olur. Noyabrdan aprelə qədər bir çox otel, çimərlik klubu və restoran bağlanır, amma şəhər yaşamağa davam edir, hava mülayimdir və Bodrum yenidən əsl Egey şəhərciyi kimi görünür.
Milas-Bodrum hava limanı şəhərdən təxminən qırx dəqiqəlik məsafədədir; İstanbuldan və mövsümdə bir çox Avropa şəhərindən uçuşlar var, uçuşların əksəriyyətini servis avtobusları qarşılayır. Dolmuş mikroavtobusları şəhərlə körfəzlər arasında tez-tez işləyir və ucuzdur. Taksi tapmaq asandır, amma uzun yollarda bahalıdır, yarımadanı kəşf etmək üçün avtomobil və ya skuter icarəyə götürmək rahatdır. Bərələr Bodrumu Kosla, mövsümdə isə digər Yunan adaları ilə birləşdirir.
Yerli dil türk dilidir, turizmdə isə, xüsusən gənclər arasında ingiliscə geniş danışılır; bəziləri alman və ya rus dilində də danışır. Azərbaycanlı qonaqlar türk dilini rahat anlayır və bu, yerlilərlə ünsiyyəti xeyli asanlaşdırır. Türklər səmimi və qonaqpərvərdir, çaya və ya yeməyə dəvətlər adi haldır. Şam yeməkləri uzun və gec olur, yayda axşamlar gecə yarısından xeyli sonraya qədər uzanır. Valyuta türk lirəsidir.
Şəhər mərkəzi və Barlar küçəsi gecə həyatının ürəyidir, Gümbet isə gənc və əyləncəsevər qonaqları cəlb edir. Bitez, Gümüşlük və Ortakent uzun müddət qalan qonaqlar, rəssamlar və uzaqdan işləyənlər arasında məşhurdur, Yalıkavak və Türkbükü isə dəbdəbəli yay qonaqlarını cəlb edir. Qayıq gəzintiləri, çimərlik klubları, yoqa və külək sörfü dərsləri, meyxanalardakı ortaq süfrələr yerlilərlə və digər səyyahlarla tanış olmağın asan yollarıdır.
Bəli. Təhlükəsiz, ünsiyyətcil və gəzmək asandır; şəhərdə və Gümbetdə hostellər və qonaq evləri, çoxlu qayıq gəzintisi və canlı bar həyatı var. Qayıq turları və su idmanı kimi qrup fəaliyyətləri insanlarla tanış olmağı asanlaşdırır.
Dörd-beş gün şəhəri və qalanı gəzmək, bir neçə körfəzdə üzmək, qayıq gəzintisinə çıxmaq və Gümüşlükdə gün batımını görmək üçün kifayətdir. Çimərlikdə dincəlmək və ya gulet səyahətinə çıxmaq istəyirsinizsə, daha çox vaxt ayırın.
Çox fərqlidir. Çimərlik klubları, yaxta limanları və Türkbükü çox bahalı ola bilər, yerli restoranlar, dolmuş mikroavtobusları və kiçik körfəzlərdəki qonaq evləri isə əlçatandır. May, iyun və ya sentyabrda səyahət etmək xərcləri azaldır.
Xeyr. Turistik ərazilərdə, otellərdə və restoranlarda ingiliscə geniş yayılıb. Azərbaycan dilində danışanlar isə türkcəni rahat anlayır və yerlilərlə asanlıqla dil tapır.
İyundan sentyabra qədər, çimərlik klubları, barlar və qayıq gəzintiləri dolu olanda və bütün Türkiyədən və Avropadan qonaqlar gələndə. May və oktyabr daha sakitdir, daha yavaş və şəxsi görüşlər üçün daha yaxşıdır.
Bodrum təhlükəsiz məkandır və adi sağlam düşüncə qaydaları keçərlidir: ilk dəfə sıx, ictimai yerdə görüşün, etibar etdiyiniz birinə hara getdiyinizi deyin və geri dönüşünüzü özünüz təşkil edin. Taksiyə minməzdən əvvəl qiymətdə razılaşın və sıx klublarda içkinizə diqqət edin. Liman, köhnə şəhər və sahil gecəyə qədər canlı qalır və ilk görüş üçün təbii yerlərdir.